Παρασκευή 20 Μαρτίου 2026

Τι δουλειά έχει η αλεπού στο παζάρι; Η ιστορία των "ελληνικών" Patriot στη Σαουδική Αραβία

 Εκεί που παρακολουθούσαμε, ως παρατηρητές, όσα άρχισαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στο Ιράν και καθημερινά κλιμακώνονται, εμφανίστηκε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας να ενημερώσει ότι ελληνικά Patriot κατέρριψαν ιρανικούς πυραύλους, στη Σαουδική Αραβία.

Tην ίδια στιγμή άρχισε ένας δημόσιος διάλογος για το αν πρόκειται περί εμπλοκής της Ελλάδας στον πόλεμο, με τους κυβερνητικούς αξιωματούχους να διαρρηγνύουν τα ιμάτια τους πως… δεν είναι αυτό που φαίνεται. 

Τότε, ο Πρωθυπουργός τοποθετήθηκε, ισχυριζόμενος -εν πολλοίς- πως αν δεν μπαίναμε στη μέση, η τιμή του πετρελαίου θα ήταν σήμερα υψηλότερη. Το πόσο αστεία είναι αυτή η τοποθέτηση (που νομίζουμε ότι δεν μπορεί να δεχτεί ούτε παιδάκι του Δημοτικού) θα το ξεπεράσουμε τονίζοντας το αυτονόητο: είναι εντελώς διαφορετικό το να βρίσκονται F16 και φρεγάτες στην Κύπρο (μιας και προφανώς όταν εκτοξεύονται εναντίον της πύραυλοι - ακόμα και αν κατευθύνονται προς τις βρετανικές βάσεις - μπορούν να υπάρχουν αθώα θύματα, πράγμα που μας αφορά), και άλλο να προστατεύουμε πετρελαιοπηγές στην Σαουδική Αραβία, λες και βρισκόμαστε στα χρόνια του Μεγάλου Αλεξάνδρου και η περιοχή αποτελεί "ελληνικό" έδαφος.

Υπάρχει όμως και μια ακόμα πλευρά των πραγμάτων: Πολλοί υποστηρίζουν ότι εφόσον ενεργοποιήθηκε το σύστημα και κατέρριψε εχθρικό στόχο, η χώρα μας έπαψε να είναι απλός παρατηρητής.Tο θέμα προφανώς και μπορεί να μπει υπό συζήτηση ώστε ο καθένας να καταλήξει μόνος του στο αν έχουμε εμπλακεί στον πόλεμο ή όχι. 

Για να βοηθήσουμε τη συζήτηση, καλό είναι να γνωρίζουμε τι είναι τα Patriot: Τα Patriot ανήκουν στα πιο προηγμένα συστήματα αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής άμυνας, στον κόσμο. Αναφέρονται ως συστοιχίες, αφού δεν πρόκειται για ένα όχημα, αλλά για ομάδα μονάδων. Οι πύραυλοι, τύπου PAC-3 (Patriot Advanced Capability-3), που σύμφωνα με τους ανθρώπους που τους φτιάχνουν διαθέτουν την τεχνολογία hit to kill. Οι τύπου PAC-2 είναι τεχνολογίας blast fragmentation και χρησιμοποιείται, κυρίως, κατά των αεροσκαφών.  Πέφτουν δηλαδή, πάνω στον στόχο με τεράστια ταχύτητα, ώστε να τον διαλύσουν. Δεν εκρήγνυνται απλά, κοντά του.

Τα κατασκευάζει η αμερικανική εταιρεία Raytheon. Όπως συμβαίνει με όλα τα οπλικά συστήματα που αγοράζουμε τα κράτη-μέλη της ΕΕ από τις ΗΠΑ, για να κάνουμε χρήση τους, χρειάζεται η άδεια των ΗΠΑ. Αυτό έγινε και στην εμπλοκή μας ή τη μη εμπλοκή μας (ανάλογα με το ποιον αξιωματούχο της κυβέρνησης ρωτάμε) στον πόλεμο στο Ιράν.

Στην ιστοσελίδα της Πολεμικής Αεροπορίας αναφέρεται πως το Patriot είναι «κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μεγάλου βεληνεκούς, με εμβέλεια ραντάρ έρευνας 170 χιλιόμετρα και μέγιστο βεληνεκές εμπλοκής 150 χιλιόμετρα». Παρ’ όλα αυτά, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης είπε την Πέμπτη πως η χρήση των Patriot δεν ήταν εμπλοκή, αλλά «αμυντική ενέργεια αποτροπής». Αυτό προφανώς συζητείται.

Τα Patriot είναι από τα πιο ακριβά οπλικά συστήματα, στην παγκόσμια λίστα των οπλοστασίων. Η πυροβολαρχία (βλ. ραντάρ, σταθμός ελέγχου, γεννήτριες και 6 έως 8 εκτοξευτές) κοστίζουν από 1 έως 1.1 δισεκατομμύρια δολάρια. Το κόστος του πυραύλου εξαρτάται από τον τύπο του: το PAC-2 κάνει από 2 έως 3 εκατομμύρια δολάρια (ο πύραυλος) και το PAC-3 που είναι και η πιο σύγχρονη έκδοση, στοιχίζει από 4 έως 5 εκατομμύρια δολάρια.

Προφανώς και το κόστος δεν σταματάει στην αγορά. Χρειάζεται εκπαίδευση προσωπικού και συνεχής τεχνική υποστήριξη. Αυτά, από μόνα τους, στοιχίζουν εκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο. Οι αναβαθμίσεις λογισμικού και τα ανταλλακτικά έρχονται σε τιμές που προηγουμένως συμφωνούν μεταξύ τους τα κράτη. Λόγω του υψηλού κόστους (4-5 εκατ. ανά πύραυλο), οι στρατοί αποφεύγουν να χρησιμοποιούν Patriot και προτιμούν φθηνά drones που κοστίζουν μόλις μερικές χιλιάδες δολάρια. Τα Patriot επιστρατεύονται μόνο αν η απειλή είναι κρίσιμη -και τώρα καταλαβαίνετε γιατί επισημάνθηκε ότι στόχος των ιρανικών πυραύλων ήταν το διυλιστήριο της Saudi Aramco. 

Η αλήθεια είναι πως η Ελλάδα δεν έστειλε τώρα, τα δικά της Patriot στη Σαουδική Αραβία. Το σύστημα βρίσκεται στο Yanbu -μαζί με ελληνικό προσωπικό- από το 2021, στο πλαίσιο της αποστολής Philia Forum, μιας διμερούς αμυντικής συνεργασίας. Πριν τη μεταφορά, όπως και πριν τη χρήση, απαιτήθηκε η σύμφωνη γνώμη των ΗΠΑ, λόγω των αυστηρών περιορισμών που υπάρχουν σε ό,τι αφορά την εκμετάλλευση της αμερικανικής τεχνολογίας, από τους τελικούς χρήστες. Τότε άρχισαν να ενοικιάζουν το σύστημα οι Σαουδάραβες, οι οποίοι επί χρόνια αγοράζουν τα τελειότερα οπλικά συστήματα και μετά μισθώνουν προσωπικό από άλλες χώρες για να τα λειτουργήσουν -αφού δεν έχουν δικούς τους ανθρώπους με σχετική εκπαίδευση και τακτικό στρατό.

Σύμφωνα με πληροφορίες, δεν υπάρχει μηνιαίο ποσό ενοικίασης στην Σαουδική Αραβία, αλλά οι μισθωτές καλύπτουν τα λειτουργικά έξοδα (μεταφορά και εγκατάσταση, διαμονή και διατροφή περίπου 120 στελεχών της Πολεμικής Αεροπορίας που επανδρώνουν την πυροβολαρχία και την συντήρηση με τα ανταλλακτικά), συν την αναβάθμιση. Σε αυτό το πλαίσιο, απέκτησαν τα ελληνικά Patriot τους πιο εξελιγμένους πυραύλους -περαιτέρω πληροφορίες θα δοθούν σε ένα λεπτό. Υπάρχουν έγγραφα που δείχνουν πως η ετήσια αποζημίωση του προσωπικού είναι μεταξύ 3.5 και 5 εκατομμύρια ευρώ. Η τρέχουσα συνεργασία ολοκληρώνεται το Νοέμβριο του 2026, όταν η Ελλάδα θα παραλάβει πιο εξελιγμένο σύστημα, από αυτό που έστειλε. Το κόστος θα το καλύψουν οι Σαουδάραβες. Οι αξιωματικοί θα μπορούν να μεταφέρουν την τεχνογνωσία στις άλλες 5 πυροβολαρχίες, στην Ελλάδα -που αρκούνται σε ασκήσεις και προσομοιώσεις.

Το κατά πόσο αυτό θα συμβεί το Νοέμβριο παραμένει βέβαια ένα μεγάλο ερωτηματικό. Είναι σχεδόν σίγουρο ότι οι Σαουδάραβες θα θελήσουν ν' ανανεώσουν το "συμβόλαιο". Επίσης είναι πολύ πιθανόν πολλοί "εμπειροπόλεμοι" αξιωματικοί που βρίσκονται τώρα στην Σαουδική Αραβία να θελήσουν ν' "αποστρατευτούν" και να μείνουν εκεί ως "εκπαιδευτές" ή "κοντράκτορες" προσφέροντας την τεχνογνωσία που απέκτησαν έναντι αμοιβής. Προφανώς και τα χρήματα που παίρνουν τώρα (μαζί με τα εκτός έδρας, τα δωρεάν εισιτήρια προς την Ελλάδα και οι διάφορες "έξτρα" παροχές που λαμβάνουν από τους Σαουδάραβες) είναι ένα ισχυρό κίνητρο για να παραμείνουν εκεί. Επομένως θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να δούμε αν τελικά πληρώσαμε ένα σύστημα το οποίο δε θα μας "προστατέψει" ποτέ και αν χάσουμε από πάνω ικανά στελέχη τα οποία εκπαιδεύσαμε για να προσφέρουν τελικά τις υπηρεσίες τους αλλού.

Ο χρόνος θα δείξει...

Σάββατο 14 Μαρτίου 2026

Η φωτογραφία του Χαμενεΐ στα χέρια του Λαφαζάνη και το AI που έχει καταπιεί τα πάντα

 Το πρόσφατο αντιπολεμικό συλλαλητήριο στο κέντρο της Αθήνας, ενάντια στον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν (για τον οποίο έχουμε γράψει αναλυτικά εδώ), ήρθε στο επίκεντρο της επικαιρότητας για τους λάθος λόγους: Πιο συγκεκριμένα, η εικόνα του πρώην υπουργού και εκ των ιδρυτών της ΛΑΕ, Παναγιώτη Λαφαζάνη με τη φωτογραφία του Χαμενεΐ στα χέρια, έκανε γρήγορα τον γύρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Τα σχόλια που τη συνόδευαν ήταν ξεκάθαρα και γεμάτα αμφισβήτηση: "Είναι μια φωτογραφία ΑΙ", αμφισβητώντας ξεκάθαρα τη δουλειά του φωτορεπόρτερ Γιώργου Κονταρίνη, ο οποίος ήταν παρόν στο αντιπολεμικό συλλαλητήριο των προηγούμενων ημερών και "έπιασε"το στιγμιότυπο με το φακό του. 

Η απάντηση του τελευταίου ήρθε μέσα από ανάρτηση στον λογαριασμό του στο Facebook: "Σταματήστε να ψάχνετε για τεχνική νοημοσύνη AI εκεί που υπάρχει ο μόχθος του φωτορεπόρτερ. Είναι λυπηρό να πρέπει να αποδείξουμε τα αυτονόητα. Η χθεσινή μου φωτογραφία από τη συγκέντρωση δεν είναι αποτέλεσμα κάποιου αλγορίθμου, αλλά αποτέλεσμα παρουσίας στο δρόμο. Αυτός είναι ο ρόλος του φωτορεπορτάζ: να είμαστε οι "μάρτυρες" της πραγματικότητας. Η αλήθεια χρειάζεται μόνο έναν φακό και έναν άνθρωπο πίσω από αυτόν".

Το πρόβλημα προφανώς δεν είναι στην αντίδραση του κόσμου ή στην απορία του γιατί ο κ.Λαφαζάνης επέλεξε να κρατά τη συγκεκριμένη φωτογραφία, γνωρίζοντας προφανώς ότι όλο και κάποιος θα αποθανάτιζε το περιστατικό. Ακόμα και το ότι η εν λόγω φωτογραφία εργαλειοποιήθηκε από ορισμένους που έγραψαν "να ποιοι έκαναν κουμάντο επί Τσίπρα", είναι δευτερεύον. 

Το πιο προβληματικό κομμάτι που αναδύεται μέσα από αυτό το περιστατικό, είναι κάτι βαθύτερο, και που έχει αλλάξει πλέον την πεποίθησή μας για τα όσα βιώνουμε μέσα από οθόνες και υπολογιστές. Κάποτε, όταν λέγαμε ότι "δεν μπορούμε να πιστέψουμε στα μάτια μας", εννοούσαμε την έντονη έκπληξή μας σε κάτι που είδαμε. Σήμερα, η φράση έχει γίνει πιο κυριολεκτική από ποτέ καθώς περνάμε την πιο βαθιά κρίση εμπιστοσύνης των όσων συμβαίνων γύρω μας.

Το πρόβλημα με εικόνες, βίντεο ή ηχητικά ντοκουμέντα που δημιουργούνται, τροποποιούνται ή παραποιούνται από το AI, είναι πιο έντονο από ποτέ. Περιηγούμαστε καθημερινά σε πλατφόρμες όπου καταναλώνουμε παραποιημένο περιεχόμενο και fake news που αφορούν από τον Τραμπ μέχρι βιντεάκια με ζωάκια στο Instagram. Όταν το 2017 πρωτοεμφανίστηκε ο όρος deepfake, φάνταζε σαν ένα μικρό αγκάθι του ίντερνετ που όποτε το συναντούσαμε θα ξέραμε να το αποφύγουμε. Ήταν κάτι τρανταχτό, δεν χρειαζόταν ένα έμπειρο μάτι για να το ξεσκεπάσει.

Σήμερα, τα "fake" βιντεάκια και ηχητικά έχουν καταστεί το κυριότερο εργαλείο προπαγάνδας και παραπληροφόρησης και βρίσκονται παντού: το εύκολο χρήμα και η εύκολη παραπληροφόρηση (με σκοπό την προώθηση ιδιοτελών σκοπών), υπερκαλύπτει τα πάντα. 

Έτσι ξαφνικά όλοι μας, γίναμε καχύποπτοι. Έτσι κρίνεται αναγκαίο ένας φωτογράφος να κάνει αναρτήσεις για να ξεκαθαρίσει πως μια φωτογραφία είναι "πραγματική" και όχι εικονική πραγματικότητα, ενώ την ίδια ώρα έχουμε έναν Πρόεδρο μιας από τις ισχυρότερες χώρες του πλανήτη να χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο πολιτικής επικοινωνίας και έναν δεύτερο να έχει στήσει ολόκληρο μηχανισμό προπαγάνδας και παραπληροφόρησης για στηρίξει το "δίκαιο" μιας εισβολής σε μια άλλη χώρα. Και όλο αυτό έχει κόστος, που μάς επιβαρύνει ήδη σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Και το αποτέλεσμα; Στο τέλος "δεν πιστεύουμε στα μάτια μας"...

(Ένα εξαιρετικό άρθρο στα αγγλικά, από τους New York Times για το πως κάποιοι χρησιμοποιούν ΑΙ βίντεο για να κυκλοφορήσουν ψευδείς ειδήσεις μπορείτε να διαβάσετε εδώ).

Δευτέρα 9 Μαρτίου 2026

Η ακρίβεια στην Ελλάδα: Ο,τι ανεβαίνει σε αξία, δεν κατεβαίνει ποτέ

 Ακρίβεια στην Ελλάδα: Αυτό που συμβαίνει με τις τιμές στην Ελλάδα είναι πραγματικά ακατανόητο και είναι αδύνατον να μην θεωρήσουμε ότι ΔΕΝ υπάρχει κυβερνητική ευθύνη.

 Ενώ οι μισθοί παραμένουν οι χαμηλότεροι στην Ευρώπη, με μόνο τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία να βρίσκονται πιο κάτω από μάς, οι τιμές στη στέγαση, στην ενέργεια, στα βασικά είδη διατροφής είναι από τις υψηλότερες. Σίγουρα, σε όλο τον κόσμο συμβαίνει κάποια στιγμή να ανέβει η τιμή κάποιου είδους, προϊόντος ή κάποιας υπηρεσίας, για οποιονδήποτε λόγο. Όταν, όμως, ο λόγος αυτός εκλείψει, όταν, δηλαδή, σταματήσει να υπάρχει η αιτία που ανεβαίνουν οι τιμές, τότε όλα επανέρχονται στην προτεραία κατάσταση, στην κανονικότητα. Ομαλοποιείται η αγορά, οι τιμές επανέρχονται στα γνωστά επίπεδα και η κοινωνία συνεχίζει τον δρόμο της.

Η Ελλάδα όμω
ς αποτελεί εξαίρεση, αφού οι αυξήσεις γίνονται ακόμα και σε προϊόντα που ΔΕΝ θα έπρεπε να επηρεάζονται από οποιαδήποτε εξωτερικό παράγοντα. Εδώ, δυστυχώς, ό,τι ανεβαίνει δεν κατεβαίνει, και αν η μετάβαση στο ευρώ ήταν μια δικαιολογία (θυμηθείτε σχετικά εδώ), σε κάποιες περιπτώσεις δεν υπάρχει καμία. Όταν γίνει κάτι και ανέβει η τιμή ενός προϊόντος, του ελαιολάδου για παράδειγμα, όταν αυτό που προκάλεσε την αύξηση της τιμής εκλείψει, η τιμή θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα. Στο συγκεκριμένο προϊόν, η τιμή πριν από δύο χρόνια σχεδόν τριπλασιάστηκε, από 70 ευρώ που παίρναμε τον τενεκέ τον φτάσανε στα 190 με 200 ευρώ, επειδή δεν έβρεχε, δεν υπήρχε παραγωγή και υπήρχε έλλειψη στην αγορά.

Φέτος, που υπάρχει αφθονία ελαιολάδου, που κανονικά θα έπρεπε να πωλείται στα 70 άντε 80 ευρώ ο τενεκές, πωλείται στα 140 με 150 ευρώ. Δηλαδή στο διπλάσιο από την τιμή προ κρίσεως. Αφού, όμως, εξέλιπαν οι λόγοι που ανέβασαν την τιμή του προϊόντος και πλέον υπάρχει υπερπροσφορά, γιατί η τιμή του παραμένει διπλάσια από την κανονική; Τι συμβαίνει και εξακολουθεί να είναι ακριβό το λάδι, με αποτέλεσμα να υπάρχουν οικογένειες που το στερούνται; Ούτε ξηρασία έχουμε ούτε έλλειψη λαδιού. Γιατί λοιπόν εξακολουθούν να μας… βγάζουν το λάδι με την τιμή του; Ποιοι είναι εκείνοι που κρατάνε την τιμή του στα ύψη; Και το κράτος γιατί επιτρέπει αυτήν την κατάσταση, που έχει όλα τα στοιχεία και τα χαρακτηριστικά της αισχροκέρδειας;

Ένα απλό παράδειγμα φέραμε από τα τόσα που υπάρχουν. Για να δείξουμε πως με τον πολίτη δεν ασχολείται κανένας. Αφήνουν τους μεσάζοντες και τους εμπόρους να κάνουν παιχνίδια σε βάρος των καταναλωτών, χωρίς φραγμούς, χωρίς έλεγχο, χωρίς φρένο. Το κράτος έχει από καιρό εγκαταλείψει τους πολίτες στη μοίρα τους και τους έχει παραδώσει στα νύχια των κάθε λογής αρπακτικών, που τον… λιανίζουν. Έτσι, στη χώρα με τους χαμηλούς μισθούς, με τους εξαθλιωμένους πολίτες, οι τιμές δεν πέφτουν ποτέ και ο κόσμος παραμιλάει. Και θα συνεχίσει να παραμιλάει όσο δεν ασχολείται κανένας με την ακρίβεια - και η φτωχοποίηση του μέσου πολίτη θα συνεχίζεται, ενώ θα έρθει και η ώρα που τα επιδόματα (στα οποία τα τελευταία χρόνια έχουμε ξανα-εθιστεί ως λαός) δε θ' αρκούν πλέον...

Κυριακή 1 Μαρτίου 2026

Ο πόλεμος μεταξύ Ισραήλ, ΗΠΑ και Ιράν και η Ελλάδα

 Οι συνεδριάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου και του ΚΥΣΕΑ της Ελλάδας όταν κάτι στραβό συμβαίνει στον πλανήτη (όπως η επίθεση των ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν), θυμίζει καφενείο ελληνικού χωριού την δεκαετία του 1960, όπου προβληματισμένοι οι χωριανοί μαζεύονταν ν' ακούσουν τα νέα κάθε βράδυ και μετά τα σχολίαζαν δεικτικά (και ανάλογα με την πολιτική τους τοποθέτηση). Έτσι και οι συνεδριάζοντες, αφού καταδικάσουν (μεταξύ τους πάντα) τον πόλεμο, σκεφτούν τους Έλληνες υπηκόους που βρίσκονται στις πληγόμενες περιοχές (διαβεβαιώνοντας ότι αν χρειαστεί υπάρχει σχέδιο διαφυγής) και ζητήσουν "αυτοσυγκράτηση" συνεχίζουν αμέριμνα τη ζωή τους. 

Εν προκειμένου βέβαια τα πράγματα είναι πιο μπερδεμένα αφού στην περιοχή υπάρχουν ελληνόκτητα πλοία, κάτι φρεγάτες που έχουν ξεμείνει σε ασκήσεις καθώς και μια συστοιχία Πάτριοτ, την οποία έχουμε πληρώσει εμείς αλλά προς το παρόν υποστηρίζουν τον εναέριο χώρο της Σαουδικής Αραβίας (με Έλληνες χειριστές παρακαλώ). 

Τα ερωτήματα που εμφανίζονται είναι προφανώς συγκεκριμένα: α) αν οι Έλληνες εφοπλιστές αποφασίζουν για φορολογικούς λόγους να έχουν πλοία υπό άλλες σημαίες γιατί θα πρέπει η Ελλάδα να προστατέψει αυτά (πως άραγε; ) και όχι κατά προτεραιότητα εκείνα που είναι υπό ελληνική σημαία;

β) τι στο καλό θέλουν οι φρεγάτες μας στην περιοχή μια περίοδο που ήταν γνωστό σε όλους ότι υπήρχε τεράστια πιθανότητα πολεμικών συγκρούσεων;

και γ) Οι Πάτριοτ τι θέλουν στην Σαουδική Αραβία και αν μας περισσεύουν γιατί δεν τους πουλάμε να γλυτώσουμε και τα έξοδα συντήρησής τους;

Το άλλο μπέρδεμα που υπάρχει, έχει σχέση με τους "πιθανούς στόχους" που υπάρχουν στην χώρα μας, για πυραυλικές επιθέσεις...Η ανακοίνωση του ΚΥΣΕΑ αναφέρεται σε "αυξημένα μέτρα προστασίας" αλλά η αλήθεια είναι πικρή: Η χώρα μας ούτε "αντιπυραυλικές ομπρέλες" έχει (εδώ καλά-καλά δεν έχει κανονικές), ούτε ενισχυμένα συστήματα αεράμυνας, και προφανώς αν αποφασίσει το Ιραν ότι η Σούδα είναι στόχος (και έχει και τη σχετική δυνατότητα να στείλει κάτι προς εμάς), η κατάληξη δε θα είναι καλή: όχι για την αμερικάνικη/νατοϊκή βάση (μην ανησυχείται για εκείνη: οι εγκαταστάσεις της είναι καλά προστατευμένες), αλλά για τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής του Ακρωτηρίου των Χανίων, οι οποίοι θα πρέπει να κάνουν επίκληση όλου του χριστιανικού αγιολογίου για να γλυτώσουν. 

Όσο αφορά την πολεμική σύγκρουση καθεαυτή, είναι δεδομένο ότι η υπεροπλία των ΗΠΑ και του Ισραήλ έναντι του Ιράν είναι δεδομένη. Όμως το πιο πιθανό είναι ότι αυτό δεν αρκεί για να γκρεμίσει το ιρανικό, θεοκρατικό καθεστώς. Και αν ο Τραμπ φαντασιώνεται ότι ο ιρανικός λαός θα εξεγερθεί, ότι τα πετρέλαια του Ιράν θα ξαναγίνουν αμερικανικά μετά από κοντά 50 χρόνια και ότι η Μέση Ανατολή θα ξαναχτιστεί προς όφελος των Αμερικανών, αυτό δε σημαίνει ότι θα γίνει κιόλας. 

Τα πράγματα δε, ενδέχεται να πάρουν και μια τροπή που θα μπορούσε να οδηγήσει σε στρατηγική ήττα για τις ΗΠΑ: Αν το Ιράν αντέξει και συνεχίζει να στέλνει πυραύλους και drones στην περιοχή, η επιχείρηση μπορεί γρήγορα να μετατραπεί σε πόλεμο φθοράς — ακριβώς το είδος σύγκρουσης που η Ουάσιγκτον δεν επιθυμεί. Αν το Ιράν εξαπολύσει μεγάλα κύματα βαλλιστικών πυραύλων, μπορεί να εξαντλήσει γρήγορα τα αμυντικά αποθέματα στα αμερικανικά πλοία και στις αμερικανικές βάσεις. Τότε προκύπτει το αμήχανο ερώτημα: πώς συνεχίζουν να πολεμούν οι ΗΠΑ; Και πώς σταματούν χωρίς να φανεί ότι υποχώρησε ο ικανότερος στρατός στον κόσμο; 

Οι Αμερικανοί διαβεβαιώνουν ότι δεν είναι στόχος τους η μακρά παραμονή και οι συνεχιζόμενες εχθροπραξίες. Αλλά μέχρι οι βόμβες να κοπάσουν, πόσοι ακόμα αθώοι θα χαθούν;