Η εθνική μπάσκετ των "παραθύρων" - μέρος 2ο

 Την πρώτη ανάρτηση για τα "παράθυρα" των προκριματικών για τις εθνικές μπασκετικές διοργανώσεις την ανεβάσαμε στα 2017 (διαβάστε αναλυτικά εδώ). Και τότε, όπως και σήμερα, το κύριο κομμάτι της συζήτησης ήταν γύρω από το ποιοι ήταν παρόντες από τους πρωτοκλασάτους Έλληνες μπασκετμπολίστες, και ποιοι όχι. Τότε βέβαια, κάποιοι από αυτούς είχαν κατέβει στο 2ο αγώνα (μιας και στο 1ο ματς ήταν "κλειδωμένοι" λόγω υποχρεώσεων της Ευρωλίγκας), ενώ παράλληλα τα αποτελέσματα ήταν θετικά και στα δύο ματς. 

Στα 2026 όμως τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά: η Ελλάδα μετά από απογοητευτικές εμφανίσεις έκανε 2 σερί ήττες (που προστέθηκαν στην άλλη μια που είχαμε από προηγούμενο παράθυρο απέναντι στο Μαυροβούνιο), και πλέον η πρόκριση στο Μουντομπάσκετ, δεν είναι 100% στα χέρια της. Τα όσα συζητούνται (για τη μη διαθεσιμότητα πολλών, για την έλλειψη "βάθους" της εθνικής μας, για τη λάθος αντιμετώπιση της κατάστασης από πλευράς της ομοσπονδίας κ.ο.κ.) μπορεί σε πρώτη ανάγνωση ν' ακούγονται σωστά, αλλά θα πρέπει κανείς να τα δει αναλυτικά γιατί πολλά πράγματα δεν είναι καθαρά "άσπρο" ή "μαύρο". 

Καταρχήν η διαθεσιμότητα των αθλητών. Το να βρίσκει κανείς δικαιολογίες για όλους τους απόντες είναι πολύ εύκολο. Είναι γνωστό εδώ και καιρό ότι ο Καλάθης και ο Παπαγιάννης είναι χολωμένοι με τον Βασίλη Σπανούλη, λόγω της αντιμετώπισης που είχαν κατά τη συνύπαρξή τους στην Μονακό. Ειδικά όμως ο Παπαγιάννης, ο οποίος μόλις ανάρρωσε από ένα σοβαρότατο τραυματισμό, θα είχε αρκετά να πάρει από δύο ματς, τα οποία ήταν κομμένα και ραμμένα στα μέτρα του. Με αυτούς δεν έχει γίνει καμία ουσιαστική συζήτηση από πέρσυ, κάτι που θα έπρεπε να γίνει γιατί και οι δύο είναι κεφάλαια για την εθνική. Πολλοί από τους κολλεγιόπαιδες, που θα μπορούσαν να είναι, απουσίαζαν γιατί "έδιναν εξετάσεις". Η αλήθεια όμως είναι ότι αυτό δεν ίσχυε για όλους (με τον Νεοκλή Αβδάλα να είναι σε διακοπές). Η παρουσία τους θα τους έκανε καλό, τόσο μπασκετικά (από πλευράς εμπειριών) όσο και αγωνιστικά (αφού θα διατηρούνταν σε καλή κατάσταση). Η οικογένεια Αντετοκούνμπο αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση: και αν ο Γιάννης προερχόνταν από ανταλλαγή και είναι σχεδόν σίγουρο ότι οι Χιτ δε θα ήθελαν το νέο τους αστέρι, με τις γνωστές του ευπάθειες, να ρισκάρει ένα τραυματισμό, υπάρχουν ο Θανάσης και ο Κώστας που θα μπορούσαν να είναι παρόντες, έστω και αυτό σήμαινε ότι ο γάμος του πρώτου πήγαινε μια εβδομάδα μετά ή πριν. Και αν κάποιοι είχαν τραυματισμούς (βλέπε Καλαϊτζάκης, Μήτογλου, Ντόρσεϊ και Σλούκας), η κατάσταση τους έπρεπε να αξιολογηθεί και ανάλογα να ζητηθεί η παρουσία τους, σ' ένα ή δύο από αυτούς τους αγώνες - δεν ήταν όλοι σε τόσο άσχημη κατάσταση ώστε ν' απουσιάζουν και στους δύο αγώνες. Τέλος, η περίπτωση του νατουραλιζέ είναι εξίσου σημαντική: αν ο κύριος Γουόκαπ πήρε την ελληνική υπηκοότητα για να ενισχύει την εθνική ομάδα, δεν είχε την υποχρέωση να είναι παρόν τώρα που υπήρχε η ανάγκη για την καλύτερη δυνατή εκπροσώπηση; Επίσης παρότι ο Ελάιζα Μήτρου-Λόνγκ είναι καλός (για τα σημερινά ελληνικά δεδομένα), γιατί δεν κλήθηκε ο "καλός" αδερφός, δηλαδή ο Ναζ, που έχει περισσότερες παραστάσεις και ηγετικό ρόλο σε καλύτερα πρωταθλήματα; 

 Βέβαια η διαθεσιμότητα των αθλητών, έχει σχέση και με την αντιμετώπιση της εθνικής από την ομοσπονδία. Η ΕΟΚ έχει γίνει πολύ καλή στο να πουλάει εισιτήρια στους φιλάθλους (πολλές φορές πείθοντας τους ότι οι συμμετέχοντες στους αγώνες θα είναι άλλοι από εκείνους που τελικά παρουσιάζονται στο παρκέ) και να μαζεύει χορηγίες, αλλά αναλώνεται στο δημοσιοσχεσίτικο κομμάτι και όχι στο αγωνιστικό. Η ομάδα παρουσιάστηκε απροετοίμαστη, δε στελεχώθηκε σωστά (για να μην έρθουν σε δύσκολη θέση ομάδες και αθλητές), ενώ και αυτοί που πήγαν φάνηκε ότι δεν είχαν πάρει έστω ένα απλό πρόγραμμα προετοιμασίας, για να είναι έτοιμοι για τους 2 αγώνες: συνολικά δόθηκε η εντύπωση ότι οι αθλητές μαζεύτηκαν κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, ενώ η όλη αντιμετώπιση αυτού του παραθύρου (από την ώρα που έγινε το ματς της Κυριακής, μέχρι και το ποιοι κλήθηκαν να βοηθήσουν στις προπονήσεις - για να καταλήξει ο ένας από αυτούς στην 12άδα) απέπνεε τη νοοτροπία του "έλα μωρέ ποια Ρουμανία/Πορτογαλία". Και αυτό βαραίνει τους παλαίμαχους που είναι υπεύθυνοι για τις εθνικές ομάδες. 

 Η ευθύνη της ομοσπονδίας υπάρχει και σε ένα άλλο τομέα, αυτό της μελλοντικής στελέχωσης της εθνικής. Έχει σχέση με τη μηδενική δουλειά που γίνεται στις ακαδημίες, για το πως οι μικρές εθνικές στελεχώνονται από αθλητές περισσότερο με βάση το που παίζουν και ποιον έχουν μάνατζερ, παρά από την αξία τους, αλλά αυτό είναι ένα άλλο θέμα συζήτησης, για μια άλλη μέρα. Το ίδιο μπορούμε να πούμε και για την αδυναμία της ομοσπονδίας να μαζέψει τους καλύτερους ομογενείς, και να τους φέρει κοντά στην Ελλάδα: την ίδια στιγμή που οι Τούρκοι κάνουν παιδομάζωμα στα γυμνάσια της Αμερικής σε όποιον είναι μουσουλμάνος και έχει ταξιδέψει έστω και μια φορά μέσω Κωνσταντινούπολης, η ΕΟΚ επαφίεται σε ένα-δύο Έλληνες προπονητές της Αμερικής και κάνει training camps, σε περιόδους που βολεύει την ΕΟΚ. Έτσι η Ελλάδα, των 8 εκατομμυρίων Ελλήνων του εξωτερικού, αυτή τη στιγμή έχει μόνο δύο Έλληνες ομογενείς σε όλες τις μικρές εθνικές ομάδες (ανδρών και γυναικών). Όλους τους άλλους (βλ. Μήτρου-Λονγκ, Πουλακίδα κ.λπ) τους ανακάλυψε μεγάλους με αποτέλεσμα να λογίζονται ως "ξένοι". Ακόμα και τον Ντόρσεϊ που τον ανακαλύψαμε νωρίς (χάρις έναν Έλληνα δημοσιογράφο που προσέγγισε τον ίδιο και την μητέρα του), η FIBA τον θεωρεί ακόμα ως "νατουραλιζέ" (με την ΕΟΚ να μη θέτει το θέμα επίσημα για να μην στεναχωρήσει τον Πρόεδρο Ζαγκλή). Την ίδια στιγμή πάλι η Τουρκία θέτει επιτακτικά το θέμα του Μπιμπέροβιτς, και έχει 4-5 ακόμα που δεν θα έπρεπε να παίζουν, αλλά το κάνουν γιατί η τουρκική ομοσπονδία έκανε τα σωστά πράγματα, τη σωστή στιγμή. 

Θα πρέπει να πούμε κάτι και για όσους αγωνίστηκαν σε αυτά τα δύο ματς. Δεν είναι δυνατόν επαγγελματίες αθλητές και να παρουσιάζονται τελείως απροπόνητοι σε δύο αγώνες της εθνικής ομάδας. Με εξαίρεση τον Παπανικολάου (που είναι και στα 37), τον Χαραλαμπόπουλο και τον Περσίδη, οι περισσότεροι φάνηκαν τελείως εκτός ρυθμού, θυμίζοντας βετεράνους σε αγώνα παλαιμάχων. Η κακή φυσική κατάσταση και η έλλειψη στοιχειώδους προπόνησης ήταν εμφανής από την 4η περίοδο του πρώτου αγώνα, καταλήγόντας στο πατατράκ του 2ο ματς. Μπορεί ο Βασίλης Σπανούλης να προσπάθησε να τους προστατέψει, αλλά η κατάσταση ήταν κάτι παραπάνω από εμφανής, με αποτέλεσμα να έρθει η συντριβή. Αφήσαμε τελευταίο τον προπονητή. Με βάση τα όσα ειπώθηκαν, αφήνεται να εννοηθεί ότι στον Βασίλη Σπανούλη παρουσιάστηκε μια λίστα διαθέσιμων και με βάση αυτή έγιναν οι κλήσεις. Ο Σπανούλης (κακώς) απ' ότι φάνηκε δεν το έψαξε ιδιαίτερα και το αποτέλεσμα είναι αυτό που είχαμε. Αντί λοιπόν να πάμε με 5-1 στην επόμενη φάση (και να περιμένουμε διαδικαστικά τη λήξη των προκριματικών) θ' αναγκαστούμε να κυνηγήσουμε την καλύτερη δυνατή σύνθεση, αντιμετωπίζοντας πολύ καλύτερες ομάδες απ' αυτές που βρήκαμε απέναντί μας στην πρώτη φάση. Το ότι τα πράγματα έγιναν έτσι είναι ευθύνη και του ίδιου του Σπανούλη, ο οποίος δεν προετοίμασε σωστά την ομάδα, ειδικά για το 2ο ματς το οποίο ήταν και το πιο δύσκολο. Θα τα καταφέρουμε στο τέλος; Ο χρόνος θα δείξει...

Καλό ταξίδι Πρόεδρε!

  Ο Βασίλης Λεβέντης ήταν ένα περίεργο πολιτικό ον. Ξεκίνησε την πολιτική του σταδιοδρομία στα 1982, προσπαθώντας να γίνει δήμαρχος του Πειραιά, έχοντας φύγει από το ΠΑΣΟΚ στο οποίο ήταν μέλος. Δεν τα κατάφερε, ίδρυσε (όντας ένας από τους πρώτους στην χώρα) ένα "οικολογικό" κόμμα και μετά συνεργάστηκε με τη ΝΔ (στα 1989 - χωρίς να εκλεγεί), έχοντας κατασταλάξει ότι άνηκε σ' αυτό που λέμε "κεντρώος χώρος". 

Εκεί κάπου, στα 1990 η συνεργασία του με τη ΝΔ διαλύθηκε, και η φήμη του εκτινάχθηκε: Ήταν οι εποχές της πειρατικής τηλεόρασης και ο ίδιος συμμετείχε σε αυτό αφού ίδρυσε το Κανάλι 40, χάρις το οποίο έγινε γνωστός σε όλο το λεκανοπέδιο της Αττικής χάρις τις επιθέσεις του προς τον Ανδρέα Παπανδρέου. Παράλληλα μετεξέλιξε το "οικολογικό" κόμμα σε κεντρώο, καταφέρνοντας μάλιστα να πάρει με το μέρος του, τον ετεροθαλή αδερφό του Ανδρέα Παπανδρέου, Γεώργιο Γεωργίου Παπανδρέου, τον "πραγματικό πολιτικό γιο" του Ανδρέα, όπως υποστήριζε. Ο Γ.Γ. Παπανδρέου έγινε για ένα διάστημα αντιπρόεδρος της Ένωσης Κεντρώων (που ήταν "το κόμμα των ηρώων" κατά τους φανατικούς Λεβεντικούς) και οι δυο τους μαζί καθήλωναν το φιλοθεάμων, τηλεοπτικό κοινό, που "διψούσε" για καταγγελτικό λόγο και αντιπαραθέσεις.

Η αλήθεια βέβαια είναι ότι οι περισσότεροι τον έπαιρναν στην πλάκα. Εκείνος μπορεί να μιλούσε σοβαρά αλλά τα νεράτζια στους λόγους του από τα κεντρικά γραφεία του κόμματος, οι (απλήρωτες) πίτσες που έφταναν συχνά στα γραφεία του καναλιού, καθώς και οι "πλακατζήδες" ακροατές που έπαιρναν τηλέφωνο στις εκπομπές για να τον προβοκάρουν, αποδεικνύουν του λόγου το αληθές.

Ο Βασίλης Λεβέντης όμως έμεινε σταθερός. Η Ένωση Κεντρώων κατέβαινε με πλήρη ψηφοδέλτια σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες, από τα 1992. Αυτό ήταν ένα τρομακτικό εγχείρημα, δεδομένου ότι ιστορικά, αλλά μικρά, κόμματα της μεταπολίτευσης (όπως το ΜΛ-ΚΚΕ) αλλά και άλλα που είχαν μπει στην Βουλή κατά καιρούς (όπως οι Οικολόγοι Εναλλακτικοί), αδυνατούσαν να καταφέρουν κάτι τέτοιο. Τι κι αν οι συνδυασμοί του ήταν γεμάτοι από φίλους, συγγενείς (και συγγενείς φίλων), καθώς και στρατιωτικούς που ήθελαν να αποσυρθούν από το στράτευμα; Η σταθερότητα της συμμετοχής, και η συχνή παρουσία (όποτε και όταν τον καλούσε) καθιέρωσε τον Βασίλη Λεβέντη, σ' ένα ρόλο του "γκρινιάρη θείου" που ήταν πάντα εκεί, σε όλες τις περιόδους.

Το πως μπήκε στην πολιτική και το πως κατάφερε να επιβιώσει έχει γίνει συχνά θέμα συζήτησης σε διάφορους κύκλους. Τα πρώτα χρόνια οι φήμες μιλούσαν για ένα πλούσιο θείο από την Αμερική που ονειρευόταν να δει τον ανηψιό του Πρωθυπουργό της χώρας. Μετά κυριάρχησε η φημολογία ότι το κόμμα το χρηματοδοτούσε ο ίδιος από την πώληση της τηλεοπτικής συχνότητας στον εκδότη Γιώργο Κουρή (αρχικά - κρατώντας ποσοστό και την εκπομπή του) και τον επιχειρηματία Φίλιππο Βρυώνη (στη συνέχεια). 

Όποια και να είναι η αλήθεια, εκείνος ήταν εκεί, σταθερός και καταγγελτικός, μέχρι που έγινε το "θαύμα": Στις βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015 η Ένωση Κεντρώων πέτυχε την είσοδό της στην Βουλή, όπως και ο ίδιος ο Λεβέντης, 23 χρόνια μετά την ίδρυση του κόμματος, με ποσοστό 3,43% και εκλογή 9 βουλευτών. Όσο βρέθηκε εκεί, εκείνος ξεχώρισε - όσο και αν διαφωνούσε κανείς πολιτικά μαζί του, δεν μπορούσε παρά ν' αναγνωρίσει ότι απέφευγε να εμπλακεί στην κατρακύλα και τον ευτελισμό του πολιτικού κόσμου της χώρας, αν και δεν έκανε αυτό που είχε αρχικά ανακοινώσει (δηλαδή ότι η θητεία για τους βουλευτές του κόμματός του θα ήταν "εναλλασόμενη"). 

Τα όνειρα όμως κρατάνε λίγο. Στις βουλευτικές εκλογές του Ιουλίου του 2019, η Ένωση Κεντρώων έλαβε ποσοστό 1,24% μην καταφέροντας να εισέλθει στο κοινοβούλιο και εκεί κάπου η πολιτική καριέρα του Βασίλη Λεβέντη, έλαβε ουσιαστικά τέλος.

Τα τελευταία χρόνια είχε ουσιαστικά αποσυρθεί από τα κοινά και γι' αυτό εξάλλου η εκδημία του αντιμετωπίστηκε με δυσπιστία στην αρχή, αφού δεν είχε μαθευτεί κάτι σχετικό με προβλήματα υγείας. 

Μπορεί ως πολιτικός να υποσχέθηκε πολλά και απίστευτα (όπως π.χ. "ότι θα μπορούσε να λύσει τα προβλήματα της χώρας σε δύο εβδομάδες"), και η πλειοψηφία του κόσμου μπορεί να μην τον έπαιρνε στα σοβαρά, αλλά ήταν ένας άνθρωπος που έβλεπε τα κακώς κείμενα και δε φοβούνταν να τα επισημάνει. Και αυτό σε εποχές κλεψιάς και σοβαροφάνιας ήταν κάτι διαφορετικό...

Ο θάνατος του αγροτικού τομέα στην Ελλάδα...

 Τα ελληνικά ΜΜΕ χαίρονται κατά καιρούς να κάνουν αφιερώματα σε "νέους ανθρώπους" που αφήνουν τις μεγάλες πόλεις και μετακομίζουν σε μικρά χωριά της ελληνικής επαρχίας. Τα Ζαγόρια, το Πήλιο, μικρά χωριά στις βουνοπλαγιές των Αγράφων είναι μόνο μερικά από τα μέρη της ελληνικής επαρχίας που έχουν γίνει κύριο θέμα σε ιστοσελίδες και τον κυριακάτικο κήπο, για νέους που άνοιξαν ταβέρνες, έκαναν επιχειρήσεις αγροτουρισμού ή extreme sports στις βουνοκορφές. Η αλήθεια όμως είναι τελείως διαφορετική...

Όπως αναφέρει η εφημερίδα "Το Παρόν", υπάρχει απώλεια 83.200 θέσεων εργασίας στη γεωργία και στην κτηνοτροφία μέσα σε μόλις δώδεκα μήνες (2024-2025), η οποία δεν είναι απλώς ένα ανησυχητικό στατιστικό, αλλά μια ιστορικών διαστάσεων συρρίκνωση κατά 18%. Η παρατήρηση βέβαια δεν είναι καινούργια (δείτε σχετικά εδώ), αλλά για πρώτη φορά καταγράφεται τέτοια μείωση την τελευταία 30ετία.

Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τα γενικά νούμερα μέσα από τα οποία φαίνεται αύξηση της συνολικής απασχόλησης κατά 79.000 άτομα στο ίδιο χρονικό διάστημα: Η πραγματικότητα είναι ότι η Ελλάδα μετατρέπεται γρήγορα σε μια οικονομία αποκλειστικά προσανατολισμένη στις υπηρεσίες, την ίδια ώρα που ο πρωτογενής της τομέας καταρρέει με πάταγο, αφήνοντας πίσω του άδεια χωράφια και ερημωμένη ύπαιθρο. Η πρόσφατη παρατήρηση για το ότι "σε 20 χρόνια δε θα υπάρχει κανείς για να μαζεύει ελιές στην Ελλάδα", που έγινε στην γιορτή του περιοδικού "Γαστρονόμος" στις αρχές του έτους, μπορεί ν' ακούγεται υπερβολική αλλά δεν είναι: οι άνθρωποι που ασχολούνται με τη γεωργία (ακόμα και με μια καλλιέργεια όπως αυτή της ελιάς που είναι λιγότερο απαιτητική απ' άλλες), όλο και μειώνονται, και όσοι ασχολούνται είναι μεγάλης ηλικίας. 

Αυτό το κύμα φυγής έρχεται να προστεθεί σε μια μακροχρόνια αιμορραγία που ξεκίνησε με την κρίση του 2008, έχοντας πλέον εξαφανίσει το ένα τέταρτο του αγροτικού κόσμου. Το παράδοξο είναι ότι αυτή η παραγωγική απογύμνωση συμβαίνει σε μια περίοδο έντονης έλλειψης εργατικών χεριών, γεγονός που χτυπά καμπανάκι για την επισιτιστική επάρκεια της χώρας και προμηνύει ακόμα μεγαλύτερη εξάρτηση από ακριβές εισαγωγές. Αυτήν την τεράστια μαύρη τρύπα έρχεται να καλύψει η γιγάντωση των υπηρεσιών, η οποία απορρόφησε 163.200 νέους υπαλλήλους. Το εμπόριο, ο τουρισμός και οι τεχνικές δραστηριότητες συντηρούν μια πλασματική ανάπτυξη, ενώ την ίδια στιγμή η μεταποίηση καταγράφει και αυτή απώλειες. Μέσα σε αυτό το σκηνικό μεταβολών, οι γυναίκες κερδίζουν έδαφος, καλύπτοντας το 60% των νέων θέσεων, αν και η συνολική τους συμμετοχή παραμένει χαμηλή. Η μετάβαση σε ένα μοντέλο υπηρεσιών μπορεί να μας φέρνει πιο κοντά στα ευρωπαϊκά πρότυπα, όμως, χωρίς άμεσα κίνητρα για την επιστροφή των νέων στην περιφέρεια, η ελληνική οικονομία κινδυνεύει να μείνει χωρίς θεμέλια.

Η εικόνα της ελληνικής αγοράς εργασίας, όπως αποτυπώνεται στα πρόσφατα στοιχεία του ΚΕΠΕ, θυμίζει έντονα ένα οικοδόμημα που ψηλώνει γρήγορα, αλλά την ίδια στιγμή βλέπει τα θεμέλιά του να υποχωρούν επικίνδυνα. Από τη μία πλευρά, η βιτρίνα δείχνει μια αγορά που σφύζει από ζωή, με τη συνολική απασχόληση να αγγίζει τα 4,4 εκατομμύρια άτομα και να καταγράφει ετήσια άνοδο κατά 79.000 εργαζομένους. Από την άλλη πλευρά, πίσω από την αισιοδοξία των αριθμών, συντελείται μια βίαιη και ριζική μεταμόρφωση, η οποία αποδομεί την εγχώρια παραγωγική βάση και δημιουργεί μια οικονομία δύο ταχυτήτων, όπου οι υπηρεσίες ευημερούν και η πρωτογενής παραγωγή αργοπεθαίνει. Το πιο σκοτεινό σημείο αυτής της εξέλιξης εντοπίζεται στα χωράφια και στις κτηνοτροφικές μονάδες της χώρας. Η γεωργία και η κτηνοτροφία βιώνουν μια άνευ προηγουμένου κρίση, καθώς μέσα σε ένα μόλις έτος χάθηκαν 83.200 θέσεις απασχόλησης. Η
τρομακτική αυτή συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού κατά σχεδόν 18% δεν αποτελεί ένα τυχαίο ή παροδικό γεγονός αλλά το αποκορύφωμα μιας χρόνιας απαξίωσης.

Οι αναλυτές υπενθυμίζουν ότι από το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης το 2008 μέχρι σήμερα το ένα τέταρτο των ανθρώπων που μόχθησαν στην ελληνική γη έχει εξαφανιστεί, σφραγίζοντας τη μόνιμη ερήμωση της ελληνικής υπαίθρου. Το γεγονός ότι αυτή η παραγωγική απογύμνωση συμβαίνει σε μια εποχή που οι παραγωγοί κραυγάζουν για την έλλειψη εργατικών χεριών κάνει το πρόβλημα ακόμα πιο σύνθετο και απειλεί ευθέως την επάρκεια τροφίμων της χώρας, ανοίγοντας διάπλατα την πόρτα για νέες, ακριβές εισαγωγές αγαθών. Η συνολική άνοδος της απασχόλησης, λοιπόν, δεν οφείλεται σε μια ισορροπημένη ανάπτυξη αλλά αποκλειστικά στην επέλαση του τομέα των υπηρεσιών. Ο τριτογενής τομέας γιγαντώθηκε κατά 5%, απορροφώντας 163.200 νέους υπαλλήλους και λειτουργώ­ντας ως ένας τεράστιος σπόγγος που κάλυψε το κενό των άλλων κλάδων. Η μερίδα του λέοντος στην εύρεση εργασίας αφορούσε επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες, το χονδρικό και λιανικό εμπόριο, καθώς και το γνώριμο δίδυμο των ξενοδοχείων και της εστίασης, που συνεχίζει να τροφοδοτείται από το τουριστικό προϊόν. Θετικό πρόσημο έδειξε και η οικοδομή, προσφέροντας ανάσα με 10.700 επιπλέον θέσεις. Αντίθετα, η βιομηχανία και η μεταποίηση, που θα έπρεπε να αποτελούν τον έτερο πυλώνα σταθερότητας, βρέθηκαν και αυτές στο κόκκινο, χάνοντας 3.400 θέσεις εργασίας.

Η στροφή προς τις υπηρεσίες μπορεί θεωρητικά να ευθυγραμμίζει την Ελλάδα με τα ευρωπαϊκά οικονομικά πρότυπα, όμως, οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι ο ρυθμός με τον οποίο διαλύεται ο αγροτικός ιστός είναι άκρως επικίνδυνος για τις εξαγωγές και την περιφερειακή συνοχή. Αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, όπως ο εκσυγχρονισμός των καλλιεργειών και η παροχή σοβαρών κινήτρων στους νέους για να παραμείνουν στην επαρχία, η χώρα κινδυνεύει να χάσει οριστικά την παραγωγική της ταυτότητα. Μέσα σε αυτό το ρευστό τοπίο, μια ενθαρρυντική αλλά ημίτελη εξέλιξη αφορά το γυναικείο δυναμικό. Οι γυναίκες πρωταγωνίστησαν στις νέες προσλήψεις, καλύπτο­ντας το 60% των θέσεων, με τον ρυθμό απασχόλησής τους να τρέχει διπλάσια σε σχέση με τους άνδρες. Παρά την έντονη αυτή κινητικότητα, η συνολική τους συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό παραμένει καθηλωμένη στο χαμηλό 43,4%, αποδεικνύοντας ότι ο δρόμος για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων τους είναι ακόμα μακρύς. Η επόμενη μέρα απαιτεί γενναίες αποφάσεις, καθώς καμία οικονομία δεν μπορεί να ευημερήσει μακροπρόθεσμα στηριζόμενη μόνο σε υπηρεσίες, όταν η ίδια της η γη σταματά να παράγει.

Μπορούν ν' αλλάξουν τα πράγματα; Δύσκολο ν' απαντήσει κανείς. Το κράτος σίγουρα αντιμετωπίζει τον αγροτικό τομέα καιροσκοπικά: Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, η προσπάθεια δημιουργίας μονοπωλίου στο ελαιόλαδο την εποχή των μνημονίων ακόμα και η αδιαφορία της χώρας μας στην "απελευθέρωση" της νέας γενιάς γενετικά-τροποποιημένων αγροτικών προϊόντων από πλευράς της Ε.Ε., περιορίζει την όποια αισιοδοξία θα μπορούσε να έχει κανείς. Αλλά ποτέ δεν ξέρεις - μπορεί να βρεθεί κάποιος και ν' ασχοληθεί (και) μ' αυτό το πρόβλημα...

Έλλειψη σεβασμού στο δημόσιο χρήμα: το παράδειγμα της συμμετοχής προϊσταμένων οικονομικών σε ιατρικά συνέδρια

 Και επειδή "πρώτα βγαίνει η ψυχή και μετά το χούι" (όπως λέει και ο θυμόσοφος λαός), η σπατάλη δημοσίου χρήματος συνεχίζεται με αμείωτους ρυθμούς. Στην χώρα της ακρίβειας και του voucher, το υπουργείο Δικαιοσύνης έστειλε και πλήρωσε τα έξοδα για συμμετοχή σε διεθνές συνέδριο ιατροδικαστών στην Σόφια της Βουλγαρίας της υπευθύνου των οικονομικών υπηρεσιών του. Μπορεί κάποιος βέβαια να πει ότι η εν λόγω κυρία έχει κάποια σχέση με το αντικείμενο - είναι δηλαδή και αυτή ιατροδικαστής - αλλά όχι: η εν λόγω υπάλληλος έχει οικονομικό πτυχίο και το συνέδριο αφορούσε τις τελευταίες εξελίξεις στην εξέταση σορών από δολοφονίες, δυστυχήματα κλπ. Πιο συγκεκριμένα,τΤο διάστημα λοιπόν από 25 έως 28 Μαΐου πραγματοποιήθηκε στην Σόφια διεθνές συνέδριο ιατροδικαστικής όπου το υπουργείο Δικαιοσύνης χρηματοδότησε την παρουσία σε αυτό 11 ατόμων, ανάμεσα στα οποία υπηρεσιακά στελέχη του (άσχετοι δηλαδή με το επιστημονικό κομμάτι του συνεργείου), τρεις καθηγητές πανεπιστημίων και πέντε ιατροδικαστές. Ανάμεσα σε αυτούς, με τριήμερη παραμονή στη Σόφια – ήταν η προαναφερόμενη προισταμένη των ασχετων οικονομικών υπηρεσιών. 

Η χώρα μας έχει ιστορικό βέβαια σε κακοδιαχείρηση του δημοσίου χρήματος (θυμηθείτε εδώ το πως ο πρόεδρος του ΕΟΦ δικαιολογούσε προσωπικά ταξίδια ως "υπηρεσιακά"), αλλά εδώ το πράγμα έχει και συνέχεια, αφού η συμμετοχή έχει σχέση και με μια ύποπτη (και επιστημονικά αμφισβητούμενη) προγραμματική σύμβαση, κι όπου προκύπτει ότι υψηλόβαθμα άλλα στελέχη του υπουργείου Δικαιοσύνης σε συνεννόηση και με καθηγητές πανεπιστημίων αλλά και με ελεγχόμενες ενέργειες στελεχών της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης (ΕΥΣΤΑ) έχουν προχωρήσει σε ψευδείς αναφορές, προσπαθώντας, σύμφωνα με νομικούς, να αλλοιώσουν γεγονότα και να καλύψουν «φωτογραφικές» συμφωνίες για εξυπηρέτηση συγγενικών προσώπων που καρπούνται μεγάλα ποσά από ευρωπαικά κονδύλια. 

Όπως αναφέρει το in.gr, υπάρχουν έντονες παρασκηνιακές ενέργειες στελεχών του υπουργείου Δικαιοσύνης κι άλλων κρατικών λειτουργών για να αλλοιώσουν τα δεδομένα της υπόθεσης.  Σε σχετική ερώτηση της ιστοσελίδας, το υπουργείο Δικαιοσύνης απέφυγε να απάντησει για τα κριτήρια επιλογής και συμμετοχής στο συνέδριο της Βουλγαρίας των συγκεκριμένων ιατροδικαστών κι όχι ίσως αλλων, με μεγαλύτερη εμπειρία. Κι όλα αυτά βέβαια στην συνέχεια αιτιάσεων για παράτυπες επιλογές «ημετερων» ιατροδικαστών, κι αναμεσα σε αυτούς ενός κρατικού λειτουργού που υπηρετεί σε κρίσιμη υπηρεσία της Πελοποννήσου, ενώ έχει κατηγορηθεί για σοβαρα ποινικά αδικήματα κι είναι σε εξέλιξη δικαστική έρευνα σε βάρος του.

Κύριο ενδιαφέρον φέρεται ότι ήταν για την ελληνική πλεύρα και το υπουργείο Δικαιοσύνης η παρουσίαση σε ένα εκπαιδευτικό workshop (περιορισμένου ενδιαφέροντος) του συνεδρίου στην Σόφια του πειραματικού, φερόμενου ως «διεθνώς πρωτοποριακού» αλλά αμφισβητούμενου έργου της χρήσης Τεχνητής Νοημοσύνης στον χώρο των ιατροδικαστών. Το εργο αυτό που χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκά κονδύλια κι υλοποιείται από εργαστήριο του Πανεπιστημίου Πειραιά βρίσκεται στο «μικροσκόπιο» της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ύστερα κι από αποκαλύψεις του in για δεκάδες προβληματικά σημεία του. Κι ανάμεσα σε αυτά ότι θεωρείται μη εφαρμόσιμο κι αμφισβητούμενο διεθνώς, ότι βασικός επωφελούμενος είναι στενός συγγενής υπηρεσιακού στελεχους του υπουργείου Δικαιοσύνης, ότι δεν υπήρξε προsέγγιση για την υλοποίηση του από άλλο εκπαιδευτικό φορέα όπως κι ότι ήδη παρουσιάζει λειτουργικά προβλήματα κλπ.

Σημειώνεται ότι προσφάτως κι ο προαναφερόμενος συγγενής του στελέχους του υπουργείου Δικαιοσύνης που έχει λάβει χρήματα από τα ευρωπαϊκά κονδύλια σε σχετική επιστημονική ανάρτηση του παραδέχθηκε ότι στο εν λόγω έργο «παρουσιάζονται σφάλματα που ορίζονται από μια αντικρουόμενη τιμή μιας ιδιότητας της ταξης του 11,1%, ενώ υπάρχει πλήρης παράλειψη ή αποτυχία κατανόησης των καταγεγραμμένων πληροφοριών της ταξης του 13%». Επιπλέον υπάρχει παραδοχή ότι καταγράφονται και σημαντικές «παραισθήσεις» του συστήματος. Στο εν λόγω συνέδριο στην Βουλγαρία παρουσιάστηκε από καθηγητή του ΠΑΠΕΙ το έργο που διαφημίζεται από το υπουργείο Δικαιοσύνης ως διεθνώς καινοτόμο κι όπου υπήρχε όμως μηδαμινή παρουσία ξένων ιατροδικαστών, ακριβώς λόγω του προβληματισμού που υπάρχει για την χρήση του. Με την παρουσία στην εν λόγω αίθουσα κυρίως των 4-5 Ελλήνων ιατροδικαστών που είχε καλέσει στην Σόφια το υπουργείο Δικαιοσύνης. Σημειώνεται ότι κανένα σχετικό δελτίο Τύπου δεν συνέταξε για το συγκεκριμένο ταξίδι στην Βουλγαρία και την παρουσίαση του πολυδιαφημισμένου συστήματος το υπουργείο Δικαιοσύνης, παρ’ ότι σε άλλες περιπτώσεις υπήρχε σειρά αναφορών για άλλες σχετικές ενέργειες των στελεχών του.

Είναι προφανές ότι η μαζική συμμετοχή στο εν λόγω συνέδριο, είχε ως σκοπό (πέρα της επίσκεψης στην βαλκανική πρωτεύουσα) την υποστήριξη της εν λόγω παρουσίασης, η οποία υποβλήθηκε για να υποστηριχθεί επιστημονικά.

"Ελλάδα, χώρα του φωτός", κατά τ' άλλα, και της επιστημονικής αριστείας, θα προσθέταμε εμείς...

"Νέας γενιάς" γενετικά τροποποιημένα φυτά: προσεχώς στο τραπέζι σας...

 Το τι καταναλώνουμε μέσα από τα τρόφιμα και τα ποτά μπορεί να μην είναι ψηλά στην ατζέντα της επικαιρότητας, ούτε κύριο θέμα συζήτησης σε "ηλεκτρονικές" ή "φυσικές" παρέες. Παρόλα αυτά παραμένει ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί καθορίζει την πορεία της υγείας μας, σε τεράστιο βαθμό.

Και παρότι η διατροφική αξία και ποιότητα των όσων λαμβάνουμε έχει πέσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, τα πράγματα εντός της Ε.Ε. παραμένουν σχετικά καλά, γιατί υπάρχουν αρκετές δικλείδες ασφαλείας. Ο βασικότερος εξ αυτών έχει να κάνει με την προστασία των ευρωπαίων καταναλωτών από τις γενετικά τροποποιημένες τροφές. 

Αυτό όμως είναι έτοιμο ν' αλλάξει, αφού η Ε.Ε. θέει να "χαλαρώσει" τους πολύ αυστηρούς κανονισμούς, με πρόσχημα την επισιτιστική ανασφάλεια που έχει δημιουργηθεί στην υφήλιο, λόγω των συνεχών πολεμικών συγκρούσεων, έχοντας στο μυαλό της προφανώς το "γενετικά τροποποιημένη τροφή είναι κα
λύτερη από το "καθόλου τροφή".

Ο τρόπος που αυτό επιχειρείται είναι απλός: η ΕΕ αποζητά να διαχωρίσει τα νέα φυτά από τους παλιούς Γενετικά Τροποποιημένους Οργανισμούς. 

Ο νέος κανονισμός διαχωρίζει τα φυτά που προκύπτουν από NGTs σε δύο βασικές κατηγορίες: 

Κατηγορία 1: Αφορά φυτά στα οποία έχουν γίνει περιορισμένες, στοχευμένες τροποποιήσεις (έως 20 γενετικές αλλαγές) που «θα μπορούσαν να προκύψουν και φυσικά ή μέσω παραδοσιακών μεθόδων διασταύρωσης», όπως διατυπώνεται ο ισχυρισμός. Αυτά τα «νέα μεταλλαγμένα» (ή ΓΤΟ νέας γενιάς) είναι τα φυτά που έχουν υποστεί γενετική επεξεργασία με τη βοήθεια των νέων γονιδιωματικών τεχνικών, χωρίς την προσθήκη ξένου DNA από άλλα είδη. Αυτά τα φυτά πλέον θα εξισώνονται με τα συμβατικά. Θα απαλλάσσονται από τους αυστηρούς ελέγχους, τις χρονοβόρες αδειοδοτήσεις και την υποχρεωτική σήμανση στα ράφια των σούπερ μάρκετ που ισχύουν για τα «κλασικά» μεταλλαγμένα. Δεν επιτρέπεται να είναι ανθεκτικά σε ζιζανιοκτόνα, ενώ παραμένουν απαγορευμένα για τη βιολογική γεωργία. Στους σπόρους θα υπάρχει σήμανση για να γνωρίζουν οι αγρότες τι αγοράζουν.  

Κατηγορία 2: Αφορά φυτά με πιο πολύπλοκες γενετικές τροποποιήσεις που ναι μεν προκύπτουν από τις νέες τεχνικές, αλλά θα συνεχίσουν να υπάγονται στην υφιστάμενη, αυστηρή νομοθεσία περί ΓΤΟ (υποχρεωτικοί έλεγχοι κινδύνου, ιχνηλασιμότητα, αυστηρή σήμανση στο ράφι για τον καταναλωτή).

Η 2η κατηγορία παραμένει σταθερή, αλλά στην πραγματικότητα είναι ξεπερασμένη, οπότε το πρόβλημα έγγυται στα τελευταίας γενιάς τροποποιημένα. Αν το σχέδιο εγκριθεί, η διατροφή μας θα περιέχει κρυφά μεταλλαγμένα συστατικά τα οποία μάλιστα δεν θα φέρουν καμία σήμανση, δεν θα έχουν αξιολογήσεις ασφάλειας και δεν θα έχουν δοκιμαστεί.

Και όπως σωστά αναφέρει η Greenpeace, "ο καταναλωτής δεν θα ξέρει τι τρώει, ο αγρότης θα αντιμετωπίσει κινδύνους γιατί αυτά τα φυτά θα είναι πατενταρισμένα, και λόγω έλλειψης διαφάνειας οι επιστήμονες δεν θα μπορούν να παρακολουθήσουν τις επιπτώσεις των νέων μεταλλαγμένων στον άνθρωπο και τα οικοσυστήματα".

Βέβαια τα πράγματα δεν είναι απλά. Ένας μεγάλος συνασπισμός οργανώσεων της βιομηχανίας τροφίμων, επιστημόνων και αγροτών πιέζει για την άμεση ψήφιση του κανονισμού. Τα βασικά τους επιχειρήματα είναι ότι η ΕΕ χρειάζεται αυτές τις τεχνολογίες για να παραμείνει ανταγωνιστική παγκοσμίως, δημιουργώντας καλλιέργειες που θα είναι πιο ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή και σε ασθένειες, αλλά και πιο αποδοτικές για την αποφυγή μιας επισιτιστικής κρίσης σε μια εποχή παγκόσμιων κρίσεων.

Το ποιος θα επηρεάζει τελικά τους σπόρους, τον τύπο/τη διάρκεια/την ανθεκτικότητα της καλλιέργειας και τελικά θα έχει τον απόλυτο έλεγχο πάνω στη διατροφή μας, δεν αναφέρουν, αλλά όλοι μας μπορούμε να φανταστούμε, ποιος είναι - σίγουρα όχι η Ε.Ε. και φυσικά όχι, οι ίδιοι οι καταναλωτές.

Ένα ακόμη βασικό επιχείρημα στη φαρέτρα τους είναι η νέα τεχνική CRISPR-Cas9 (συχνά αναφέρεται απλά ως CRISPR), ένα επαναστατικό εργαλείο γονιδιακής επεξεργασίας, που χρησιμοποιείται για τη γενετική τροποποίηση των φυτών. Μπορείτε να τη φανταστείτε ως ένα εξαιρετικά ακριβές, μοριακό «ψαλίδι» που επιτρέπει στους επιστήμονες να κόβουν, να αφαιρούν, να προσθέτουν ή να αλλάζουν συγκεκριμένα τμήματα του DNA ενός οργανισμού (φυτού, ζώου ή μικροοργανισμού) με πρωτοφανή ευκολία. Η ανακάλυψή της άλλαξε ριζικά τη βιολογία και την ιατρική, χαρίζοντας μάλιστα το Νόμπελ Χημείας του 2020 στις δημιουργούς της, Emmanuelle Charpentier και Jennifer Doudna. Οι υποστηρικτές του εργαλείου θεωρούν ότι έτσι περιορίζεται αυτόματα ο κίνδυνος επιβλαβών μεταλλάξεων, αφού θα υπάρχει "απόλυτος" έλεγχος πάνω στο τελικό προϊόν. 

Είναι όμως τα πράγματα έτσι; Όχι απαραίτητα. Οι επικριτές, όπως ο ομότιμος καθηγητής Μοριακής Γενετικής και Τοξικολογίας στο King’s College London Μιχάλης Αντωνίου, τονίζουν ότι "κανένα γονίδιο ή το πρωτεϊνικό προϊόν του δεν λειτουργεί μεμονωμένα, αλλά ως μέρος ενός απίστευτα εξελιγμένου, λεπτεπίλεπτα ισορροπημένου και ρυθμιζόμενου δικτύου. Έτσι, η αλλαγή μόνο ενός γονιδίου και του πρωτεϊνικού προϊόντος του, πόσο μάλλον πολλαπλών γονιδίων/πρωτεϊνών, μπορεί να αλλάξει τη λειτουργία αυτού του δικτύου με σημαντικές αλλαγές στη βιοχημεία και τη σύνθεση. Ένα αποδεδειγμένο και αναμφισβήτητο γεγονός, γνωστό εδώ και δεκαετίες, είναι ότι η διαδικασία ανάπτυξης φυτικών κυττάρων στο εργαστήριο εισάγει μεγάλης κλίμακας θέσεις βλάβης του DNA που αριθμούν εκατοντάδες ή και χιλιάδες. Η διαδικασία μετασχηματισμού «προσθέτει» σε αυτή τη βλάβη του DNA. Και αυτό συμβαίνει ανεξάρτητα από τη δράση του εργαλείου CRISPR/Cas".

Ο κίνδυνος λοιπόν που υπάρχει με την "απελευθέρωση" της νέας γενιάς γενετικά τροποποιημένων φυτών είναι ότι οι παραγωγοί φυτικών προϊόντων διατροφής δεν θα διεξάγουν καμία έρευνα για να δουν αν υπάρχει επισφάλεια στη δημόσια υγεία. Έτσι, θα εισέλθουν στην αγορά προϊόντα, τα οποία θα μπορούσαν να περιέχουν τοξίνες ή αλλεργιογόνα - και αν υπάρχει η πιθανότητα, είναι σίγουρο σχεδόν, λόγω του μεγέθους της αλλαγής, ότι θα γίνει πραγματικότητα: Επειδή η φύση λειτουργεί με τον τρόπο που λειτουργεί, είναι αναπόφευκτο ότι μόλις οι τα νέα μεταλλαγμένα καλλιεργηθούν στο ευρύτερο περιβάλλον, θα εξαπλωθούν ταχύτατα, μέσω της αναπαραγωγής και θα είναι σχεδόν αδύνατο, να ανακληθεί οποιοδήποτε φυτό τέτοιου τύπου που στη συνέχεια διαπιστώνεται (μέσω εκ των υστέρων ελέγχων) ότι είναι τοξικό ή αλλεργιογόνο. Είναι προφανές ότι έτσι θα παραμείνει, και λόγω της φυσικής επιλογής, για πάντα στην τροφική αλυσίδα.

Από την άλλη μπορεί να υπάρχει σήμερα επισιτιστική κρίση σε πολλές περιοχές του πλανήτη αλλά αυτό, στην παρούσα φάση, δεν είναι αποτέλεσμα έλλειψης τροφής. Είναι επίτοκο της αδυναμίας πρόσβασης σε τρόφιμα λόγω της φτώχειας. Οι άνθρωποι δεν έχουν τα χρήματα για να αγοράσουν τρόφιμα ή δεν έχουν πρόσβαση για να καλλιεργήσουν τη γη. Έτσι, τα επισιτιστικά προβλήματα σε παγκόσμια κλίμακα οφείλονται κυρίως σε κοινωνικοοικονομικούς λόγους, επομένως η αύξηση της παραγωγής τροφίμων με οποιοδήποτε μέσο δεν πρόκειται να βοηθήσει τα πράγματα.

Αναμένεται η οποιαδήποτε εξέλιξη, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον...