Μερικές αλήθειες για τα "ιατρεία του Κολωνακίου" και τον κομπογιαννιτισμό διπλωματούχων γιατρών...

 Επειδή πολλά γράφτηκαν και γράφονται για το πως δύο γιατροί, ο ένας εκ των οποίων είχε θέση ευθύνης στο παρελθόν σ' ένα από τα μεγαλύτερα νοσοκομεία της χώρας ενώ και οι δύο "έχαιραν μεγάλης εκτίμησης" από τους συναδέλφους τους, κατέληξαν να κάνουν ιατρικές πράξεις, αμφιβόλου αποτελέσματος και πέραν της ειδικότητας τους, αξίζει να δούμε μερικά πράγματα από την αρχή.

Η βεβαίωση λειτουργίας ενός ιατρείου -που δίνεται από τον οικείο ιατρικό σύλλογο- δεν αποτελεί μια γενική άδεια για κάθε ιατρική πράξη. Η τραγική εξέλιξη στην υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη, ο οποίος κατέληξε ενώ υποβαλλόταν σε πλασμαφαίρεση σε ιδιωτικό ιατρείο -μια εξειδικευμένη ιατρική πράξη που πρέπει να πραγματοποιείται σε νοσοκομειακό περιβάλλον- έφερε με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο ακριβώς αυτό το ερώτημα: τι επιτρέπεται να πραγματοποιείται σε έναν συγκεκριμένο χώρο, με ποια υποδομή και υπό ποιες προϋποθέσεις; 

Η νομιμότητα εξετάζεται σε συνάρτηση με το τι ακριβώς επιτρέπεται να γίνεται μέσα στον χώρο, ποια πράξη διενεργείται, από ποια ειδικότητα, με ποιον εξοπλισμό και υπό ποιες συνθήκες. 

Το βασικό θεσμικό πλαίσιο, το Π.Δ. 84/2001, βάζει συγκεκριμένα όρια: στα ιδιωτικά ιατρεία δεν επιτρέπονται:

 α) υπηρεσίες που, σύμφωνα με τους κανόνες της ιατρικής επιστήμης, παρέχονται αποκλειστικά στη δευτεροβάθμια περίθαλψη και 

β) ιατρικές πράξεις για τις οποίες απαιτείται γενική νάρκωση, ραχιαία ή επισκληρίδιος αναισθησία. 

Μια διαγνωστική εξέταση, όπως ένα υπερηχογράφημα ή ένα τεστ κόπωσης, μπορεί να πραγματοποιείται στο πλαίσιο ιδιωτικού ιατρείου από τον γιατρό της αντίστοιχης ειδικότητας, με τον απαιτούμενο εξοπλισμό και με τήρηση των προβλεπόμενων προϋποθέσεων. 

Για ορισμένες πιο σύνθετες εξετάσεις, το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ειδικότερες απαιτήσεις ως προς την παρουσία και την ευθύνη του αντίστοιχου ειδικού γιατρού και τον εξοπλισμό που πρέπει να διαθέτει η δομή. Η γαστροσκόπηση και η κολονοσκόπηση, για παράδειγμα, δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται απλώς ως «μία ακόμη εξέταση που γίνεται σε ένα ιατρείο». 

Η διενέργειά τους προϋποθέτει κατάλληλη ενδοσκοπική υποδομή, τον απαιτούμενο εξοπλισμό και τήρηση των κανόνων ασφαλείας, ενώ όταν χρησιμοποιείται καταστολή ή αναισθησία ισχύουν οι αντίστοιχες προϋποθέσεις και απαιτήσεις ως προς το εξειδικευμένο προσωπικό. Το ίδιο ισχύει ακόμη περισσότερο όταν κατά την ενδοσκόπηση πραγματοποιούνται επεμβατικές πράξεις, όπως λήψη βιοψίας ή αφαίρεση πολύποδα.

Το ζήτημα της λειτουργίας των ιατρείων και των πρακτικών που ακολουθούν οι επαγγελματίες υγείας φτάνει και στον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών (ΙΣΑ), μέσω καταγγελιών πολιτών. «Σε κάθε διοικητικό συμβούλιο έχουμε να εξετάσουμε περίπου δέκα καταγγελίες που έχουν γίνει στον Σύλλογο», αναφέρει χαρακτηριστικά στην εφημερίδα «Πρώτο Θέμα» μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΙΣΑ. 

Οι καταγγελίες φτάνουν στις υπηρεσίες του ΙΣΑ είτε διαδικτυακά, μέσω της σχετικής φόρμας στην ιστοσελίδα του, είτε γραπτώς, είτε τηλεφωνικά. Ο πολίτης που επιθυμεί να ασκηθεί πειθαρχικός έλεγχος σε βάρος γιατρού οφείλει να καταβάλει παράβολο 50 ευρώ. Η διαδικασία αυτή προβλέπεται από τη νομοθεσία και επιβεβαιώνεται και από την ηλεκτρονική πλατφόρμα καταγγελιών του ΙΣΑ. Και εκεί ακριβώς ξεκινάει το πρόβλημα - πόσοι είναι πραγματικά έτοιμοι, ενώ έχουν πληρώσει για μια οποιαδήποτε θεραπεία (εντός ή εκτός εισαγωγικών), να δώσουν επιπλέον 50 ευρώ για να καταγγείλουν κάτι που έχει υποπέσει στην αντίληψή τους και το οποίο θεωρούν ότι δεν έγινε σωστά; Βέβαια τα 50 ευρώ τέθηκαν ως "παράβολο" για ν' αποφεύγεται να γίνεται κατάχρηση του δικαιώματος της προσφυγής, και για να μην υποβάλλονται σε μια μακρόχρονη διαδικασία γιατροί που για οποιαδήποτε λόγο μπήκαν στο στόχαστρο "κακόβουλων". Όπως και να έχει όμως, το 50άρικο βάζει σε σκέψη πολλούς και αρκετοί αφήνουν την καταγγελία στην άκρη, ειδικά αν δεν έχει διογκωθεί το πρόβλημα υγείας για το οποίο θα γινόταν η καταγγελία.

Από την άλλη όμως, και όπως διατύνεται ο ΙΣΑ, αυτό δεν σημαίνει ότι οι προφορικές καταγγελίες δεν ελέγχονται, ούτε ότι σοβαρές υποθέσεις που υποδεικνύουν πιθανή παράβαση μπαίνουν στο αρχείο επειδή δεν συνοδεύονται από το συγκεκριμένο παράβολο. Τώρα το πόσο ενδελεχής είναι αυτή η διαδικασία, παραμένει υπό συζήτηση, και η πρόσφατη υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη αλλά και παλιότερες που έχουν έρθει στην επιφάνεια, δείχνουν του λόγου το αληθές.

Το ρυθμιστικό πλαίσιο πάντως υπάρχει. Επισήμως, ο ΙΣΑ αναφέρει ότι, πέρα από τον αρχικό έλεγχο που προηγείται της χορήγησης βεβαίωσης λειτουργίας, πραγματοποιεί και αυτεπάγγελτους, δειγματοληπτικούς και έκτακτους ελέγχους, καθώς και ελέγχους μετά από καταγγελίες πολιτών ή ενημέρωση από άλλες αρμόδιες αρχές. 

Πάλι κατά τον ΙΣΑ, ο οποίος είναι ο μεγαλύτερος ιατρικός σύλλογος της χώρας αλλά δεν καλύπτει όλους τους γιατρούς πανελλαδικά, από το 2024 μέχρι σήμερα έχουν ελεγχθεί περίπου 5.500 φορείς για την έκδοση αρχικής βεβαίωσης λειτουργίας ή την τροποποίησή της, ενώ στο ίδιο διάστημα πραγματοποιήθηκαν περίπου 1.000 επιπλέον έλεγχοι, είτε στο πλαίσιο δειγματοληπτικής διαδικασίας, είτε κατόπιν καταγγελιών των πολιτών. Επίσης, ότι έχουν επιβληθεί πρόστιμα συνολικού ύψους 1.443.119 ευρώ σε 58 γιατρούς και φορείς ΠΦΥ, ενώ σε 55 περιπτώσεις ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας ή επιβλήθηκε παύση άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος. Τώρα το κατά πόσο αυτοί οι γιατροί σταματούν να ασκούν το λειτούργημα του γιατρού, είναι μια άλλη ιστορία, αλλά συνήθως όλες οι παρεμβάσεις γίνονται κατόπιν εορτής. 

Το ελεγκτικό έργο του ΙΣΑ βρίσκεται, πάντως, πλέον και στο μικροσκόπιο της Δικαιοσύνης. Με αφορμή την υπόθεση του ιατρείου της οδού Καρνεάδου στο Κολωνάκι, όπου κατέληξε ο Γιώργος Μαζωνάκης, ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών παρήγγειλε κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση, προκειμένου να διερευνηθεί εάν προκύπτουν τυχόν ποινικές ευθύνες του ΙΣΑ ή άλλου αρμόδιου δημόσιου φορέα για τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν στο συγκεκριμένο ιατρείο. Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάζεται και το σύνολο των ελέγχων που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια σε αντίστοιχους χώρους, καθώς και οι ενέργειες στις οποίες προχώρησαν οι αρμόδιες αρχές.

Ας ελπίσουμε να σπάσει το απόστημα, έστω και αργά...