Η εθνική μπάσκετ των "παραθύρων" - μέρος 2ο

 Την πρώτη ανάρτηση για τα "παράθυρα" των προκριματικών για τις εθνικές μπασκετικές διοργανώσεις την ανεβάσαμε στα 2017 (διαβάστε αναλυτικά εδώ). Και τότε, όπως και σήμερα, το κύριο κομμάτι της συζήτησης ήταν γύρω από το ποιοι ήταν παρόντες από τους πρωτοκλασάτους Έλληνες μπασκετμπολίστες, και ποιοι όχι. Τότε βέβαια, κάποιοι από αυτούς είχαν κατέβει στο 2ο αγώνα (μιας και στο 1ο ματς ήταν "κλειδωμένοι" λόγω υποχρεώσεων της Ευρωλίγκας), ενώ παράλληλα τα αποτελέσματα ήταν θετικά και στα δύο ματς. 

Στα 2026 όμως τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά: η Ελλάδα μετά από απογοητευτικές εμφανίσεις έκανε 2 σερί ήττες (που προστέθηκαν στην άλλη μια που είχαμε από προηγούμενο παράθυρο απέναντι στο Μαυροβούνιο), και πλέον η πρόκριση στο Μουντομπάσκετ, δεν είναι 100% στα χέρια της. Τα όσα συζητούνται (για τη μη διαθεσιμότητα πολλών, για την έλλειψη "βάθους" της εθνικής μας, για τη λάθος αντιμετώπιση της κατάστασης από πλευράς της ομοσπονδίας κ.ο.κ.) μπορεί σε πρώτη ανάγνωση ν' ακούγονται σωστά, αλλά θα πρέπει κανείς να τα δει αναλυτικά γιατί πολλά πράγματα δεν είναι καθαρά "άσπρο" ή "μαύρο". 

Καταρχήν η διαθεσιμότητα των αθλητών. Το να βρίσκει κανείς δικαιολογίες για όλους τους απόντες είναι πολύ εύκολο. Είναι γνωστό εδώ και καιρό ότι ο Καλάθης και ο Παπαγιάννης είναι χολωμένοι με τον Βασίλη Σπανούλη, λόγω της αντιμετώπισης που είχαν κατά τη συνύπαρξή τους στην Μονακό. Ειδικά όμως ο Παπαγιάννης, ο οποίος μόλις ανάρρωσε από ένα σοβαρότατο τραυματισμό, θα είχε αρκετά να πάρει από δύο ματς, τα οποία ήταν κομμένα και ραμμένα στα μέτρα του. Με αυτούς δεν έχει γίνει καμία ουσιαστική συζήτηση από πέρσυ, κάτι που θα έπρεπε να γίνει γιατί και οι δύο είναι κεφάλαια για την εθνική. Πολλοί από τους κολλεγιόπαιδες, που θα μπορούσαν να είναι, απουσίαζαν γιατί "έδιναν εξετάσεις". Η αλήθεια όμως είναι ότι αυτό δεν ίσχυε για όλους (με τον Νεοκλή Αβδάλα να είναι σε διακοπές). Η παρουσία τους θα τους έκανε καλό, τόσο μπασκετικά (από πλευράς εμπειριών) όσο και αγωνιστικά (αφού θα διατηρούνταν σε καλή κατάσταση). Η οικογένεια Αντετοκούνμπο αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση: και αν ο Γιάννης προερχόνταν από ανταλλαγή και είναι σχεδόν σίγουρο ότι οι Χιτ δε θα ήθελαν το νέο τους αστέρι, με τις γνωστές του ευπάθειες, να ρισκάρει ένα τραυματισμό, υπάρχουν ο Θανάσης και ο Κώστας που θα μπορούσαν να είναι παρόντες, έστω και αυτό σήμαινε ότι ο γάμος του πρώτου πήγαινε μια εβδομάδα μετά ή πριν. Και αν κάποιοι είχαν τραυματισμούς (βλέπε Καλαϊτζάκης, Μήτογλου, Ντόρσεϊ και Σλούκας), η κατάσταση τους έπρεπε να αξιολογηθεί και ανάλογα να ζητηθεί η παρουσία τους, σ' ένα ή δύο από αυτούς τους αγώνες - δεν ήταν όλοι σε τόσο άσχημη κατάσταση ώστε ν' απουσιάζουν και στους δύο αγώνες. Τέλος, η περίπτωση του νατουραλιζέ είναι εξίσου σημαντική: αν ο κύριος Γουόκαπ πήρε την ελληνική υπηκοότητα για να ενισχύει την εθνική ομάδα, δεν είχε την υποχρέωση να είναι παρόν τώρα που υπήρχε η ανάγκη για την καλύτερη δυνατή εκπροσώπηση; Επίσης παρότι ο Ελάιζα Μήτρου-Λόνγκ είναι καλός (για τα σημερινά ελληνικά δεδομένα), γιατί δεν κλήθηκε ο "καλός" αδερφός, δηλαδή ο Ναζ, που έχει περισσότερες παραστάσεις και ηγετικό ρόλο σε καλύτερα πρωταθλήματα; 

 Βέβαια η διαθεσιμότητα των αθλητών, έχει σχέση και με την αντιμετώπιση της εθνικής από την ομοσπονδία. Η ΕΟΚ έχει γίνει πολύ καλή στο να πουλάει εισιτήρια στους φιλάθλους (πολλές φορές πείθοντας τους ότι οι συμμετέχοντες στους αγώνες θα είναι άλλοι από εκείνους που τελικά παρουσιάζονται στο παρκέ) και να μαζεύει χορηγίες, αλλά αναλώνεται στο δημοσιοσχεσίτικο κομμάτι και όχι στο αγωνιστικό. Η ομάδα παρουσιάστηκε απροετοίμαστη, δε στελεχώθηκε σωστά (για να μην έρθουν σε δύσκολη θέση ομάδες και αθλητές), ενώ και αυτοί που πήγαν φάνηκε ότι δεν είχαν πάρει έστω ένα απλό πρόγραμμα προετοιμασίας, για να είναι έτοιμοι για τους 2 αγώνες: συνολικά δόθηκε η εντύπωση ότι οι αθλητές μαζεύτηκαν κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, ενώ η όλη αντιμετώπιση αυτού του παραθύρου (από την ώρα που έγινε το ματς της Κυριακής, μέχρι και το ποιοι κλήθηκαν να βοηθήσουν στις προπονήσεις - για να καταλήξει ο ένας από αυτούς στην 12άδα) απέπνεε τη νοοτροπία του "έλα μωρέ ποια Ρουμανία/Πορτογαλία". Και αυτό βαραίνει τους παλαίμαχους που είναι υπεύθυνοι για τις εθνικές ομάδες. 

 Η ευθύνη της ομοσπονδίας υπάρχει και σε ένα άλλο τομέα, αυτό της μελλοντικής στελέχωσης της εθνικής. Έχει σχέση με τη μηδενική δουλειά που γίνεται στις ακαδημίες, για το πως οι μικρές εθνικές στελεχώνονται από αθλητές περισσότερο με βάση το που παίζουν και ποιον έχουν μάνατζερ, παρά από την αξία τους, αλλά αυτό είναι ένα άλλο θέμα συζήτησης, για μια άλλη μέρα. Το ίδιο μπορούμε να πούμε και για την αδυναμία της ομοσπονδίας να μαζέψει τους καλύτερους ομογενείς, και να τους φέρει κοντά στην Ελλάδα: την ίδια στιγμή που οι Τούρκοι κάνουν παιδομάζωμα στα γυμνάσια της Αμερικής σε όποιον είναι μουσουλμάνος και έχει ταξιδέψει έστω και μια φορά μέσω Κωνσταντινούπολης, η ΕΟΚ επαφίεται σε ένα-δύο Έλληνες προπονητές της Αμερικής και κάνει training camps, σε περιόδους που βολεύει την ΕΟΚ. Έτσι η Ελλάδα, των 8 εκατομμυρίων Ελλήνων του εξωτερικού, αυτή τη στιγμή έχει μόνο δύο Έλληνες ομογενείς σε όλες τις μικρές εθνικές ομάδες (ανδρών και γυναικών). Όλους τους άλλους (βλ. Μήτρου-Λονγκ, Πουλακίδα κ.λπ) τους ανακάλυψε μεγάλους με αποτέλεσμα να λογίζονται ως "ξένοι". Ακόμα και τον Ντόρσεϊ που τον ανακαλύψαμε νωρίς (χάρις έναν Έλληνα δημοσιογράφο που προσέγγισε τον ίδιο και την μητέρα του), η FIBA τον θεωρεί ακόμα ως "νατουραλιζέ" (με την ΕΟΚ να μη θέτει το θέμα επίσημα για να μην στεναχωρήσει τον Πρόεδρο Ζαγκλή). Την ίδια στιγμή πάλι η Τουρκία θέτει επιτακτικά το θέμα του Μπιμπέροβιτς, και έχει 4-5 ακόμα που δεν θα έπρεπε να παίζουν, αλλά το κάνουν γιατί η τουρκική ομοσπονδία έκανε τα σωστά πράγματα, τη σωστή στιγμή. 

Θα πρέπει να πούμε κάτι και για όσους αγωνίστηκαν σε αυτά τα δύο ματς. Δεν είναι δυνατόν επαγγελματίες αθλητές και να παρουσιάζονται τελείως απροπόνητοι σε δύο αγώνες της εθνικής ομάδας. Με εξαίρεση τον Παπανικολάου (που είναι και στα 37), τον Χαραλαμπόπουλο και τον Περσίδη, οι περισσότεροι φάνηκαν τελείως εκτός ρυθμού, θυμίζοντας βετεράνους σε αγώνα παλαιμάχων. Η κακή φυσική κατάσταση και η έλλειψη στοιχειώδους προπόνησης ήταν εμφανής από την 4η περίοδο του πρώτου αγώνα, καταλήγόντας στο πατατράκ του 2ο ματς. Μπορεί ο Βασίλης Σπανούλης να προσπάθησε να τους προστατέψει, αλλά η κατάσταση ήταν κάτι παραπάνω από εμφανής, με αποτέλεσμα να έρθει η συντριβή. Αφήσαμε τελευταίο τον προπονητή. Με βάση τα όσα ειπώθηκαν, αφήνεται να εννοηθεί ότι στον Βασίλη Σπανούλη παρουσιάστηκε μια λίστα διαθέσιμων και με βάση αυτή έγιναν οι κλήσεις. Ο Σπανούλης (κακώς) απ' ότι φάνηκε δεν το έψαξε ιδιαίτερα και το αποτέλεσμα είναι αυτό που είχαμε. Αντί λοιπόν να πάμε με 5-1 στην επόμενη φάση (και να περιμένουμε διαδικαστικά τη λήξη των προκριματικών) θ' αναγκαστούμε να κυνηγήσουμε την καλύτερη δυνατή σύνθεση, αντιμετωπίζοντας πολύ καλύτερες ομάδες απ' αυτές που βρήκαμε απέναντί μας στην πρώτη φάση. Το ότι τα πράγματα έγιναν έτσι είναι ευθύνη και του ίδιου του Σπανούλη, ο οποίος δεν προετοίμασε σωστά την ομάδα, ειδικά για το 2ο ματς το οποίο ήταν και το πιο δύσκολο. Θα τα καταφέρουμε στο τέλος; Ο χρόνος θα δείξει...

Καλό ταξίδι Πρόεδρε!

  Ο Βασίλης Λεβέντης ήταν ένα περίεργο πολιτικό ον. Ξεκίνησε την πολιτική του σταδιοδρομία στα 1982, προσπαθώντας να γίνει δήμαρχος του Πειραιά, έχοντας φύγει από το ΠΑΣΟΚ στο οποίο ήταν μέλος. Δεν τα κατάφερε, ίδρυσε (όντας ένας από τους πρώτους στην χώρα) ένα "οικολογικό" κόμμα και μετά συνεργάστηκε με τη ΝΔ (στα 1989 - χωρίς να εκλεγεί), έχοντας κατασταλάξει ότι άνηκε σ' αυτό που λέμε "κεντρώος χώρος". 

Εκεί κάπου, στα 1990 η συνεργασία του με τη ΝΔ διαλύθηκε, και η φήμη του εκτινάχθηκε: Ήταν οι εποχές της πειρατικής τηλεόρασης και ο ίδιος συμμετείχε σε αυτό αφού ίδρυσε το Κανάλι 40, χάρις το οποίο έγινε γνωστός σε όλο το λεκανοπέδιο της Αττικής χάρις τις επιθέσεις του προς τον Ανδρέα Παπανδρέου. Παράλληλα μετεξέλιξε το "οικολογικό" κόμμα σε κεντρώο, καταφέρνοντας μάλιστα να πάρει με το μέρος του, τον ετεροθαλή αδερφό του Ανδρέα Παπανδρέου, Γεώργιο Γεωργίου Παπανδρέου, τον "πραγματικό πολιτικό γιο" του Ανδρέα, όπως υποστήριζε. Ο Γ.Γ. Παπανδρέου έγινε για ένα διάστημα αντιπρόεδρος της Ένωσης Κεντρώων (που ήταν "το κόμμα των ηρώων" κατά τους φανατικούς Λεβεντικούς) και οι δυο τους μαζί καθήλωναν το φιλοθεάμων, τηλεοπτικό κοινό, που "διψούσε" για καταγγελτικό λόγο και αντιπαραθέσεις.

Η αλήθεια βέβαια είναι ότι οι περισσότεροι τον έπαιρναν στην πλάκα. Εκείνος μπορεί να μιλούσε σοβαρά αλλά τα νεράτζια στους λόγους του από τα κεντρικά γραφεία του κόμματος, οι (απλήρωτες) πίτσες που έφταναν συχνά στα γραφεία του καναλιού, καθώς και οι "πλακατζήδες" ακροατές που έπαιρναν τηλέφωνο στις εκπομπές για να τον προβοκάρουν, αποδεικνύουν του λόγου το αληθές.

Ο Βασίλης Λεβέντης όμως έμεινε σταθερός. Η Ένωση Κεντρώων κατέβαινε με πλήρη ψηφοδέλτια σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες, από τα 1992. Αυτό ήταν ένα τρομακτικό εγχείρημα, δεδομένου ότι ιστορικά, αλλά μικρά, κόμματα της μεταπολίτευσης (όπως το ΜΛ-ΚΚΕ) αλλά και άλλα που είχαν μπει στην Βουλή κατά καιρούς (όπως οι Οικολόγοι Εναλλακτικοί), αδυνατούσαν να καταφέρουν κάτι τέτοιο. Τι κι αν οι συνδυασμοί του ήταν γεμάτοι από φίλους, συγγενείς (και συγγενείς φίλων), καθώς και στρατιωτικούς που ήθελαν να αποσυρθούν από το στράτευμα; Η σταθερότητα της συμμετοχής, και η συχνή παρουσία (όποτε και όταν τον καλούσε) καθιέρωσε τον Βασίλη Λεβέντη, σ' ένα ρόλο του "γκρινιάρη θείου" που ήταν πάντα εκεί, σε όλες τις περιόδους.

Το πως μπήκε στην πολιτική και το πως κατάφερε να επιβιώσει έχει γίνει συχνά θέμα συζήτησης σε διάφορους κύκλους. Τα πρώτα χρόνια οι φήμες μιλούσαν για ένα πλούσιο θείο από την Αμερική που ονειρευόταν να δει τον ανηψιό του Πρωθυπουργό της χώρας. Μετά κυριάρχησε η φημολογία ότι το κόμμα το χρηματοδοτούσε ο ίδιος από την πώληση της τηλεοπτικής συχνότητας στον εκδότη Γιώργο Κουρή (αρχικά - κρατώντας ποσοστό και την εκπομπή του) και τον επιχειρηματία Φίλιππο Βρυώνη (στη συνέχεια). 

Όποια και να είναι η αλήθεια, εκείνος ήταν εκεί, σταθερός και καταγγελτικός, μέχρι που έγινε το "θαύμα": Στις βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015 η Ένωση Κεντρώων πέτυχε την είσοδό της στην Βουλή, όπως και ο ίδιος ο Λεβέντης, 23 χρόνια μετά την ίδρυση του κόμματος, με ποσοστό 3,43% και εκλογή 9 βουλευτών. Όσο βρέθηκε εκεί, εκείνος ξεχώρισε - όσο και αν διαφωνούσε κανείς πολιτικά μαζί του, δεν μπορούσε παρά ν' αναγνωρίσει ότι απέφευγε να εμπλακεί στην κατρακύλα και τον ευτελισμό του πολιτικού κόσμου της χώρας, αν και δεν έκανε αυτό που είχε αρχικά ανακοινώσει (δηλαδή ότι η θητεία για τους βουλευτές του κόμματός του θα ήταν "εναλλασόμενη"). 

Τα όνειρα όμως κρατάνε λίγο. Στις βουλευτικές εκλογές του Ιουλίου του 2019, η Ένωση Κεντρώων έλαβε ποσοστό 1,24% μην καταφέροντας να εισέλθει στο κοινοβούλιο και εκεί κάπου η πολιτική καριέρα του Βασίλη Λεβέντη, έλαβε ουσιαστικά τέλος.

Τα τελευταία χρόνια είχε ουσιαστικά αποσυρθεί από τα κοινά και γι' αυτό εξάλλου η εκδημία του αντιμετωπίστηκε με δυσπιστία στην αρχή, αφού δεν είχε μαθευτεί κάτι σχετικό με προβλήματα υγείας. 

Μπορεί ως πολιτικός να υποσχέθηκε πολλά και απίστευτα (όπως π.χ. "ότι θα μπορούσε να λύσει τα προβλήματα της χώρας σε δύο εβδομάδες"), και η πλειοψηφία του κόσμου μπορεί να μην τον έπαιρνε στα σοβαρά, αλλά ήταν ένας άνθρωπος που έβλεπε τα κακώς κείμενα και δε φοβούνταν να τα επισημάνει. Και αυτό σε εποχές κλεψιάς και σοβαροφάνιας ήταν κάτι διαφορετικό...

Ο θάνατος του αγροτικού τομέα στην Ελλάδα...

 Τα ελληνικά ΜΜΕ χαίρονται κατά καιρούς να κάνουν αφιερώματα σε "νέους ανθρώπους" που αφήνουν τις μεγάλες πόλεις και μετακομίζουν σε μικρά χωριά της ελληνικής επαρχίας. Τα Ζαγόρια, το Πήλιο, μικρά χωριά στις βουνοπλαγιές των Αγράφων είναι μόνο μερικά από τα μέρη της ελληνικής επαρχίας που έχουν γίνει κύριο θέμα σε ιστοσελίδες και τον κυριακάτικο κήπο, για νέους που άνοιξαν ταβέρνες, έκαναν επιχειρήσεις αγροτουρισμού ή extreme sports στις βουνοκορφές. Η αλήθεια όμως είναι τελείως διαφορετική...

Όπως αναφέρει η εφημερίδα "Το Παρόν", υπάρχει απώλεια 83.200 θέσεων εργασίας στη γεωργία και στην κτηνοτροφία μέσα σε μόλις δώδεκα μήνες (2024-2025), η οποία δεν είναι απλώς ένα ανησυχητικό στατιστικό, αλλά μια ιστορικών διαστάσεων συρρίκνωση κατά 18%. Η παρατήρηση βέβαια δεν είναι καινούργια (δείτε σχετικά εδώ), αλλά για πρώτη φορά καταγράφεται τέτοια μείωση την τελευταία 30ετία.

Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τα γενικά νούμερα μέσα από τα οποία φαίνεται αύξηση της συνολικής απασχόλησης κατά 79.000 άτομα στο ίδιο χρονικό διάστημα: Η πραγματικότητα είναι ότι η Ελλάδα μετατρέπεται γρήγορα σε μια οικονομία αποκλειστικά προσανατολισμένη στις υπηρεσίες, την ίδια ώρα που ο πρωτογενής της τομέας καταρρέει με πάταγο, αφήνοντας πίσω του άδεια χωράφια και ερημωμένη ύπαιθρο. Η πρόσφατη παρατήρηση για το ότι "σε 20 χρόνια δε θα υπάρχει κανείς για να μαζεύει ελιές στην Ελλάδα", που έγινε στην γιορτή του περιοδικού "Γαστρονόμος" στις αρχές του έτους, μπορεί ν' ακούγεται υπερβολική αλλά δεν είναι: οι άνθρωποι που ασχολούνται με τη γεωργία (ακόμα και με μια καλλιέργεια όπως αυτή της ελιάς που είναι λιγότερο απαιτητική απ' άλλες), όλο και μειώνονται, και όσοι ασχολούνται είναι μεγάλης ηλικίας. 

Αυτό το κύμα φυγής έρχεται να προστεθεί σε μια μακροχρόνια αιμορραγία που ξεκίνησε με την κρίση του 2008, έχοντας πλέον εξαφανίσει το ένα τέταρτο του αγροτικού κόσμου. Το παράδοξο είναι ότι αυτή η παραγωγική απογύμνωση συμβαίνει σε μια περίοδο έντονης έλλειψης εργατικών χεριών, γεγονός που χτυπά καμπανάκι για την επισιτιστική επάρκεια της χώρας και προμηνύει ακόμα μεγαλύτερη εξάρτηση από ακριβές εισαγωγές. Αυτήν την τεράστια μαύρη τρύπα έρχεται να καλύψει η γιγάντωση των υπηρεσιών, η οποία απορρόφησε 163.200 νέους υπαλλήλους. Το εμπόριο, ο τουρισμός και οι τεχνικές δραστηριότητες συντηρούν μια πλασματική ανάπτυξη, ενώ την ίδια στιγμή η μεταποίηση καταγράφει και αυτή απώλειες. Μέσα σε αυτό το σκηνικό μεταβολών, οι γυναίκες κερδίζουν έδαφος, καλύπτοντας το 60% των νέων θέσεων, αν και η συνολική τους συμμετοχή παραμένει χαμηλή. Η μετάβαση σε ένα μοντέλο υπηρεσιών μπορεί να μας φέρνει πιο κοντά στα ευρωπαϊκά πρότυπα, όμως, χωρίς άμεσα κίνητρα για την επιστροφή των νέων στην περιφέρεια, η ελληνική οικονομία κινδυνεύει να μείνει χωρίς θεμέλια.

Η εικόνα της ελληνικής αγοράς εργασίας, όπως αποτυπώνεται στα πρόσφατα στοιχεία του ΚΕΠΕ, θυμίζει έντονα ένα οικοδόμημα που ψηλώνει γρήγορα, αλλά την ίδια στιγμή βλέπει τα θεμέλιά του να υποχωρούν επικίνδυνα. Από τη μία πλευρά, η βιτρίνα δείχνει μια αγορά που σφύζει από ζωή, με τη συνολική απασχόληση να αγγίζει τα 4,4 εκατομμύρια άτομα και να καταγράφει ετήσια άνοδο κατά 79.000 εργαζομένους. Από την άλλη πλευρά, πίσω από την αισιοδοξία των αριθμών, συντελείται μια βίαιη και ριζική μεταμόρφωση, η οποία αποδομεί την εγχώρια παραγωγική βάση και δημιουργεί μια οικονομία δύο ταχυτήτων, όπου οι υπηρεσίες ευημερούν και η πρωτογενής παραγωγή αργοπεθαίνει. Το πιο σκοτεινό σημείο αυτής της εξέλιξης εντοπίζεται στα χωράφια και στις κτηνοτροφικές μονάδες της χώρας. Η γεωργία και η κτηνοτροφία βιώνουν μια άνευ προηγουμένου κρίση, καθώς μέσα σε ένα μόλις έτος χάθηκαν 83.200 θέσεις απασχόλησης. Η
τρομακτική αυτή συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού κατά σχεδόν 18% δεν αποτελεί ένα τυχαίο ή παροδικό γεγονός αλλά το αποκορύφωμα μιας χρόνιας απαξίωσης.

Οι αναλυτές υπενθυμίζουν ότι από το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης το 2008 μέχρι σήμερα το ένα τέταρτο των ανθρώπων που μόχθησαν στην ελληνική γη έχει εξαφανιστεί, σφραγίζοντας τη μόνιμη ερήμωση της ελληνικής υπαίθρου. Το γεγονός ότι αυτή η παραγωγική απογύμνωση συμβαίνει σε μια εποχή που οι παραγωγοί κραυγάζουν για την έλλειψη εργατικών χεριών κάνει το πρόβλημα ακόμα πιο σύνθετο και απειλεί ευθέως την επάρκεια τροφίμων της χώρας, ανοίγοντας διάπλατα την πόρτα για νέες, ακριβές εισαγωγές αγαθών. Η συνολική άνοδος της απασχόλησης, λοιπόν, δεν οφείλεται σε μια ισορροπημένη ανάπτυξη αλλά αποκλειστικά στην επέλαση του τομέα των υπηρεσιών. Ο τριτογενής τομέας γιγαντώθηκε κατά 5%, απορροφώντας 163.200 νέους υπαλλήλους και λειτουργώ­ντας ως ένας τεράστιος σπόγγος που κάλυψε το κενό των άλλων κλάδων. Η μερίδα του λέοντος στην εύρεση εργασίας αφορούσε επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες, το χονδρικό και λιανικό εμπόριο, καθώς και το γνώριμο δίδυμο των ξενοδοχείων και της εστίασης, που συνεχίζει να τροφοδοτείται από το τουριστικό προϊόν. Θετικό πρόσημο έδειξε και η οικοδομή, προσφέροντας ανάσα με 10.700 επιπλέον θέσεις. Αντίθετα, η βιομηχανία και η μεταποίηση, που θα έπρεπε να αποτελούν τον έτερο πυλώνα σταθερότητας, βρέθηκαν και αυτές στο κόκκινο, χάνοντας 3.400 θέσεις εργασίας.

Η στροφή προς τις υπηρεσίες μπορεί θεωρητικά να ευθυγραμμίζει την Ελλάδα με τα ευρωπαϊκά οικονομικά πρότυπα, όμως, οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι ο ρυθμός με τον οποίο διαλύεται ο αγροτικός ιστός είναι άκρως επικίνδυνος για τις εξαγωγές και την περιφερειακή συνοχή. Αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, όπως ο εκσυγχρονισμός των καλλιεργειών και η παροχή σοβαρών κινήτρων στους νέους για να παραμείνουν στην επαρχία, η χώρα κινδυνεύει να χάσει οριστικά την παραγωγική της ταυτότητα. Μέσα σε αυτό το ρευστό τοπίο, μια ενθαρρυντική αλλά ημίτελη εξέλιξη αφορά το γυναικείο δυναμικό. Οι γυναίκες πρωταγωνίστησαν στις νέες προσλήψεις, καλύπτο­ντας το 60% των θέσεων, με τον ρυθμό απασχόλησής τους να τρέχει διπλάσια σε σχέση με τους άνδρες. Παρά την έντονη αυτή κινητικότητα, η συνολική τους συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό παραμένει καθηλωμένη στο χαμηλό 43,4%, αποδεικνύοντας ότι ο δρόμος για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων τους είναι ακόμα μακρύς. Η επόμενη μέρα απαιτεί γενναίες αποφάσεις, καθώς καμία οικονομία δεν μπορεί να ευημερήσει μακροπρόθεσμα στηριζόμενη μόνο σε υπηρεσίες, όταν η ίδια της η γη σταματά να παράγει.

Μπορούν ν' αλλάξουν τα πράγματα; Δύσκολο ν' απαντήσει κανείς. Το κράτος σίγουρα αντιμετωπίζει τον αγροτικό τομέα καιροσκοπικά: Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, η προσπάθεια δημιουργίας μονοπωλίου στο ελαιόλαδο την εποχή των μνημονίων ακόμα και η αδιαφορία της χώρας μας στην "απελευθέρωση" της νέας γενιάς γενετικά-τροποποιημένων αγροτικών προϊόντων από πλευράς της Ε.Ε., περιορίζει την όποια αισιοδοξία θα μπορούσε να έχει κανείς. Αλλά ποτέ δεν ξέρεις - μπορεί να βρεθεί κάποιος και ν' ασχοληθεί (και) μ' αυτό το πρόβλημα...

Έλλειψη σεβασμού στο δημόσιο χρήμα: το παράδειγμα της συμμετοχής προϊσταμένων οικονομικών σε ιατρικά συνέδρια

 Και επειδή "πρώτα βγαίνει η ψυχή και μετά το χούι" (όπως λέει και ο θυμόσοφος λαός), η σπατάλη δημοσίου χρήματος συνεχίζεται με αμείωτους ρυθμούς. Στην χώρα της ακρίβειας και του voucher, το υπουργείο Δικαιοσύνης έστειλε και πλήρωσε τα έξοδα για συμμετοχή σε διεθνές συνέδριο ιατροδικαστών στην Σόφια της Βουλγαρίας της υπευθύνου των οικονομικών υπηρεσιών του. Μπορεί κάποιος βέβαια να πει ότι η εν λόγω κυρία έχει κάποια σχέση με το αντικείμενο - είναι δηλαδή και αυτή ιατροδικαστής - αλλά όχι: η εν λόγω υπάλληλος έχει οικονομικό πτυχίο και το συνέδριο αφορούσε τις τελευταίες εξελίξεις στην εξέταση σορών από δολοφονίες, δυστυχήματα κλπ. Πιο συγκεκριμένα,τΤο διάστημα λοιπόν από 25 έως 28 Μαΐου πραγματοποιήθηκε στην Σόφια διεθνές συνέδριο ιατροδικαστικής όπου το υπουργείο Δικαιοσύνης χρηματοδότησε την παρουσία σε αυτό 11 ατόμων, ανάμεσα στα οποία υπηρεσιακά στελέχη του (άσχετοι δηλαδή με το επιστημονικό κομμάτι του συνεργείου), τρεις καθηγητές πανεπιστημίων και πέντε ιατροδικαστές. Ανάμεσα σε αυτούς, με τριήμερη παραμονή στη Σόφια – ήταν η προαναφερόμενη προισταμένη των ασχετων οικονομικών υπηρεσιών. 

Η χώρα μας έχει ιστορικό βέβαια σε κακοδιαχείρηση του δημοσίου χρήματος (θυμηθείτε εδώ το πως ο πρόεδρος του ΕΟΦ δικαιολογούσε προσωπικά ταξίδια ως "υπηρεσιακά"), αλλά εδώ το πράγμα έχει και συνέχεια, αφού η συμμετοχή έχει σχέση και με μια ύποπτη (και επιστημονικά αμφισβητούμενη) προγραμματική σύμβαση, κι όπου προκύπτει ότι υψηλόβαθμα άλλα στελέχη του υπουργείου Δικαιοσύνης σε συνεννόηση και με καθηγητές πανεπιστημίων αλλά και με ελεγχόμενες ενέργειες στελεχών της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης (ΕΥΣΤΑ) έχουν προχωρήσει σε ψευδείς αναφορές, προσπαθώντας, σύμφωνα με νομικούς, να αλλοιώσουν γεγονότα και να καλύψουν «φωτογραφικές» συμφωνίες για εξυπηρέτηση συγγενικών προσώπων που καρπούνται μεγάλα ποσά από ευρωπαικά κονδύλια. 

Όπως αναφέρει το in.gr, υπάρχουν έντονες παρασκηνιακές ενέργειες στελεχών του υπουργείου Δικαιοσύνης κι άλλων κρατικών λειτουργών για να αλλοιώσουν τα δεδομένα της υπόθεσης.  Σε σχετική ερώτηση της ιστοσελίδας, το υπουργείο Δικαιοσύνης απέφυγε να απάντησει για τα κριτήρια επιλογής και συμμετοχής στο συνέδριο της Βουλγαρίας των συγκεκριμένων ιατροδικαστών κι όχι ίσως αλλων, με μεγαλύτερη εμπειρία. Κι όλα αυτά βέβαια στην συνέχεια αιτιάσεων για παράτυπες επιλογές «ημετερων» ιατροδικαστών, κι αναμεσα σε αυτούς ενός κρατικού λειτουργού που υπηρετεί σε κρίσιμη υπηρεσία της Πελοποννήσου, ενώ έχει κατηγορηθεί για σοβαρα ποινικά αδικήματα κι είναι σε εξέλιξη δικαστική έρευνα σε βάρος του.

Κύριο ενδιαφέρον φέρεται ότι ήταν για την ελληνική πλεύρα και το υπουργείο Δικαιοσύνης η παρουσίαση σε ένα εκπαιδευτικό workshop (περιορισμένου ενδιαφέροντος) του συνεδρίου στην Σόφια του πειραματικού, φερόμενου ως «διεθνώς πρωτοποριακού» αλλά αμφισβητούμενου έργου της χρήσης Τεχνητής Νοημοσύνης στον χώρο των ιατροδικαστών. Το εργο αυτό που χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκά κονδύλια κι υλοποιείται από εργαστήριο του Πανεπιστημίου Πειραιά βρίσκεται στο «μικροσκόπιο» της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ύστερα κι από αποκαλύψεις του in για δεκάδες προβληματικά σημεία του. Κι ανάμεσα σε αυτά ότι θεωρείται μη εφαρμόσιμο κι αμφισβητούμενο διεθνώς, ότι βασικός επωφελούμενος είναι στενός συγγενής υπηρεσιακού στελεχους του υπουργείου Δικαιοσύνης, ότι δεν υπήρξε προsέγγιση για την υλοποίηση του από άλλο εκπαιδευτικό φορέα όπως κι ότι ήδη παρουσιάζει λειτουργικά προβλήματα κλπ.

Σημειώνεται ότι προσφάτως κι ο προαναφερόμενος συγγενής του στελέχους του υπουργείου Δικαιοσύνης που έχει λάβει χρήματα από τα ευρωπαϊκά κονδύλια σε σχετική επιστημονική ανάρτηση του παραδέχθηκε ότι στο εν λόγω έργο «παρουσιάζονται σφάλματα που ορίζονται από μια αντικρουόμενη τιμή μιας ιδιότητας της ταξης του 11,1%, ενώ υπάρχει πλήρης παράλειψη ή αποτυχία κατανόησης των καταγεγραμμένων πληροφοριών της ταξης του 13%». Επιπλέον υπάρχει παραδοχή ότι καταγράφονται και σημαντικές «παραισθήσεις» του συστήματος. Στο εν λόγω συνέδριο στην Βουλγαρία παρουσιάστηκε από καθηγητή του ΠΑΠΕΙ το έργο που διαφημίζεται από το υπουργείο Δικαιοσύνης ως διεθνώς καινοτόμο κι όπου υπήρχε όμως μηδαμινή παρουσία ξένων ιατροδικαστών, ακριβώς λόγω του προβληματισμού που υπάρχει για την χρήση του. Με την παρουσία στην εν λόγω αίθουσα κυρίως των 4-5 Ελλήνων ιατροδικαστών που είχε καλέσει στην Σόφια το υπουργείο Δικαιοσύνης. Σημειώνεται ότι κανένα σχετικό δελτίο Τύπου δεν συνέταξε για το συγκεκριμένο ταξίδι στην Βουλγαρία και την παρουσίαση του πολυδιαφημισμένου συστήματος το υπουργείο Δικαιοσύνης, παρ’ ότι σε άλλες περιπτώσεις υπήρχε σειρά αναφορών για άλλες σχετικές ενέργειες των στελεχών του.

Είναι προφανές ότι η μαζική συμμετοχή στο εν λόγω συνέδριο, είχε ως σκοπό (πέρα της επίσκεψης στην βαλκανική πρωτεύουσα) την υποστήριξη της εν λόγω παρουσίασης, η οποία υποβλήθηκε για να υποστηριχθεί επιστημονικά.

"Ελλάδα, χώρα του φωτός", κατά τ' άλλα, και της επιστημονικής αριστείας, θα προσθέταμε εμείς...

"Νέας γενιάς" γενετικά τροποποιημένα φυτά: προσεχώς στο τραπέζι σας...

 Το τι καταναλώνουμε μέσα από τα τρόφιμα και τα ποτά μπορεί να μην είναι ψηλά στην ατζέντα της επικαιρότητας, ούτε κύριο θέμα συζήτησης σε "ηλεκτρονικές" ή "φυσικές" παρέες. Παρόλα αυτά παραμένει ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί καθορίζει την πορεία της υγείας μας, σε τεράστιο βαθμό.

Και παρότι η διατροφική αξία και ποιότητα των όσων λαμβάνουμε έχει πέσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, τα πράγματα εντός της Ε.Ε. παραμένουν σχετικά καλά, γιατί υπάρχουν αρκετές δικλείδες ασφαλείας. Ο βασικότερος εξ αυτών έχει να κάνει με την προστασία των ευρωπαίων καταναλωτών από τις γενετικά τροποποιημένες τροφές. 

Αυτό όμως είναι έτοιμο ν' αλλάξει, αφού η Ε.Ε. θέει να "χαλαρώσει" τους πολύ αυστηρούς κανονισμούς, με πρόσχημα την επισιτιστική ανασφάλεια που έχει δημιουργηθεί στην υφήλιο, λόγω των συνεχών πολεμικών συγκρούσεων, έχοντας στο μυαλό της προφανώς το "γενετικά τροποποιημένη τροφή είναι κα
λύτερη από το "καθόλου τροφή".

Ο τρόπος που αυτό επιχειρείται είναι απλός: η ΕΕ αποζητά να διαχωρίσει τα νέα φυτά από τους παλιούς Γενετικά Τροποποιημένους Οργανισμούς. 

Ο νέος κανονισμός διαχωρίζει τα φυτά που προκύπτουν από NGTs σε δύο βασικές κατηγορίες: 

Κατηγορία 1: Αφορά φυτά στα οποία έχουν γίνει περιορισμένες, στοχευμένες τροποποιήσεις (έως 20 γενετικές αλλαγές) που «θα μπορούσαν να προκύψουν και φυσικά ή μέσω παραδοσιακών μεθόδων διασταύρωσης», όπως διατυπώνεται ο ισχυρισμός. Αυτά τα «νέα μεταλλαγμένα» (ή ΓΤΟ νέας γενιάς) είναι τα φυτά που έχουν υποστεί γενετική επεξεργασία με τη βοήθεια των νέων γονιδιωματικών τεχνικών, χωρίς την προσθήκη ξένου DNA από άλλα είδη. Αυτά τα φυτά πλέον θα εξισώνονται με τα συμβατικά. Θα απαλλάσσονται από τους αυστηρούς ελέγχους, τις χρονοβόρες αδειοδοτήσεις και την υποχρεωτική σήμανση στα ράφια των σούπερ μάρκετ που ισχύουν για τα «κλασικά» μεταλλαγμένα. Δεν επιτρέπεται να είναι ανθεκτικά σε ζιζανιοκτόνα, ενώ παραμένουν απαγορευμένα για τη βιολογική γεωργία. Στους σπόρους θα υπάρχει σήμανση για να γνωρίζουν οι αγρότες τι αγοράζουν.  

Κατηγορία 2: Αφορά φυτά με πιο πολύπλοκες γενετικές τροποποιήσεις που ναι μεν προκύπτουν από τις νέες τεχνικές, αλλά θα συνεχίσουν να υπάγονται στην υφιστάμενη, αυστηρή νομοθεσία περί ΓΤΟ (υποχρεωτικοί έλεγχοι κινδύνου, ιχνηλασιμότητα, αυστηρή σήμανση στο ράφι για τον καταναλωτή).

Η 2η κατηγορία παραμένει σταθερή, αλλά στην πραγματικότητα είναι ξεπερασμένη, οπότε το πρόβλημα έγγυται στα τελευταίας γενιάς τροποποιημένα. Αν το σχέδιο εγκριθεί, η διατροφή μας θα περιέχει κρυφά μεταλλαγμένα συστατικά τα οποία μάλιστα δεν θα φέρουν καμία σήμανση, δεν θα έχουν αξιολογήσεις ασφάλειας και δεν θα έχουν δοκιμαστεί.

Και όπως σωστά αναφέρει η Greenpeace, "ο καταναλωτής δεν θα ξέρει τι τρώει, ο αγρότης θα αντιμετωπίσει κινδύνους γιατί αυτά τα φυτά θα είναι πατενταρισμένα, και λόγω έλλειψης διαφάνειας οι επιστήμονες δεν θα μπορούν να παρακολουθήσουν τις επιπτώσεις των νέων μεταλλαγμένων στον άνθρωπο και τα οικοσυστήματα".

Βέβαια τα πράγματα δεν είναι απλά. Ένας μεγάλος συνασπισμός οργανώσεων της βιομηχανίας τροφίμων, επιστημόνων και αγροτών πιέζει για την άμεση ψήφιση του κανονισμού. Τα βασικά τους επιχειρήματα είναι ότι η ΕΕ χρειάζεται αυτές τις τεχνολογίες για να παραμείνει ανταγωνιστική παγκοσμίως, δημιουργώντας καλλιέργειες που θα είναι πιο ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή και σε ασθένειες, αλλά και πιο αποδοτικές για την αποφυγή μιας επισιτιστικής κρίσης σε μια εποχή παγκόσμιων κρίσεων.

Το ποιος θα επηρεάζει τελικά τους σπόρους, τον τύπο/τη διάρκεια/την ανθεκτικότητα της καλλιέργειας και τελικά θα έχει τον απόλυτο έλεγχο πάνω στη διατροφή μας, δεν αναφέρουν, αλλά όλοι μας μπορούμε να φανταστούμε, ποιος είναι - σίγουρα όχι η Ε.Ε. και φυσικά όχι, οι ίδιοι οι καταναλωτές.

Ένα ακόμη βασικό επιχείρημα στη φαρέτρα τους είναι η νέα τεχνική CRISPR-Cas9 (συχνά αναφέρεται απλά ως CRISPR), ένα επαναστατικό εργαλείο γονιδιακής επεξεργασίας, που χρησιμοποιείται για τη γενετική τροποποίηση των φυτών. Μπορείτε να τη φανταστείτε ως ένα εξαιρετικά ακριβές, μοριακό «ψαλίδι» που επιτρέπει στους επιστήμονες να κόβουν, να αφαιρούν, να προσθέτουν ή να αλλάζουν συγκεκριμένα τμήματα του DNA ενός οργανισμού (φυτού, ζώου ή μικροοργανισμού) με πρωτοφανή ευκολία. Η ανακάλυψή της άλλαξε ριζικά τη βιολογία και την ιατρική, χαρίζοντας μάλιστα το Νόμπελ Χημείας του 2020 στις δημιουργούς της, Emmanuelle Charpentier και Jennifer Doudna. Οι υποστηρικτές του εργαλείου θεωρούν ότι έτσι περιορίζεται αυτόματα ο κίνδυνος επιβλαβών μεταλλάξεων, αφού θα υπάρχει "απόλυτος" έλεγχος πάνω στο τελικό προϊόν. 

Είναι όμως τα πράγματα έτσι; Όχι απαραίτητα. Οι επικριτές, όπως ο ομότιμος καθηγητής Μοριακής Γενετικής και Τοξικολογίας στο King’s College London Μιχάλης Αντωνίου, τονίζουν ότι "κανένα γονίδιο ή το πρωτεϊνικό προϊόν του δεν λειτουργεί μεμονωμένα, αλλά ως μέρος ενός απίστευτα εξελιγμένου, λεπτεπίλεπτα ισορροπημένου και ρυθμιζόμενου δικτύου. Έτσι, η αλλαγή μόνο ενός γονιδίου και του πρωτεϊνικού προϊόντος του, πόσο μάλλον πολλαπλών γονιδίων/πρωτεϊνών, μπορεί να αλλάξει τη λειτουργία αυτού του δικτύου με σημαντικές αλλαγές στη βιοχημεία και τη σύνθεση. Ένα αποδεδειγμένο και αναμφισβήτητο γεγονός, γνωστό εδώ και δεκαετίες, είναι ότι η διαδικασία ανάπτυξης φυτικών κυττάρων στο εργαστήριο εισάγει μεγάλης κλίμακας θέσεις βλάβης του DNA που αριθμούν εκατοντάδες ή και χιλιάδες. Η διαδικασία μετασχηματισμού «προσθέτει» σε αυτή τη βλάβη του DNA. Και αυτό συμβαίνει ανεξάρτητα από τη δράση του εργαλείου CRISPR/Cas".

Ο κίνδυνος λοιπόν που υπάρχει με την "απελευθέρωση" της νέας γενιάς γενετικά τροποποιημένων φυτών είναι ότι οι παραγωγοί φυτικών προϊόντων διατροφής δεν θα διεξάγουν καμία έρευνα για να δουν αν υπάρχει επισφάλεια στη δημόσια υγεία. Έτσι, θα εισέλθουν στην αγορά προϊόντα, τα οποία θα μπορούσαν να περιέχουν τοξίνες ή αλλεργιογόνα - και αν υπάρχει η πιθανότητα, είναι σίγουρο σχεδόν, λόγω του μεγέθους της αλλαγής, ότι θα γίνει πραγματικότητα: Επειδή η φύση λειτουργεί με τον τρόπο που λειτουργεί, είναι αναπόφευκτο ότι μόλις οι τα νέα μεταλλαγμένα καλλιεργηθούν στο ευρύτερο περιβάλλον, θα εξαπλωθούν ταχύτατα, μέσω της αναπαραγωγής και θα είναι σχεδόν αδύνατο, να ανακληθεί οποιοδήποτε φυτό τέτοιου τύπου που στη συνέχεια διαπιστώνεται (μέσω εκ των υστέρων ελέγχων) ότι είναι τοξικό ή αλλεργιογόνο. Είναι προφανές ότι έτσι θα παραμείνει, και λόγω της φυσικής επιλογής, για πάντα στην τροφική αλυσίδα.

Από την άλλη μπορεί να υπάρχει σήμερα επισιτιστική κρίση σε πολλές περιοχές του πλανήτη αλλά αυτό, στην παρούσα φάση, δεν είναι αποτέλεσμα έλλειψης τροφής. Είναι επίτοκο της αδυναμίας πρόσβασης σε τρόφιμα λόγω της φτώχειας. Οι άνθρωποι δεν έχουν τα χρήματα για να αγοράσουν τρόφιμα ή δεν έχουν πρόσβαση για να καλλιεργήσουν τη γη. Έτσι, τα επισιτιστικά προβλήματα σε παγκόσμια κλίμακα οφείλονται κυρίως σε κοινωνικοοικονομικούς λόγους, επομένως η αύξηση της παραγωγής τροφίμων με οποιοδήποτε μέσο δεν πρόκειται να βοηθήσει τα πράγματα.

Αναμένεται η οποιαδήποτε εξέλιξη, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον...

Κύριε Μητσοτάκη βρισκόμαστε στο 2026, όχι στο 2015...

  Καθώς απ' ότι φαίνεται, μπαίνουμε σιγά-σιγά σε προεκλογική περίοδο, η κυβέρνηση προσπαθεί να παραμείνει στη θέση της χρησιμοποιώντας ένα παλιό και δοκιμασμένο όπλο, την κινδυνολογία. Παρακάπτοντας το γεγονός ότι η ατζέντα που χρησιμοποιείται δεν είναι "θετική" (δηλαδή δεν αναφέρονται τα "επιτεύγματα" της κυβέρνησης, αλλά η ψήφος ζητάτε με βάση το ποιος θα μπορούσε να είναι λιγότερο "κακός" στη διακυβέρνηση της χώρας) η χρήση της τακτικής αυτής ήταν μάλλον αναμενόμενη. Αυτό που δεν ήταν αναμενόμενο, είναι η κατεύθυνση της κινδυνολογίας: πιο συγκεκριμένα τα βέλη του κ. Μητσοτάκη, δεν κατευθύνονται προς το ΠΑΣΟΚ, το οποίο μετά την πολυδιάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ είναι η αξιωματική αντιπολίτευση, αλλά προς τον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος προς το παρόν δε διαθέτει καν όχημα εισόδου στην πολιτική σκηνή. O λόγος που το κάνει είναι προφανής: αν και θα είναι σχεδόν αδύνατον το καινούργιο αυτό κόμμα, να διεκδικήσει τη εκλογική πρωτειά σε πρώτες εκλογές, θα μπορούσε δυνητικά να το κάνει, είτε άμεσα είτε μέσω συμμαχιών σε μεταγενέστερο χρόνο ή τουλάχιστον αυτό φοβάται η ΝΔ. 

Επ' αυτού γράφει σχετικά ο Γιώργος Καρέλιας:

"Οι πρωθυπουργοί έχουν συχνά αυταπάτες. Βλέπουν μια ειδυλλιακή εικόνα από τα περίκλειστα γραφεία και σπίτια τους ή όπως την φιλοτεχνούν οι γύρω τους. Νομίζουν ότι τα πράγματα πάνε για τους άλλους όπως πάνε για τους ίδιους, δηλαδή κατ’ ευχήν. Γι’ αυτό, όταν τα αποτελέσματα δεν είναι όπως εκείνοι τα φαντάζονται, εκπλήσσονται. Και η έκπληξη είναι ακόμα μεγαλύτερη για εκείνους που έχουν πιστέψει ότι δεν έχουν αντίπαλο. Εκτός από όλα αυτά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης φαίνεται ότι έχει και μια άλλη αυταπάτη: ότι στις επικείμενες εκλογές θα ψηφίσουμε για το…2015. 

Μιλώντας χτες στο προσυνέδριο της ΝΔ στη Θεσσαλονίκη, είπε: «Τα παιδιά που είναι 18-20 χρονών, το 2010, όταν η χώρα χρεοκόπησε, ήταν 6 και 7 ετών. Δεν τα έζησαν. Δεν έζησαν τις μεγάλες δυσκολίες που εμείς περάσαμε. Πρέπει, όμως, να μην ξεχνούν και πολύ περισσότερο να ξέρουν όταν οι αρχιτέκτονες της χρεοκοπίας ζητούν να τους εμπιστευτούν ξανά». Και «Όσο κάποιοι οραματίζονται επιστροφή στο καταστροφικό 2015, η ΝΔ σχεδιάζει το ελπιδοφόρο 2030». Ο κ. Μητσοτάκης μπερδεύει σκόπιμα χρονιές και γεγονότα νομίζοντας ότι θα μπερδέψει και όσους ακούνε ή διαβάζουν αυτά που λέει.

Πρώτον, η χώρα χρεοκόπησε (τυπικά το 2010, ουσιαστικά το 2007-2009) εξαιτίας των πολιτικών και του δικού του κόμματος. Και τη χρεοκοπία αυτή διαχειρίστηκε και το κόμμα του και εν μέρει ο ίδιος, ήταν υπουργός την περίοδο 2012-2014. 

Δεύτερον, το 2015 ήταν αποτέλεσμα της χρεοκοπίας πού προηγήθηκε. Τα φαινόμενα ΣΥΡΙΖΑ και Τσίπρας δεν έπεσαν από τον ουρανό. Κι αν το 2015 ήταν «καταστροφικό», ποιοι έφεραν την προηγηθείσα καταστροφή; Ο κ. Μητσοτάκης «επιστρέφει» στο 2010 και στο 2015. Προφανώς, δεν εμπιστεύεται τα δικά του, που θα κριθούν σήμερα. 

Και αυτή είναι η δική του «αυταπάτη». Επικουρούμενος από φίλια προπαγανδιστικά κατασκευάσματα, νομίζει ότι θα καταφέρει να «μεταφέρει» τους ψηφοφόρους στην προηγούμενη δεκαετία. Ματαιοπονεί. Αυτά έχουν κριθεί. Τώρα θα κριθούν τα έργα και οι ημέρες του ιδίου και των υπουργών του. Και θα κριθούν αυστηρότερα, διότι από  το 2019 κυβερνούν άνετα, χωρίς το βάρος της χρεοκοπίας και των Μνημονίων, από τα οποία άλλοι τους είχαν απαλλάξει, αφήνοντάς τους και μεγάλο «μαξιλάρι». Γι’ αυτό οι ψηφοφόροι μπορεί να θυμηθούν ότι τα βάρη της καθημερινής ζωής ήταν μικρότερα το 2019 από τα αντίστοιχα του σήμερα. 

Υπάρχει επ’ αυτού κι ένα δημοσκοπικό εύρημα που μπορεί να βγάλει από τις αυταπάτες τους σημερινούς: η μεγάλη πλειονότητα θεωρεί  ότι η οικονομική της κατάσταση ήταν καλύτερη το 2019. Αυτό έρχεται σε προφανή αντίθεση με την φωτεινή εικόνα που περιγράφουν ο κ. Μητσοτάκης και οι δικοί του για τα αποτελέσματα της  δικής τους διακυβέρνησης. 

Και, επιπλέον, δείχνει ότι ο μπαμπούλας του 2015 δεν υπάρχει πια, αντίθετα ενδέχεται η σύγκριση του 2019 με το 2026 να ευνοεί το παρελθόν. Αυτό το παρελθόν με το οποίο  ο νυν πρωθυπουργός επιδιώκει να τρομάξει όσους ψηφοφόρους έδειξαν στις ευρωεκλογές ότι τον εγκαταλείπουν. Όμως, ενδέχεται όλο αυτό να τους γυρίσει μπούμερανγκ, αν οι ψηφοφόροι ενστερνιστούν αυτό που λέει η ρήση «κάθε πέρσι και καλύτερα»…"

Η ευρωεισαγγελέας Κοβέσι και οι "Μένουμε Ευρώπη"

 Θα θυμάστε σίγουρα τα αμίμητα συλλαλητήρια στο Σύνταγμα με τα ψηλά ποτήρια, την περίοδο του δημοψηφίσματος το 2015. Οι "Μένουμε Ευρώπη" που βρίσκονταν πίσω από τις σουρεαλιστικές αυτές σκηνές, είχαν αρχηγούς τον Κυριάκο και την παρέα του - και ο Άδωνις ήταν από τα πρωτοπαλίκαρα του. Ήταν εκείνοι δηλαδή που ξεσηκώθηκαν πιστεύοντας ότι ο "κακός" Τσίπρας ετοιμαζόταν για μια ηρωϊκή έξοδο από την Ε.Ε. και προσπαθούσαν με ένα ποτήρι πορτ και με φουα γκρα, να πείσουν τον κόσμο να ψηφίζει "Ναι". Η ιστορία τους διεύψεσε: Ο λαός ψήφισε "Όχι" αλλά ο Τσίπρας κατάφερε και το έκανε "Ναι", δίνοντας μια μεγάλη ανάσα, στους επαναστάτες με τα ψηλά ποτήρια. 

Αυτό όμως που δεν είχε υπολογίσει ο Κυριάκος και η παρέα του είναι το ότι ο Τσίπρας θα του την έφερνε "εκ των έσω". Δηλαδή ότι σιγά αλλά σταθερά θα "άλωνε" την Ε.Ε. βάζοντας σε καίριες θέσεις ανθρώπους της "συνωμοταξίας" του, που τυφλωμένοι προφανώς από το μίσος προς τους "αντιστασιακούς" Κούλη, Άδωνι και Μάκη, θα έψαχναν ευκαιρία πως θα κάνουν τη ζωή τους δύσκολη..."Η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο" και έτσι 11 χρόνια μετά (με το πιάτο να έχει χαλάσει πλέον από το κρύο και να το έχουμε για πέταμα), ήρθε η ώρα που οι αυθεντικοί ευρωπαϊστές αυτής της χώρας, να βρεθούν στο στόχαστρο της ευρω-εισαγγελίας και της κυρίας Κοβέσι. 

Η περίπτωση του η κυρία Κοβέσι είχε αγνές προθέσεις και ήθελε απλώς να κάνει τη δουλειά της ως ευρωεισαγγελέας ερευνώντας ένα πιθανό σκάνδαλο, προφανώς και δεν υπάρχει περίπτωση να συμβαίνει. Η κυρία Κοβέσι είναι Ρουμάνα, άρα πρώην κομμουνίστρια δηλαδή της ίδιας συνωμοταξίας με τον Αλέξη, που ως γνωστόν επιστρέφει στην κεντρική πολιτική σκηνή και θέλει να γίνει πρωθυπουργός. Να μην σας τα λέμε όλα εμείς - κάντε το συνειρμό και θα καταλάβετε γιατί γίνονται όλα αυτά. Μην εκπλαγείται για το αν κάποια στιγμή η Κοβέσι κατέβει και ευρωβουλευτής με το κόμμα Τσίπρα. Και αν αυτά σας φαίνονται υπερβολικά και θεωρίες συνωμοσίας, μη γελάτε...Όρεξη να έχει να διαβάζει κανείς και θα βρει αυτά και άλλα τέτοια πολλά στα κοινωνικά δίκτυα. 

Στα ίδια κοινωνικά δίκτυα βέβαια έχουν δημιουργεί και ομάδες για την "Λάουρα Κοβέσι της καρδιάς μας". Υμνητές δηλαδή των κινήσεων και δηλώσεων της κυρίας Λάουρας, που την ακολουθούν φανατικά και γράφουν διθύραμβους για εκείνη. Δε θα εκπλαγούμε αν κάποια στιγμή στο κοντινό μέλλον, σε κάποια από τις επισκέψεις της στην χώρα μας (που με βάση τα όσα ακούγονται θα είναι συχνές) δούμε και πανό ή πινακάκια που θα γράφουν "Λάουρα Παντρέψου Με" από κάποιον φανατικό.

Θα υπάρχουν σίγουρα και τέτοιοι.

Μέχρι να συμβούν αυτά, και μέχρι να κληθεί η Ελλάδα να πληρώσει ένα ακόμα υπέρογκο πρόστιμο για κατασπατάληση ευρωπαϊκών κονδυλίων, θα συνεχίσουμε να έχουμε συχνές επιθέσεις των κυβερνητικών στελεχών που δεν εννοούν να καταλάβουν ότι είναι άλλο να ενδιαφέρεσαι για το συμφέρον του λαού και ν' ακούς τα προβλήματά του και άλλο να βάζεις μέσο πίεσης για να γίνουν στα αρχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ τα 10 πρόβατα που έχει ο Μπάρμπα-Σήφης, στο Πέραμα Μυλωποτάμου, 100 χωρίς αυτά να γεννήσουν. Η Λάουρα (της καρδιάς μας) το είπε εξάλλου ξεκάθαρα: "...Η ουσία της υπόθεσης δεν είναι ούτε η ανανέωση της θητείας των εντεταλμένων εισαγγελέων που δουλεύουν στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, ούτε τι πιστεύει η Κοβέσι. Η ουσία είναι τι συνέβη με τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τι ευθύνη έχει ο καθένας. Σας θυμίζω τι είπα τον Οκτώβριο, ότι ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι ακρωνύμιο της διαφθοράς, του νεποτισμού και πελατικού κράτους. Πιστεύω βαθιά ότι οι πολίτες στην Ελλάδα βλέπουν πίσω από το νέφος αποπροσανατολιτισμού που επιχειρείται. Για εμένα και τους συναδέλφους μου ως εισαγγελείς, η διαφθορά, η κατάχρηση εξουσίας, η απάτη, η αθέμιτη επιρροή αποτελούν εγκλήματα. Ορίζονται ως εγκλήματα στο ελληνικό δίκαιο, ορίζονται ως εγκλήματα και στα δίκαια σχεδόν όλων των κρατών μελών της ΕΕ. Επομένως, κανένας, μα κανένας στον κόσμο δεν θα μπορέσει να με πείσει πως αυτές οι κατηγορίες είναι μέρος της δουλειάς (part of job description) ενός πολιτικού στην Ελλάδα ή οποιουδήποτε πολιτικού στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Κανένας δεν θα με πείσει για κάτι τέτοιο". Και μάλλον έχει δίκιο. 

Και ας μην μπορεί να χωνέψει ο Άδωνις και οι λοιποί "Μενουμε-ευρωπαίοι" της ΝΔ, το πως βρέθηκαν εκείνοι στο στόχαστρο ενός κατεξοχήν ευρώ-θεσμού όπως η Ευρωεισαγγελία. Συμβαίνει και στις καλύτερες οικογένειες στην εποχή μας. Η εποχή του Δεληγιάννη και του Κωλέττη πέρασαν, και είναι καιρός να το συνειδητοποιήσουν συνεπείς "αγωνιστές" όπως αυτοί...

(Τα σκίτσα προέρχονται από τις εφημερίδες "Το Ποντίκι" και "Καθημερινή").

Τι δουλειά έχει η αλεπού στο παζάρι; Η ιστορία των "ελληνικών" Patriot στη Σαουδική Αραβία

 Εκεί που παρακολουθούσαμε, ως παρατηρητές, όσα άρχισαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στο Ιράν και καθημερινά κλιμακώνονται, εμφανίστηκε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας να ενημερώσει ότι ελληνικά Patriot κατέρριψαν ιρανικούς πυραύλους, στη Σαουδική Αραβία.

Tην ίδια στιγμή άρχισε ένας δημόσιος διάλογος για το αν πρόκειται περί εμπλοκής της Ελλάδας στον πόλεμο, με τους κυβερνητικούς αξιωματούχους να διαρρηγνύουν τα ιμάτια τους πως… δεν είναι αυτό που φαίνεται. 

Τότε, ο Πρωθυπουργός τοποθετήθηκε, ισχυριζόμενος -εν πολλοίς- πως αν δεν μπαίναμε στη μέση, η τιμή του πετρελαίου θα ήταν σήμερα υψηλότερη. Το πόσο αστεία είναι αυτή η τοποθέτηση (που νομίζουμε ότι δεν μπορεί να δεχτεί ούτε παιδάκι του Δημοτικού) θα το ξεπεράσουμε τονίζοντας το αυτονόητο: είναι εντελώς διαφορετικό το να βρίσκονται F16 και φρεγάτες στην Κύπρο (μιας και προφανώς όταν εκτοξεύονται εναντίον της πύραυλοι - ακόμα και αν κατευθύνονται προς τις βρετανικές βάσεις - μπορούν να υπάρχουν αθώα θύματα, πράγμα που μας αφορά), και άλλο να προστατεύουμε πετρελαιοπηγές στην Σαουδική Αραβία, λες και βρισκόμαστε στα χρόνια του Μεγάλου Αλεξάνδρου και η περιοχή αποτελεί "ελληνικό" έδαφος.

Υπάρχει όμως και μια ακόμα πλευρά των πραγμάτων: Πολλοί υποστηρίζουν ότι εφόσον ενεργοποιήθηκε το σύστημα και κατέρριψε εχθρικό στόχο, η χώρα μας έπαψε να είναι απλός παρατηρητής.Tο θέμα προφανώς και μπορεί να μπει υπό συζήτηση ώστε ο καθένας να καταλήξει μόνος του στο αν έχουμε εμπλακεί στον πόλεμο ή όχι. 

Για να βοηθήσουμε τη συζήτηση, καλό είναι να γνωρίζουμε τι είναι τα Patriot: Τα Patriot ανήκουν στα πιο προηγμένα συστήματα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας, στον κόσμο. Αναφέρονται ως συστοιχίες, αφού δεν πρόκειται για ένα όχημα, αλλά για ομάδα μονάδων. Οι πύραυλοι, τύπου PAC-3 (Patriot Advanced Capability-3), που σύμφωνα με τους ανθρώπους που τους φτιάχνουν διαθέτουν την τεχνολογία hit to kill. Οι τύπου PAC-2 είναι τεχνολογίας blast fragmentation και χρησιμοποιείται, κυρίως, κατά των αεροσκαφών.  Πέφτουν δηλαδή, πάνω στον στόχο με τεράστια ταχύτητα, ώστε να τον διαλύσουν. Δεν εκρήγνυνται απλά, κοντά του.

Τα κατασκευάζει η αμερικανική εταιρεία Raytheon. Όπως συμβαίνει με όλα τα οπλικά συστήματα που αγοράζουμε τα κράτη-μέλη της ΕΕ από τις ΗΠΑ, για να κάνουμε χρήση τους, χρειάζεται η άδεια των ΗΠΑ. Αυτό έγινε και στην εμπλοκή μας ή τη μη εμπλοκή μας (ανάλογα με το ποιον αξιωματούχο της κυβέρνησης ρωτάμε) στον πόλεμο στο Ιράν.

Στην ιστοσελίδα της Πολεμικής Αεροπορίας αναφέρεται πως το Patriot είναι «κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μεγάλου βεληνεκούς, με εμβέλεια ραντάρ έρευνας 170 χιλιόμετρα και μέγιστο βεληνεκές εμπλοκής 150 χιλιόμετρα». Παρ’ όλα αυτά, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης είπε την Πέμπτη πως η χρήση των Patriot δεν ήταν εμπλοκή, αλλά «αμυντική ενέργεια αποτροπής». Αυτό προφανώς συζητείται.

Τα Patriot είναι από τα πιο ακριβά οπλικά συστήματα, στην παγκόσμια λίστα των οπλοστασίων. Η πυροβολαρχία (βλ. ραντάρ, σταθμός ελέγχου, γεννήτριες και 6 έως 8 εκτοξευτές) κοστίζουν από 1 έως 1.1 δισεκατομμύρια δολάρια. Το κόστος του πυραύλου εξαρτάται από τον τύπο του: το PAC-2 κάνει από 2 έως 3 εκατομμύρια δολάρια (ο πύραυλος) και το PAC-3 που είναι και η πιο σύγχρονη έκδοση, στοιχίζει από 4 έως 5 εκατομμύρια δολάρια.

Προφανώς και το κόστος δεν σταματάει στην αγορά. Χρειάζεται εκπαίδευση προσωπικού και συνεχής τεχνική υποστήριξη. Αυτά, από μόνα τους, στοιχίζουν εκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο. Οι αναβαθμίσεις λογισμικού και τα ανταλλακτικά έρχονται σε τιμές που προηγουμένως συμφωνούν μεταξύ τους τα κράτη. Λόγω του υψηλού κόστους (4-5 εκατ. ανά πύραυλο), οι στρατοί αποφεύγουν να χρησιμοποιούν Patriot και προτιμούν φθηνά drones που κοστίζουν μόλις μερικές χιλιάδες δολάρια. Τα Patriot επιστρατεύονται μόνο αν η απειλή είναι κρίσιμη -και τώρα καταλαβαίνετε γιατί επισημάνθηκε ότι στόχος των ιρανικών πυραύλων ήταν το διυλιστήριο της Saudi Aramco. 

Η αλήθεια είναι πως η Ελλάδα δεν έστειλε τώρα, τα δικά της Patriot στη Σαουδική Αραβία. Το σύστημα βρίσκεται στο Yanbu -μαζί με ελληνικό προσωπικό- από το 2021, στο πλαίσιο της αποστολής Philia Forum, μιας διμερούς αμυντικής συνεργασίας. Πριν τη μεταφορά, όπως και πριν τη χρήση, απαιτήθηκε η σύμφωνη γνώμη των ΗΠΑ, λόγω των αυστηρών περιορισμών που υπάρχουν σε ό,τι αφορά την εκμετάλλευση της αμερικανικής τεχνολογίας, από τους τελικούς χρήστες. Τότε άρχισαν να ενοικιάζουν το σύστημα οι Σαουδάραβες, οι οποίοι επί χρόνια αγοράζουν τα τελειότερα οπλικά συστήματα και μετά μισθώνουν προσωπικό από άλλες χώρες για να τα λειτουργήσουν -αφού δεν έχουν δικούς τους ανθρώπους με σχετική εκπαίδευση και τακτικό στρατό.

Σύμφωνα με πληροφορίες, δεν υπάρχει μηνιαίο ποσό ενοικίασης στην Σαουδική Αραβία, αλλά οι μισθωτές καλύπτουν τα λειτουργικά έξοδα (μεταφορά και εγκατάσταση, διαμονή και διατροφή περίπου 120 στελεχών της Πολεμικής Αεροπορίας που επανδρώνουν την πυροβολαρχία και την συντήρηση με τα ανταλλακτικά), συν την αναβάθμιση. Σε αυτό το πλαίσιο, απέκτησαν τα ελληνικά Patriot τους πιο εξελιγμένους πυραύλους -περαιτέρω πληροφορίες θα δοθούν σε ένα λεπτό. Υπάρχουν έγγραφα που δείχνουν πως η ετήσια αποζημίωση του προσωπικού είναι μεταξύ 3.5 και 5 εκατομμύρια ευρώ. Η τρέχουσα συνεργασία ολοκληρώνεται το Νοέμβριο του 2026, όταν η Ελλάδα θα παραλάβει πιο εξελιγμένο σύστημα, από αυτό που έστειλε. Το κόστος θα το καλύψουν οι Σαουδάραβες. Οι αξιωματικοί θα μπορούν να μεταφέρουν την τεχνογνωσία στις άλλες 5 πυροβολαρχίες, στην Ελλάδα -που αρκούνται σε ασκήσεις και προσομοιώσεις.

Το κατά πόσο αυτό θα συμβεί το Νοέμβριο παραμένει βέβαια ένα μεγάλο ερωτηματικό. Είναι σχεδόν σίγουρο ότι οι Σαουδάραβες θα θελήσουν ν' ανανεώσουν το "συμβόλαιο". Επίσης είναι πολύ πιθανόν πολλοί "εμπειροπόλεμοι" αξιωματικοί που βρίσκονται τώρα στην Σαουδική Αραβία να θελήσουν ν' "αποστρατευτούν" και να μείνουν εκεί ως "εκπαιδευτές" ή "κοντράκτορες" προσφέροντας την τεχνογνωσία που απέκτησαν έναντι αμοιβής. Προφανώς και τα χρήματα που παίρνουν τώρα (μαζί με τα εκτός έδρας, τα δωρεάν εισιτήρια προς την Ελλάδα και οι διάφορες "έξτρα" παροχές που λαμβάνουν από τους Σαουδάραβες) είναι ένα ισχυρό κίνητρο για να παραμείνουν εκεί. Επομένως θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να δούμε αν τελικά πληρώσαμε ένα σύστημα το οποίο δε θα μας "προστατέψει" ποτέ και αν χάσουμε από πάνω ικανά στελέχη τα οποία εκπαιδεύσαμε για να προσφέρουν τελικά τις υπηρεσίες τους αλλού.

Ο χρόνος θα δείξει...

Η φωτογραφία του Χαμενεΐ στα χέρια του Λαφαζάνη και το AI που έχει καταπιεί τα πάντα

 Το πρόσφατο αντιπολεμικό συλλαλητήριο στο κέντρο της Αθήνας, ενάντια στον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν (για τον οποίο έχουμε γράψει αναλυτικά εδώ), ήρθε στο επίκεντρο της επικαιρότητας για τους λάθος λόγους: Πιο συγκεκριμένα, η εικόνα του πρώην υπουργού και εκ των ιδρυτών της ΛΑΕ, Παναγιώτη Λαφαζάνη με τη φωτογραφία του Χαμενεΐ στα χέρια, έκανε γρήγορα τον γύρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Τα σχόλια που τη συνόδευαν ήταν ξεκάθαρα και γεμάτα αμφισβήτηση: "Είναι μια φωτογραφία ΑΙ", αμφισβητώντας ξεκάθαρα τη δουλειά του φωτορεπόρτερ Γιώργου Κονταρίνη, ο οποίος ήταν παρόν στο αντιπολεμικό συλλαλητήριο των προηγούμενων ημερών και "έπιασε"το στιγμιότυπο με το φακό του. 

Η απάντηση του τελευταίου ήρθε μέσα από ανάρτηση στον λογαριασμό του στο Facebook: "Σταματήστε να ψάχνετε για τεχνική νοημοσύνη AI εκεί που υπάρχει ο μόχθος του φωτορεπόρτερ. Είναι λυπηρό να πρέπει να αποδείξουμε τα αυτονόητα. Η χθεσινή μου φωτογραφία από τη συγκέντρωση δεν είναι αποτέλεσμα κάποιου αλγορίθμου, αλλά αποτέλεσμα παρουσίας στο δρόμο. Αυτός είναι ο ρόλος του φωτορεπορτάζ: να είμαστε οι "μάρτυρες" της πραγματικότητας. Η αλήθεια χρειάζεται μόνο έναν φακό και έναν άνθρωπο πίσω από αυτόν".

Το πρόβλημα προφανώς δεν είναι στην αντίδραση του κόσμου ή στην απορία του γιατί ο κ.Λαφαζάνης επέλεξε να κρατά τη συγκεκριμένη φωτογραφία, γνωρίζοντας προφανώς ότι όλο και κάποιος θα αποθανάτιζε το περιστατικό. Ακόμα και το ότι η εν λόγω φωτογραφία εργαλειοποιήθηκε από ορισμένους που έγραψαν "να ποιοι έκαναν κουμάντο επί Τσίπρα", είναι δευτερεύον. 

Το πιο προβληματικό κομμάτι που αναδύεται μέσα από αυτό το περιστατικό, είναι κάτι βαθύτερο, και που έχει αλλάξει πλέον την πεποίθησή μας για τα όσα βιώνουμε μέσα από οθόνες και υπολογιστές. Κάποτε, όταν λέγαμε ότι "δεν μπορούμε να πιστέψουμε στα μάτια μας", εννοούσαμε την έντονη έκπληξή μας σε κάτι που είδαμε. Σήμερα, η φράση έχει γίνει πιο κυριολεκτική από ποτέ καθώς περνάμε την πιο βαθιά κρίση εμπιστοσύνης των όσων συμβαίνων γύρω μας.

Το πρόβλημα με εικόνες, βίντεο ή ηχητικά ντοκουμέντα που δημιουργούνται, τροποποιούνται ή παραποιούνται από το AI, είναι πιο έντονο από ποτέ. Περιηγούμαστε καθημερινά σε πλατφόρμες όπου καταναλώνουμε παραποιημένο περιεχόμενο και fake news που αφορούν από τον Τραμπ μέχρι βιντεάκια με ζωάκια στο Instagram. Όταν το 2017 πρωτοεμφανίστηκε ο όρος deepfake, φάνταζε σαν ένα μικρό αγκάθι του ίντερνετ που όποτε το συναντούσαμε θα ξέραμε να το αποφύγουμε. Ήταν κάτι τρανταχτό, δεν χρειαζόταν ένα έμπειρο μάτι για να το ξεσκεπάσει.

Σήμερα, τα "fake" βιντεάκια και ηχητικά έχουν καταστεί το κυριότερο εργαλείο προπαγάνδας και παραπληροφόρησης και βρίσκονται παντού: το εύκολο χρήμα και η εύκολη παραπληροφόρηση (με σκοπό την προώθηση ιδιοτελών σκοπών), υπερκαλύπτει τα πάντα. 

Έτσι ξαφνικά όλοι μας, γίναμε καχύποπτοι. Έτσι κρίνεται αναγκαίο ένας φωτογράφος να κάνει αναρτήσεις για να ξεκαθαρίσει πως μια φωτογραφία είναι "πραγματική" και όχι εικονική πραγματικότητα, ενώ την ίδια ώρα έχουμε έναν Πρόεδρο μιας από τις ισχυρότερες χώρες του πλανήτη να χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο πολιτικής επικοινωνίας και έναν δεύτερο να έχει στήσει ολόκληρο μηχανισμό προπαγάνδας και παραπληροφόρησης για στηρίξει το "δίκαιο" μιας εισβολής σε μια άλλη χώρα. Και όλο αυτό έχει κόστος, που μάς επιβαρύνει ήδη σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Και το αποτέλεσμα; Στο τέλος "δεν πιστεύουμε στα μάτια μας"...

(Ένα εξαιρετικό άρθρο στα αγγλικά, από τους New York Times για το πως κάποιοι χρησιμοποιούν ΑΙ βίντεο για να κυκλοφορήσουν ψευδείς ειδήσεις μπορείτε να διαβάσετε εδώ).

Η ακρίβεια στην Ελλάδα: Ο,τι ανεβαίνει σε αξία, δεν κατεβαίνει ποτέ

 Ακρίβεια στην Ελλάδα: Αυτό που συμβαίνει με τις τιμές στην Ελλάδα είναι πραγματικά ακατανόητο και είναι αδύνατον να μην θεωρήσουμε ότι ΔΕΝ υπάρχει κυβερνητική ευθύνη.

 Ενώ οι μισθοί παραμένουν οι χαμηλότεροι στην Ευρώπη, με μόνο τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία να βρίσκονται πιο κάτω από μάς, οι τιμές στη στέγαση, στην ενέργεια, στα βασικά είδη διατροφής είναι από τις υψηλότερες. Σίγουρα, σε όλο τον κόσμο συμβαίνει κάποια στιγμή να ανέβει η τιμή κάποιου είδους, προϊόντος ή κάποιας υπηρεσίας, για οποιονδήποτε λόγο. Όταν, όμως, ο λόγος αυτός εκλείψει, όταν, δηλαδή, σταματήσει να υπάρχει η αιτία που ανεβαίνουν οι τιμές, τότε όλα επανέρχονται στην προτεραία κατάσταση, στην κανονικότητα. Ομαλοποιείται η αγορά, οι τιμές επανέρχονται στα γνωστά επίπεδα και η κοινωνία συνεχίζει τον δρόμο της.

Η Ελλάδα όμω
ς αποτελεί εξαίρεση, αφού οι αυξήσεις γίνονται ακόμα και σε προϊόντα που ΔΕΝ θα έπρεπε να επηρεάζονται από οποιαδήποτε εξωτερικό παράγοντα. Εδώ, δυστυχώς, ό,τι ανεβαίνει δεν κατεβαίνει, και αν η μετάβαση στο ευρώ ήταν μια δικαιολογία (θυμηθείτε σχετικά εδώ), σε κάποιες περιπτώσεις δεν υπάρχει καμία. Όταν γίνει κάτι και ανέβει η τιμή ενός προϊόντος, του ελαιολάδου για παράδειγμα, όταν αυτό που προκάλεσε την αύξηση της τιμής εκλείψει, η τιμή θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα. Στο συγκεκριμένο προϊόν, η τιμή πριν από δύο χρόνια σχεδόν τριπλασιάστηκε, από 70 ευρώ που παίρναμε τον τενεκέ τον φτάσανε στα 190 με 200 ευρώ, επειδή δεν έβρεχε, δεν υπήρχε παραγωγή και υπήρχε έλλειψη στην αγορά.

Φέτος, που υπάρχει αφθονία ελαιολάδου, που κανονικά θα έπρεπε να πωλείται στα 70 άντε 80 ευρώ ο τενεκές, πωλείται στα 140 με 150 ευρώ. Δηλαδή στο διπλάσιο από την τιμή προ κρίσεως. Αφού, όμως, εξέλιπαν οι λόγοι που ανέβασαν την τιμή του προϊόντος και πλέον υπάρχει υπερπροσφορά, γιατί η τιμή του παραμένει διπλάσια από την κανονική; Τι συμβαίνει και εξακολουθεί να είναι ακριβό το λάδι, με αποτέλεσμα να υπάρχουν οικογένειες που το στερούνται; Ούτε ξηρασία έχουμε ούτε έλλειψη λαδιού. Γιατί λοιπόν εξακολουθούν να μας… βγάζουν το λάδι με την τιμή του; Ποιοι είναι εκείνοι που κρατάνε την τιμή του στα ύψη; Και το κράτος γιατί επιτρέπει αυτήν την κατάσταση, που έχει όλα τα στοιχεία και τα χαρακτηριστικά της αισχροκέρδειας;

Ένα απλό παράδειγμα φέραμε από τα τόσα που υπάρχουν. Για να δείξουμε πως με τον πολίτη δεν ασχολείται κανένας. Αφήνουν τους μεσάζοντες και τους εμπόρους να κάνουν παιχνίδια σε βάρος των καταναλωτών, χωρίς φραγμούς, χωρίς έλεγχο, χωρίς φρένο. Το κράτος έχει από καιρό εγκαταλείψει τους πολίτες στη μοίρα τους και τους έχει παραδώσει στα νύχια των κάθε λογής αρπακτικών, που τον… λιανίζουν. Έτσι, στη χώρα με τους χαμηλούς μισθούς, με τους εξαθλιωμένους πολίτες, οι τιμές δεν πέφτουν ποτέ και ο κόσμος παραμιλάει. Και θα συνεχίσει να παραμιλάει όσο δεν ασχολείται κανένας με την ακρίβεια - και η φτωχοποίηση του μέσου πολίτη θα συνεχίζεται, ενώ θα έρθει και η ώρα που τα επιδόματα (στα οποία τα τελευταία χρόνια έχουμε ξανα-εθιστεί ως λαός) δε θ' αρκούν πλέον...

Ο πόλεμος μεταξύ Ισραήλ, ΗΠΑ και Ιράν και η Ελλάδα

 Οι συνεδριάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου και του ΚΥΣΕΑ της Ελλάδας όταν κάτι στραβό συμβαίνει στον πλανήτη (όπως η επίθεση των ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν), θυμίζει καφενείο ελληνικού χωριού την δεκαετία του 1960, όπου προβληματισμένοι οι χωριανοί μαζεύονταν ν' ακούσουν τα νέα κάθε βράδυ και μετά τα σχολίαζαν δεικτικά (και ανάλογα με την πολιτική τους τοποθέτηση). Έτσι και οι συνεδριάζοντες, αφού καταδικάσουν (μεταξύ τους πάντα) τον πόλεμο, σκεφτούν τους Έλληνες υπηκόους που βρίσκονται στις πληγόμενες περιοχές (διαβεβαιώνοντας ότι αν χρειαστεί υπάρχει σχέδιο διαφυγής) και ζητήσουν "αυτοσυγκράτηση" συνεχίζουν αμέριμνα τη ζωή τους. 

Εν προκειμένου βέβαια τα πράγματα είναι πιο μπερδεμένα αφού στην περιοχή υπάρχουν ελληνόκτητα πλοία, κάτι φρεγάτες που έχουν ξεμείνει σε ασκήσεις καθώς και μια συστοιχία Πάτριοτ, την οποία έχουμε πληρώσει εμείς αλλά προς το παρόν υποστηρίζουν τον εναέριο χώρο της Σαουδικής Αραβίας (με Έλληνες χειριστές παρακαλώ). 

Τα ερωτήματα που εμφανίζονται είναι προφανώς συγκεκριμένα: α) αν οι Έλληνες εφοπλιστές αποφασίζουν για φορολογικούς λόγους να έχουν πλοία υπό άλλες σημαίες γιατί θα πρέπει η Ελλάδα να προστατέψει αυτά (πως άραγε; ) και όχι κατά προτεραιότητα εκείνα που είναι υπό ελληνική σημαία;

β) τι στο καλό θέλουν οι φρεγάτες μας στην περιοχή μια περίοδο που ήταν γνωστό σε όλους ότι υπήρχε τεράστια πιθανότητα πολεμικών συγκρούσεων;

και γ) Οι Πάτριοτ τι θέλουν στην Σαουδική Αραβία και αν μας περισσεύουν γιατί δεν τους πουλάμε να γλυτώσουμε και τα έξοδα συντήρησής τους;

Το άλλο μπέρδεμα που υπάρχει, έχει σχέση με τους "πιθανούς στόχους" που υπάρχουν στην χώρα μας, για πυραυλικές επιθέσεις...Η ανακοίνωση του ΚΥΣΕΑ αναφέρεται σε "αυξημένα μέτρα προστασίας" αλλά η αλήθεια είναι πικρή: Η χώρα μας ούτε "αντιπυραυλικές ομπρέλες" έχει (εδώ καλά-καλά δεν έχει κανονικές), ούτε ενισχυμένα συστήματα αεράμυνας, και προφανώς αν αποφασίσει το Ιραν ότι η Σούδα είναι στόχος (και έχει και τη σχετική δυνατότητα να στείλει κάτι προς εμάς), η κατάληξη δε θα είναι καλή: όχι για την αμερικάνικη/νατοϊκή βάση (μην ανησυχείται για εκείνη: οι εγκαταστάσεις της είναι καλά προστατευμένες), αλλά για τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής του Ακρωτηρίου των Χανίων, οι οποίοι θα πρέπει να κάνουν επίκληση όλου του χριστιανικού αγιολογίου για να γλυτώσουν. 

Όσο αφορά την πολεμική σύγκρουση καθεαυτή, είναι δεδομένο ότι η υπεροπλία των ΗΠΑ και του Ισραήλ έναντι του Ιράν είναι δεδομένη. Όμως το πιο πιθανό είναι ότι αυτό δεν αρκεί για να γκρεμίσει το ιρανικό, θεοκρατικό καθεστώς. Και αν ο Τραμπ φαντασιώνεται ότι ο ιρανικός λαός θα εξεγερθεί, ότι τα πετρέλαια του Ιράν θα ξαναγίνουν αμερικανικά μετά από κοντά 50 χρόνια και ότι η Μέση Ανατολή θα ξαναχτιστεί προς όφελος των Αμερικανών, αυτό δε σημαίνει ότι θα γίνει κιόλας. 

Τα πράγματα δε, ενδέχεται να πάρουν και μια τροπή που θα μπορούσε να οδηγήσει σε στρατηγική ήττα για τις ΗΠΑ: Αν το Ιράν αντέξει και συνεχίζει να στέλνει πυραύλους και drones στην περιοχή, η επιχείρηση μπορεί γρήγορα να μετατραπεί σε πόλεμο φθοράς — ακριβώς το είδος σύγκρουσης που η Ουάσιγκτον δεν επιθυμεί. Αν το Ιράν εξαπολύσει μεγάλα κύματα βαλλιστικών πυραύλων, μπορεί να εξαντλήσει γρήγορα τα αμυντικά αποθέματα στα αμερικανικά πλοία και στις αμερικανικές βάσεις. Τότε προκύπτει το αμήχανο ερώτημα: πώς συνεχίζουν να πολεμούν οι ΗΠΑ; Και πώς σταματούν χωρίς να φανεί ότι υποχώρησε ο ικανότερος στρατός στον κόσμο; 

Οι Αμερικανοί διαβεβαιώνουν ότι δεν είναι στόχος τους η μακρά παραμονή και οι συνεχιζόμενες εχθροπραξίες. Αλλά μέχρι οι βόμβες να κοπάσουν, πόσοι ακόμα αθώοι θα χαθούν;

Η ατελείωτη αλαζονεία της Χριστίνας Αλεξοπούλου

 Η υπερηφάνεια (ειδικά όταν γίνεται αλαζονεία) είναι ένα από τα "εφτά θανάσιμα αμαρτήματα" της χριστιανοσύνης. Αυτό θα έπρεπε να το γνωρίζουν πολύ καλά στη ΝΔ, δεδομένου ότι ως κόμμα πρεσβεύουν (ακόμα) το δόγμα "πατρίς-θρησκεία-οικογένεια". Δυστυχώς όμως απ' ότι φαίνεται στην πράξη, κάτι τέτοιο δε συμβαίνει και είναι συχνό φαινόμενο κυβερνητικά στελέχη και βουλευτές να περιφέρονται σαν "Μαρίες Αντουανέτες" στα ΜΜΕ και να συμπεριφέρονται στην καθημερινότητά τους, με τρόπο απαξιωτικό προς τους υπόλοιπους Έλληνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κυρία Χριστίνα Αλεξοπούλου, βουλευτής Αχαϊας για το κυβερνών κόμμα, η οποία έχει λάμψει και ως Υφυπουργός Μεταφορών. 

Πιο συγκεκριμένα, η κυρία Αλεξοπούλου, μιλώντας στο MEGA NEWS και την εκπομπή Talk του Τάκη Χατζή, ανέφερε πως “ο τσάμπα πέθανε”, προσπαθώντας να αιτιολογήσει τις σχεδόν μηδαμινές παροχές της κυβέρνησης προς τους εκπαιδευτικούς των νησιών που διαβιούν με μόλις 800 ευρώ τον μήνα. Θεωρώντας πως τα 2 ενοίκια ως επιδότηση τον χρόνο είναι το “καλύτερο” που μπορεί να κάνει η κυβέρνηση ως μέριμνα για να είναι “δημοσιονομικά σωστή”, και επικρίνοντας δήθεν τις “υποσχέσεις” άλλων κομμάτων της αντιπολίτευσης, η κ. Αλεξοπούλου το πήγε και ένα βήμα παραπέρα αναφέροντας πως “η πολιτική της ζακετούλας είναι που μας έκλεισε τις τράπεζες”.

Τι είχε προηγηθεί; Λίγα λεπτά πριν τοποθετηθεί η κυρία Αλεξοπούλου, ο παρουσιαστής της είχε επισημάνει πως ένας εκπαιδευτικός που λαμβάνει 800 ευρώ τον μήνα και ξοδεύει τουλάχιστον τα μισά σε ένα ενοίκιο, ίσα που μπορεί να αγοράσει τα βασικά και σίγουρα, δεν του “περισσεύουν” για άλλες του ανάγκες. Όπως το να ψωνίσει ένα ρούχο. Αυτό προφανώς θύμωσε την κυρία Αλεξοπούλου ("σιγά μη θέλουν οι φτωχάτζες να ψωνίσουν ρούχα κιόλας!" θα σκέφτηκε), η οποία δήλωσε: “Το τσάμπα πέθανε. Και έχει πεθάνει χρόνια τώρα. Το τσάμπα δεν υπάρχει. Και όλοι θέλαμε το τσάμπα. Ποιος θα το πληρώσει; Εσείς τι υπονοείτε; Ότι θα μπορούσε (η κυβέρνηση) να δώσει 5 ενοίκια πίσω για να πάρει ζακετούλα, που λέγατε πριν; Αυτό με τις ζακέτες παλιά και τα παιδάκια που λιποθυμούσαν, μας έστειλε στον ΣΥΡΙΖΑ, που μας έκλεισε τις τράπεζες. Αυτή η ρητορική της ζακετούλας”.

Ερωτηθείσα δε για την πολιτική της κυβέρνησης ως προς το πλαφόν στις αυξήσεις των ενοικίων ή για αυστηρότερα μέτρα για το AirBnB, η κ. Αλεξοπούλου πέταξε την μπάλα “στην κερκίδα”, ακολουθώντας φυσικά τη ρητορική του κ. Σκέρτσου ο οποίος πριν λίγες ημέρες έκανε σαφές πως δεν υπάρχει σκέψη για τέτοιου τύπου κινήσεις, προς ώρας. Είπε συγκεκριμένα πως “γίνεται προσπάθεια σε συγκεκριμένα μέρη της Αθήνας”, χωρίς όμως να σχολιάζει επί της ουσίας τα προβλήματα που εντοπίζονται στα νησιά και στις ακριτικές περιοχές.

Την απάντηση σε όλα αυτά τη δίνει ο Χρήστος Δεμέτης σε άρθρο του στο News24:    

"Το να είσαι “κυνικός” και υπέρ του δέοντος αξιακά ταγμένος στις ιδεολογικές επιταγές του κόμματός σου, είναι εύκολο. Το να είσαι πολιτικά και κοινωνικά ενσυναίσθητος, είναι κάπως πιο απαιτητικό. Ακόμη κι αν δημοσιονομικά δεν “βγαίνουν” οι οριζόντιες αυξήσεις όπως ευαγγελίζονται πολιτευτές όπως η κ. Αλεξοπούλου, η οριοθέτηση ενοικίων και βραχυπρόθεσμων μισθώσεων είναι ένα μέτρο που θα μπορούσε να υλοποιηθεί πιο αποτελεσματικά, κάτι που όμως αντιβαίνει του “αξιακού” συστήματος της
εν λόγω κυβέρνησης. Η απάντηση της κυβέρνησης δια στόματος Μαρινάκη ήταν να “καλύψει” την βουλεύτρια. “Αυτό που ήθελε να πει δεν απευθυνόταν προς τους πολίτες, σε έναν λαό που υπέστη τόσες δοκιμασίες. Αυτό που ήθελε να πει, είναι ότι η λογική του ΠΑΣΟΚ της δεκαετίας του ’80, η οποία συνεχίστηκε και από τον κ. Τσίπρα, του ταξίματος, έχει περάσει στο παρελθόν. Απευθυνόταν κυρίως στα κόμματα της Αντιπολίτευσης που ζητούν να δοθούν περισσότερα και δεν λένε πού θα βρουν τα χρήματα. Η δήλωσή της παρερμηνεύτηκε, ίσως δεν διατυπώθηκε και όπως θα έπρεπε”, είπε ο κ. Μαρινάκης μιλώντας προς τους συντάκτες πολιτικού ρεπορτάζ.

Περί ειρωνείας για τις “ζακετούλες”, δεν ακούστηκε μισή συγγνώμη. Αντιθέτως, στη γραμμή του ότι η καλύτερη άμυνα είναι η επίθεση, η κυβέρνηση για άλλη μια φορά κατέκρινε τον “αντιπολιτευτικό λαϊκισμό” και επανέφερε το επιχείρημα περί “εισαγόμενης ακρίβειας” που ανάγει διαρκώς ως πανάκεια για τα πάντα.

Βέβαια, είναι εύκολο να κατηγορείς τους άλλους για λαϊκισμό, όταν εσύ ο ίδιος είσαι οικονομικά εξασφαλισμένος. Και για του λόγου το αληθές, το πόθεν έσχες της κ. Αλεξοπούλου μιλάει από μόνο του. Σύμφωνα λοιπόν με το πιο πρόσφατο χρονικά, δημοσιευμένο πόθεν έσχες, η βουλεύτρια Αχαϊας μαζί με τον σύζυγό της δηλώνει εισοδήματα άνω των 30.000 ευρώ από μισθωτές υπηρεσίες, επιδόματα, πρόσθετες αμοιβές, 4.560 ευρώ από εκμετάλλευση ακινήτων καθώς και 1.100 ευρώ από εισοδήματα που εξαιρούνται από φόρο και εισφορά. Δήλωσε δε 20 ακίνητα εκ των οποίων τα 4 δηλώθηκαν ως οικίες, τα 4 ως διαμερίσματα, το ένα ως οικόπεδο, τα δύο ως αποθήκες, ένα ως δενδροκαλλιέργεια, ένα ως βοσκότοπος και τα υπόλοιπα ως “άλλες περιπτώσεις”. Οι καταθέσεις της ιδίας και του συζύγου της φτάνουν στα 123.200 ευρώ και οι οφειλές της τα 303.100 ευρώ.

Και βέβαια, δεν ξεχνάμε την αλαζονική εμφάνισή της στη Λέσβο τον Ιούνιο του 2024 όταν ως υφυπουργός Μεταφορών και Υποδομών τότε, κυκλοφόρησε στο νησί με μία πολυτελέστατη Porsche, συνοδευόμενη από συμβατικά αυτοκίνητα της αστυνομίας. Τότε, η ίδια είχε απαντήσει στον ΒΗΜΑτοδότη που ανέδειξε το θέμα πως της έστησαν “παγίδα” και πως “δεν έκανε βόλτες με το πολυτελές αυτοκίνητο, αλλά πως  μετακινήθηκε με αυτό μόλις λίγα μέτρα (150 μέτρα για τη ακρίβεια, όπως είπε) όταν αντιλήφθηκε τι ακριβώς συνέβη. Ότι δηλαδή κάποιος την φωτογράφισε. Βρέθηκε στην Porsche, όπως εξήγησε, καθώς το  υπηρεσιακό αυτοκίνητό της είχε καθυστερήσει και ένας από το ΚΤΕΛ προθυμοποιήθηκε να τη μεταφέρει με την Porsche”.

“Η ίδια δε, ανέφερε ότι δε γνώριζε τι είδους αυτοκίνητο ήταν αυτό που μπήκε και πόσο στοιχίζει. Απλώς της το πρόσφεραν από το ΚΤΕΛ Μυτιλήνης, σε ένα νησί που πρώτη φορά πήγαινε” έγραφε ο ΒΗΜΑτοδότης. Στα παραπάνω πάντως “απαντά” με τον πιο ουσιαστικό τρόπο η επιστολή του Πανελληνίου Συλλόγου Αναπληρωτών Νηπιαγωγών προς το υπουργείο Παιδείας τον περασμένο Σεπτέμβριο, όπου περιέγραφε μια “απαράδεκτη” καθημερινότητα: εξωφρενικά ενοίκια, εξώσεις Μάιο – Ιούνιο για χάρη τουριστών, μέχρι και διανυκτερεύσεις σε αυτοκίνητα για να ολοκληρωθεί το σχολικό έτος, ακόμη και σε “τουριστικά” νησιά."

Και προφανώς η λύση δεν είναι η κυβέρνηση να δίνει "πίσω" ενοίκια στους ενοικιαστές - αλλά μπορεί να κάνει άλλα πράγματα. Για παράδειγμα, μπορεί να θεσμοθετήσει αυστηρότερους κανόνες στις βραχυχρόνιες μισθώσεις σε κορεσμένα νησιά, ώστε να απελευθερωθούν ακίνητα για μακροχρόνια ενοικίαση από εκπαιδευτικούς. Μπορεί να γίνει αξιοποίηση κλειστών δημόσιων κτιρίων ή ξενοδοχείων (με κρατική κάλυψη) για τη χαμηλού κόστους στέγαση των αναπληρωτών και φυσικά μπορεί να γίνει αύξηση της μοριοδότησης καθώς και των συνολικών παροχών για να δοθούν επιπλέον κίνητρα για τους εκπαιδευτικούς (και όχι μόνο) που κάθε χρόνο οδηγούνται σε "Οδύσσεια" ανά την Ελλάδα...

Θέληση να υπάρχει και πράγματα μπορεί να γίνουν.

Από τον Μουσολίνι στον Τραμπ δύο τσιγάρα (και ένας πόλεμος) δρόμος...

 Κάποια στιγμή θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ως άνθρωποι και ως λαός ότι δεν υπάρχει κανείς στον κόσμο που είναι εκ των πραγμάτων σωστός, μόνο και μόνο επειδή έχει μια ιδιότητα με την οποία εμείς μπορούμε να ταυτιστούμε ως άτομα ή/και ως έθνος. Η ελληνική ιστορία έχει εκατοντάδες σχετικά παραδείγματα, που αποδεικνύουν του λόγου το αληθές, από τα αρχαία χρόνια εώς σήμερα. Γενιές επί γενεών μεγάλωσαν π.χ. με το φόβο του "κομμουνιστικού κινδύνου" από την μια και με τον "καταστροφικό" καπιταλισμό από την άλλη, ή με το παραμύθι του "ανήκωμεν εις την Δύσιν" (ό,τι και αν κάνει η Δύση). 

Η αλήθεια είναι ότι μέχρι σχετικά πρόσφατα, υπήρχε και μια σχετική στήριξη του αφηγήματος, με πράξεις "αβροφροσύνης", που όμως δε μπορούσαν να καλύψουν την ουσία των πραγμάτων. Στην περίπτωση των ΗΠΑ, ως χαρακτηριστικότερο παράδειγμα έχουμε τις δεκάδες εισβολές (τόσο εντός, όσο και εκτός εισαγωγικών ανά τον κόσμο). Η διαφορά του τότε με το σήμερα όμως είναι ότι για χρόνια οι ΗΠΑ προσπαθούσαν να βρουν μια αληθοφανή νομιμότητα, μέσω συμμαχιών και διεθνών οργανισμών, ή το έκαναν (όπως και η απέναντι πλευρά) μέσω αντιπροσώπων. Τα πράγματα όμως έχουν πλέον αλλάξει: Το πέπλο έχει πέσει, η όποια ανάγκη των ΗΠΑ για "αποδοχή" των πράξεών τους έχει εξαλειφθεί και αυτές πλέον δε διστάζουν όχι μόνο ν' αντικαταστήσουν και να υποκαταστήσουν διεθνείς οργανισμούς και συμμαχίες, αλλά και να επιτεθούν (λεκτικά προς το παρόν) και στους συμμάχους τους. 

Δυστυχώς όμως υπάρχουν αρκετοί που δε μπορούν ν' αποδεχτούν την καινούργια πραγματικότητα, και παραμένουν σταθεροί στο δόγμα του "υποστηρίζουμε τον οποιαδήποτε αρκεί να φαίνεται ότι η βασική του ιδεολογία είναι παρόμοια με τη δική μας". Το παράδειγμα του Ντόναλντ Τραμπ και των εγχώριων υποστηρικτών του είναι χαρακτηριστικό, όπως και ο ιστορικός παραλληλισμός του Προέδρου των ΗΠΑ, με τον Μπενίτο Μουσολίνι και την υποστήριξη που είχε εκείνος λίγο πριν τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, από αρκετούς εγχώριους ομοϊδεάτες του. Γράφει σχετικά ο Κώστα Γιαννακίδης:

" Όταν τα κομάντο τύλιξαν με μία κορδέλα τον Μαδούρο και τον πήγαν στον Τραμπ, δεν ήταν λίγοι αυτοί που έσπευσαν να εκφράσουν τον θαυμασμό τους προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Να, ο Μάκης Βορίδης, για παράδειγμα. Δήλωσε ότι επιτέλους η Δύση έχει έναν ισχυρό ηγέτη.

Δεν ξέρω τι θα έλεγε ο Βορίδης για τη Γροιλανδία και τις απειλές προς τους Ευρωπαίους. Πιθανότατα θα έκανε την πάπια. Και τον Βελόπουλο δεν τον βλέπω και τόσο ζωηρό τελευταία. Ωστόσο πέρα από το τμήμα του πολιτικού προσωπικού που δηλώνει πίστη προς τον πρόεδρο και ελπίζει σε καταγραφή από την πρεσβεία, υπάρχει και ένα κομμάτι της κοινής γνώμης εγγεγραμμένο στο fan club του προέδρου. Και τους βρίσκεις παντού στις πλατφόρμες της κοινωνικής δικτύωσης. Υπάρχουν μέχρι και σελίδες στο Facebook δια της οποίας εκδηλώνεται ο καθολικός ενθουσιασμός για τις πρωτοβουλίες Τραμπ. Τον καλούν, ας πούμε, να βάλει το πόδι του στη Γροιλανδία. Εντάξει, δεν θα πιάσουμε μεζούρα για να μετρήσουμε το IQ των τραμπικών οπαδών. Αλλωστε είναι λογικό να υπάρχουν υποστηρικτές με άδολες προθέσεις που, απλώς, εκτονώνουν ψυχικές ενορμήσεις και εκφράζουν διάφορα περίεργα συμπλέγματα. Και, το πιο σημαντικό: δεν είναι κάτι που το βλέπουμε πρώτη φορά.

Αν γυρίσουμε έναν αιώνα πίσω θα βρούμε πολλούς θαυμαστές του Μπενίτο Μουσολίνι. Όχι μόνο στην πατρίδα μας, αλλά σε όλη την Ευρώπη. Τους γοήτευε η θεατρικότητα του Ντούτσε. Η αμεσότητα του με τα πλήθη. Και ο τρόπος με τον οποίο «έκανε τα τρένα να φεύγουν στην ώρα τους». Λίγο αργότερα ήρθε ο Χίτλερ. Πριν μετατραπεί σε ενσάρκωση του απόλυτου κακού, παρουσιαζόταν από πολλούς ως ο ηγέτης που αποκαθιστά την εθνική αξιοπρέπεια της Γερμανίας και την επαναφέρει στη διεθνή κανονικότητα. Οι διώξεις ήταν γνωστές. Η βία ήταν ορατή. Αλλά θεωρούνταν «εσωτερικές υποθέσεις». Και οι εφημερίδες έγραφαν άρθρα για την «αποφασιστική πολιτική του κυρίου Χίτλερ που απαντά και στον κομμουνιστικό κίνδυνο».

Αυτό το ιστορικό υπόβαθρο έχει σημασία σήμερα, όχι για να γίνουν εύκολες ταυτίσεις, αλλά για να κατανοήσουμε έναν μηχανισμό: πώς οι κοινωνίες κανονικοποιούν και, εν τέλει, αποδέχονται ή συμβιβάζονται με τον αυταρχισμό. Η υποστήριξη που απολαμβάνει σήμερα ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι ίδια με εκείνη που είχαν ο Χίτλερ ή ο Μουσολίνι. Οι θεσμοί είναι ισχυρότεροι, το ιστορικό πλαίσιο διαφορετικό, οι δημοκρατικές αντοχές μεγαλύτερες. Ομως η λογική της ανοχής παρουσιάζει ανησυχητικές ομοιότητες. Αυτό που χθες ήταν αδιανόητο, σήμερα είναι απλώς «προκλητικό». Αυτό που σόκαρε τώρα είναι στοιχείο της ιδιορρυθμίας του ηγέτη. Δεν πρόκειται για κατάλυση της δημοκρατίας με ένα πραξικόπημα, αλλά για φθορά μέσω εξοικείωσης. Ο ορισμός του μιθριδατισμού -πίνεις το δηλητήριο λίγο-λίγο μέχρι να το συνηθίσεις.

Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται μηχανικά. Όμως παράγει μοτίβα, πρότυπα κοινωνικής συμπεριφοράς. Και το πιο επικίνδυνο μοτίβο δεν είναι ο ίδιος ο αυταρχικός ηγέτης, αλλά η κοινωνική διάθεση που τον θεωρεί χρήσιμο ή έστω αναπόφευκτο. Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν ο Τραμπ μοιάζει με τον Χίτλερ ή τον Μουσολίνι, έστω και αν η ICE μας θυμίζει τη Γκεστάπο. Το ερώτημα είναι αν οι κοινωνίες μας μοιάζουν περισσότερο απ’ όσο θα θέλαμε με εκείνες που κάποτε πίστεψαν ότι μπορούν να συμβιώσουν με τον αυταρχισμό χωρίς να πληρώσουν το τίμημα. Και εντάξει, οι Ευρωπαίοι τα έχουμε και σχετικά φρέσκα στη μνήμη μας αν, κάπως θα τη γλιτώσουμε στο τέλος. Οι Αμερικανοί, όμως, μόλις ήρθαν στο κλαμπ."

Μερικές σκέψεις για το πρόσφατο, μεγάλο blackout στα ελληνικά αεροδρόμια

 Ο πρόσφατος χαμός, στην αρχή του 2026, με τις ξαφνικές ακυρώσεις πτήσεων, λόγω προβλημάτων στις ραδιοσυχνότητες του εναέριου χώρου που ελέγχεται από την Αθήνα (FIR Αθηνών), και το οποίο μάλιστα κατέληξε να δημιουργήσει πρόβλημα (άγνωστο πως!) ως και στη διανομή των βαλιτσών των επιβατών (!!!), κατέδειξε με πολύ ισχυρό τρόπο (ακόμα και αν υπήρξε "ξένος δάκτυλος" όπως ισχυρίζονται ορισμένοι), του τι συμβαίνει όταν οι υποδομές ενός κράτους, δεν αντιμετωπίζονται ως επένδυση και αναγκαιότητα για την ασφάλεια των κατοίκων και των επισκεπτών μιας χώρας, αλλά ως βαρίδι και μόνο.

Επίσης είναι κάτι παραπάνω από εμφανές ότι η τραγωδία των Τεμπών, αλλά και η καταστροφή του Σάμινα, δε δίδαξαν απολύτως τίποτα στους κρατούντες. Απλώς η ζωή συνεχίζεται και η καταστροφή μας περιμένει "στη γωνία" για να επαναληφθεί.

Το άρθρο του Παναγιώτη Σωτήρη καταδεικνύει τους λόγους για τους οποίους φτάσαμε ως εδώ, καθώς και το πόσο εύκολο είναι να ξαναδούμε το ίδιο "έργο" σύντομα, με άλλους (ή και τους ίδιους πρωταγωνιστές):

"Στη δεκαετία του 1990 αναδύθηκε ο όρος failed state (αποτυχημένο κράτος), για να περιγράψει κράτη σε κατάρρευση που αδυνατούσαν να προσφέρουν στοιχειώδεις υπηρεσίες και εγγυήσεις ασφάλειας στους πολίτες τους. Συχνά αυτό αποτέλεσε και τη δικαιολογία για μια σειρά από σχέδια ένοπλων στρατιωτικών επεμβάσεων. Όμως, κατά μία παράξενη ιστορική ειρωνεία ο ίδιος όρος μπορεί να περιγράψει την κατάσταση που διαμορφώνεται ως προς κρίσιμες υποδομές και κρατικές λειτουργίες σε περιπτώσεις όπου εφαρμόζονται επιθετικές νεοφιλελεύθερες πολιτικές που αντιμετωπίζουν το κράτος πρωτίστως ως ένα πεδίο επιχειρηματικής δραστηριότητας. Το πρόσφατο περιστατικό με την κατάρρευση των συστημάτων επικοινωνίας στον FIR Αθηνών και τους κινδύνους που αυτό δημιούργησε αλλά και την ταλαιπωρία στην οποία οδήγησε είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Σε ένα πεδίο κατεξοχήν ιδιωτικοποιημένο όπως είναι αυτό των αεροπορικών μεταφορών στη χώρα μας – η οποία δεν έχει, πολλά χρόνια τώρα, «κρατικό αερομεταφορέα» και όπου μεγάλο μέρος των αεροδρομίων είναι ιδιωτικά – το κρίσιμο τμήμα των υποδομών που αφορά την ασφάλεια και είναι ευθύνη του κράτους αποδείχτηκε επικίνδυνα παραμελημένο.

Και όλα αυτά την ώρα που η τραγωδία των Τεμπών – που προφανώς και δεν ήταν υπόθεση «ανθρώπινο λάθος» – διαρκώς υπογραμμίζει τραγικά τι συμβαίνει όταν κρίσιμες υποδομές αντιμετωπίζονται πρωτίστως ως «απορροφησιμότητα» ευρωπαϊκών κονδυλίων και όχι ως πραγματική εξασφάλιση ότι δεν θα ήταν δυνατό δύο τρένα να κινούνται «τυφλά» στην ίδια γραμμή.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ελληνικό. Το ζήτημα της ασφάλειας των υποδομών, που σε μεγάλο βαθμό είναι ζήτημα επισκευής και αναβάθμισης έργων που έγιναν σε μια προηγούμενη φάση, απασχολεί χώρες παγκοσμίως. Και αυτό γιατί η δαιμονοποίηση του «κρατικού», προς όφελος του ιδιωτικού, ή, ακόμη χειρότερα, του «αγοραίου», οδήγησε σε μια αντιμετώπιση του κράτους ως επενδυτικού πεδίου (ενίοτε και «τρόπαιου»), που με τη σειρά της σήμαινε ότι η συντήρηση και αναβάθμιση κρίσιμων υποδομών ήταν πια ένα κόστος που κάποιος έπρεπε να αναλάβει, συνήθως υπό την προϋπόθεση ότι θα μπορούσε να είναι μια ακόμη συμφέρουσα εργολαβία. Όμως, αυτό στην πράξη κατέληγε είτε στην αναβολή αναμέτρησης με το πρόβλημα, είτε, στην καλύτερη των περιπτώσεων, σε «εμβαλωματικού» τύπου λύσεις.

Η απάντηση σε αυτό το πρόβλημα, το οποίο επιτείνουν παράμετροι που δοκιμάζουν τις υποδομές παγκοσμίως όπως είναι η κλιματική αλλαγή, δεν μπορεί να αφορά απλώς μια επίκληση αποτελεσματικότητας ή «επιτάχυνσης» του έργου. Στην πραγματικότητα απαιτεί μια «αλλαγή παραδείγματος» σε σχέση με το πώς βλέπουμε το ίδιο το κράτος, τη λειτουργία και τις προτεραιότητές του. Η αντίληψη ότι αποτελεί απλώς ένα διοικητικό κέλυφος γύρω από κατά βάση ιδιωτικές λειτουργίες, όπου δυνητικά ακόμη και πλευρές του «σκληρού πυρήνα» όπως η καταστολή και ο σωφρονισμός θα μπορούσαν να ιδιωτικοποιηθούν, για να μην αναφερθούμε στην παιδεία ή την υγεία, στο τέλος καταλήγει σε ένα κράτος που προσφέρει – και εγγυάται – πολύ λιγότερα, ένα κράτος που «δομικά» αυξάνει και δεν περιορίζει τον κίνδυνο, ένα κράτος διαρκούς ανασφάλειας, απέναντι στην οποία ο πολίτης έχει ως μόνη καταφυγή τελικά μόνο την «ατομική του ευθύνη»."

Να το πως ο Καποδίστριας ξαναδιχάζει την Ελλάδα, 200 χρόνια μετά το θάνατό του

 Να λοιπόν που μια ταινία για τον Ιωάννη Καποδίστρια, καταφέρνει να κάνει ό,τι συνέβη και με τον ίδιο, 200 περίπου χρόνια πριν. Διχασμός, όχι αυτή τη φορά για την προσωπική αξία ή τον πατριωτισμό του (η οποία έχει τεθεί ιστορικά υπό αμφισβήτηση αρκετές φορές, από το θάνατό του μέχρι σήμερα), αλλά για την καλλιτεχνική αξία της ταινίας του Γιάννη Σμαραγδη, που προσπαθεί σε 2 και κάτι ώρες να μας παρουσιάσει, εν μεγάλη συντομία, τη ζωή του.

Από την μία έχουμε τους πολυπράγμονες κριτικούς κινηματογράφου (οι οποίοι τα τελευταία χρόνια έχουν "θάψει" όλες τις ελληνικές ταινίες έχουν κάνει κάποια επιτυχία και έχουν γυριστεί από σκηνοθέτες που δεν ανήκουν σ' ένα στενό και προστατευμένο κύκλωμα, στο οποίο και οι ίδιοι ανήκουν) και από την άλλη έχουμε ένα μεγάλο κομμάτι του κοινού το οποίο συμπεριφέρεται λες και την ταινία τη γύρισε ο ίδιος ο Καποδίστριας. Η αλήθεια προφανώς, βρίσκεται κάπου στη μέση:

Η ταινία αγιογραφεί σε μεγάλο βαθμό τον 1ο κυβερνήτη της Ελλάδας, παραβλέποντας ορισμένες άβολες λεπτομέρειες της προσωπικότητας του. Π.χ. αμελεί να παρουσιάσει τη συμπεριφορά του στενού του κύκλου, ο οποίος σε αντίθεση με τον έντιμο δικό του βίο ζούσε πλουσιοπάροχα, εις βάρος των δημόσιων ταμείων. Επίσης περνάει στο χαλαρό την προσπάθεια του να κυβερνήσει ολοκληρωτικά (παρουσιάζοντας το ως "ανάγκη", ενώ προφανώς δεν ήταν), δεν αναφέρεται στο πως μεγάλο μέρος των αγωνιστών της επανάστασης έμειναν εκτός στρατεύματος (επειδή δεν ήταν ρωσόφιλοι), ενώ αν και ο ίδιος παρουσιάζεται ως "ουδέτερος" δε μαθαίνουμε την αλήθεια για τον κύκλο του (που προφανώς δεν ήταν).

Επίσης δίνεται μεγάλο βάρος στη σχέση του με την Ρωξάνδρα Στούρτζα (η οποία παρουσιάζεται να "θυσιάζεται" και να παντρεύεται κάποιον άλλον, για να μην έχει ο Καποδίστριας κάποιο "ατύχημα" υποκεινούμενο από την Αυστρία), πράγμα που καταλήγει εις βάρος της ίδιας της ταινίας. 

Τέλος ο ρόλος του πρώην μοναχού-ακόλουθου του Καποδίστρια (ο οποίος λειτουργεί ως "περιγράφων" των τεκταινόμενων) και τα οράματα του Καποδίστρια με την Παναγία πλησιάζουν τα όρια της αφέλειας, ειδικά στο 1ο μέρος της ταινίας. 

Όμως η ταινία είναι καλογυρισμένη, η φωτογραφία είναι πολύ καλή και το όλο σύνολο καταφέρνει να κάνει αυτό που προφανώς έχει στόχο εξαρχής: να κεντρίσει το ενδιαφέρον του κοινού, για την προσωπικότητα του ήρωα και να φέρει στο προσκήνιο, μια περίοδο της ελληνικής ιστορίας, για την οποία ΝΟΜΙΖΟΥΜΕ ότι ξέρουμε πολλά. Πράγμα που είναι προφανώς λάθος.

Η ταινία επομένως αξίζει να τη δει κανείς. Έχουμε βαρεθεί να διαβάζουμε ύμνους για ταινίες με ήρωες πρόσφυγες από την Νιγηρία, γυναίκες από το Ιράν, αποτυχημένους ηθοποιούς στην Νέα Υόρκη και ψαράδες στην Γροιλανδία. Ωραίες και αυτές οι ιστορίες, αλλά προφανώς το ελληνικό κοινό θέλει ταινίες που να είναι κοντά σε αυτόν, για να βγει από το σπίτι και να δώσει τα 7-8 ευρώ που μπορεί και να μην του περισσεύουν.

Και αυτό θα πρέπει να το γνωρίζουν, οι επαγγελματίες τζαμπατζήδες που γράφουν τις κριτικές και όλοι οι άλλοι που βλέπουν ευχαρίστως ταινίες, αλλά από τα torrents, χωρίς να βάλουν στο χέρι στην τσέπη...