Ο θάνατος του αγροτικού τομέα στην Ελλάδα...

 Τα ελληνικά ΜΜΕ χαίρονται κατά καιρούς να κάνουν αφιερώματα σε "νέους ανθρώπους" που αφήνουν τις μεγάλες πόλεις και μετακομίζουν σε μικρά χωριά της ελληνικής επαρχίας. Τα Ζαγόρια, το Πήλιο, μικρά χωριά στις βουνοπλαγιές των Αγράφων είναι μόνο μερικά από τα μέρη της ελληνικής επαρχίας που έχουν γίνει κύριο θέμα σε ιστοσελίδες και τον κυριακάτικο κήπο, για νέους που άνοιξαν ταβέρνες, έκαναν επιχειρήσεις αγροτουρισμού ή extreme sports στις βουνοκορφές. Η αλήθεια όμως είναι τελείως διαφορετική...

Όπως αναφέρει η εφημερίδα "Το Παρόν", υπάρχει απώλεια 83.200 θέσεων εργασίας στη γεωργία και στην κτηνοτροφία μέσα σε μόλις δώδεκα μήνες (2024-2025), η οποία δεν είναι απλώς ένα ανησυχητικό στατιστικό, αλλά μια ιστορικών διαστάσεων συρρίκνωση κατά 18%. Η παρατήρηση βέβαια δεν είναι καινούργια (δείτε σχετικά εδώ), αλλά για πρώτη φορά καταγράφεται τέτοια μείωση την τελευταία 30ετία.

Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τα γενικά νούμερα μέσα από τα οποία φαίνεται αύξηση της συνολικής απασχόλησης κατά 79.000 άτομα στο ίδιο χρονικό διάστημα: Η πραγματικότητα είναι ότι η Ελλάδα μετατρέπεται γρήγορα σε μια οικονομία αποκλειστικά προσανατολισμένη στις υπηρεσίες, την ίδια ώρα που ο πρωτογενής της τομέας καταρρέει με πάταγο, αφήνοντας πίσω του άδεια χωράφια και ερημωμένη ύπαιθρο. Η πρόσφατη παρατήρηση για το ότι "σε 20 χρόνια δε θα υπάρχει κανείς για να μαζεύει ελιές στην Ελλάδα", που έγινε στην γιορτή του περιοδικού "Γαστρονόμος" στις αρχές του έτους, μπορεί ν' ακούγεται υπερβολική αλλά δεν είναι: οι άνθρωποι που ασχολούνται με τη γεωργία (ακόμα και με μια καλλιέργεια όπως αυτή της ελιάς που είναι λιγότερο απαιτητική απ' άλλες), όλο και μειώνονται, και όσοι ασχολούνται είναι μεγάλης ηλικίας. 

Αυτό το κύμα φυγής έρχεται να προστεθεί σε μια μακροχρόνια αιμορραγία που ξεκίνησε με την κρίση του 2008, έχοντας πλέον εξαφανίσει το ένα τέταρτο του αγροτικού κόσμου. Το παράδοξο είναι ότι αυτή η παραγωγική απογύμνωση συμβαίνει σε μια περίοδο έντονης έλλειψης εργατικών χεριών, γεγονός που χτυπά καμπανάκι για την επισιτιστική επάρκεια της χώρας και προμηνύει ακόμα μεγαλύτερη εξάρτηση από ακριβές εισαγωγές. Αυτήν την τεράστια μαύρη τρύπα έρχεται να καλύψει η γιγάντωση των υπηρεσιών, η οποία απορρόφησε 163.200 νέους υπαλλήλους. Το εμπόριο, ο τουρισμός και οι τεχνικές δραστηριότητες συντηρούν μια πλασματική ανάπτυξη, ενώ την ίδια στιγμή η μεταποίηση καταγράφει και αυτή απώλειες. Μέσα σε αυτό το σκηνικό μεταβολών, οι γυναίκες κερδίζουν έδαφος, καλύπτοντας το 60% των νέων θέσεων, αν και η συνολική τους συμμετοχή παραμένει χαμηλή. Η μετάβαση σε ένα μοντέλο υπηρεσιών μπορεί να μας φέρνει πιο κοντά στα ευρωπαϊκά πρότυπα, όμως, χωρίς άμεσα κίνητρα για την επιστροφή των νέων στην περιφέρεια, η ελληνική οικονομία κινδυνεύει να μείνει χωρίς θεμέλια.

Η εικόνα της ελληνικής αγοράς εργασίας, όπως αποτυπώνεται στα πρόσφατα στοιχεία του ΚΕΠΕ, θυμίζει έντονα ένα οικοδόμημα που ψηλώνει γρήγορα, αλλά την ίδια στιγμή βλέπει τα θεμέλιά του να υποχωρούν επικίνδυνα. Από τη μία πλευρά, η βιτρίνα δείχνει μια αγορά που σφύζει από ζωή, με τη συνολική απασχόληση να αγγίζει τα 4,4 εκατομμύρια άτομα και να καταγράφει ετήσια άνοδο κατά 79.000 εργαζομένους. Από την άλλη πλευρά, πίσω από την αισιοδοξία των αριθμών, συντελείται μια βίαιη και ριζική μεταμόρφωση, η οποία αποδομεί την εγχώρια παραγωγική βάση και δημιουργεί μια οικονομία δύο ταχυτήτων, όπου οι υπηρεσίες ευημερούν και η πρωτογενής παραγωγή αργοπεθαίνει. Το πιο σκοτεινό σημείο αυτής της εξέλιξης εντοπίζεται στα χωράφια και στις κτηνοτροφικές μονάδες της χώρας. Η γεωργία και η κτηνοτροφία βιώνουν μια άνευ προηγουμένου κρίση, καθώς μέσα σε ένα μόλις έτος χάθηκαν 83.200 θέσεις απασχόλησης. Η
τρομακτική αυτή συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού κατά σχεδόν 18% δεν αποτελεί ένα τυχαίο ή παροδικό γεγονός αλλά το αποκορύφωμα μιας χρόνιας απαξίωσης.

Οι αναλυτές υπενθυμίζουν ότι από το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης το 2008 μέχρι σήμερα το ένα τέταρτο των ανθρώπων που μόχθησαν στην ελληνική γη έχει εξαφανιστεί, σφραγίζοντας τη μόνιμη ερήμωση της ελληνικής υπαίθρου. Το γεγονός ότι αυτή η παραγωγική απογύμνωση συμβαίνει σε μια εποχή που οι παραγωγοί κραυγάζουν για την έλλειψη εργατικών χεριών κάνει το πρόβλημα ακόμα πιο σύνθετο και απειλεί ευθέως την επάρκεια τροφίμων της χώρας, ανοίγοντας διάπλατα την πόρτα για νέες, ακριβές εισαγωγές αγαθών. Η συνολική άνοδος της απασχόλησης, λοιπόν, δεν οφείλεται σε μια ισορροπημένη ανάπτυξη αλλά αποκλειστικά στην επέλαση του τομέα των υπηρεσιών. Ο τριτογενής τομέας γιγαντώθηκε κατά 5%, απορροφώντας 163.200 νέους υπαλλήλους και λειτουργώ­ντας ως ένας τεράστιος σπόγγος που κάλυψε το κενό των άλλων κλάδων. Η μερίδα του λέοντος στην εύρεση εργασίας αφορούσε επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες, το χονδρικό και λιανικό εμπόριο, καθώς και το γνώριμο δίδυμο των ξενοδοχείων και της εστίασης, που συνεχίζει να τροφοδοτείται από το τουριστικό προϊόν. Θετικό πρόσημο έδειξε και η οικοδομή, προσφέροντας ανάσα με 10.700 επιπλέον θέσεις. Αντίθετα, η βιομηχανία και η μεταποίηση, που θα έπρεπε να αποτελούν τον έτερο πυλώνα σταθερότητας, βρέθηκαν και αυτές στο κόκκινο, χάνοντας 3.400 θέσεις εργασίας.

Η στροφή προς τις υπηρεσίες μπορεί θεωρητικά να ευθυγραμμίζει την Ελλάδα με τα ευρωπαϊκά οικονομικά πρότυπα, όμως, οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι ο ρυθμός με τον οποίο διαλύεται ο αγροτικός ιστός είναι άκρως επικίνδυνος για τις εξαγωγές και την περιφερειακή συνοχή. Αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, όπως ο εκσυγχρονισμός των καλλιεργειών και η παροχή σοβαρών κινήτρων στους νέους για να παραμείνουν στην επαρχία, η χώρα κινδυνεύει να χάσει οριστικά την παραγωγική της ταυτότητα. Μέσα σε αυτό το ρευστό τοπίο, μια ενθαρρυντική αλλά ημίτελη εξέλιξη αφορά το γυναικείο δυναμικό. Οι γυναίκες πρωταγωνίστησαν στις νέες προσλήψεις, καλύπτο­ντας το 60% των θέσεων, με τον ρυθμό απασχόλησής τους να τρέχει διπλάσια σε σχέση με τους άνδρες. Παρά την έντονη αυτή κινητικότητα, η συνολική τους συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό παραμένει καθηλωμένη στο χαμηλό 43,4%, αποδεικνύοντας ότι ο δρόμος για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων τους είναι ακόμα μακρύς. Η επόμενη μέρα απαιτεί γενναίες αποφάσεις, καθώς καμία οικονομία δεν μπορεί να ευημερήσει μακροπρόθεσμα στηριζόμενη μόνο σε υπηρεσίες, όταν η ίδια της η γη σταματά να παράγει.

Μπορούν ν' αλλάξουν τα πράγματα; Δύσκολο ν' απαντήσει κανείς. Το κράτος σίγουρα αντιμετωπίζει τον αγροτικό τομέα καιροσκοπικά: Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, η προσπάθεια δημιουργίας μονοπωλίου στο ελαιόλαδο την εποχή των μνημονίων ακόμα και η αδιαφορία της χώρας μας στην "απελευθέρωση" της νέας γενιάς γενετικά-τροποποιημένων αγροτικών προϊόντων από πλευράς της Ε.Ε., περιορίζει την όποια αισιοδοξία θα μπορούσε να έχει κανείς. Αλλά ποτέ δεν ξέρεις - μπορεί να βρεθεί κάποιος και ν' ασχοληθεί (και) μ' αυτό το πρόβλημα...

Έλλειψη σεβασμού στο δημόσιο χρήμα: το παράδειγμα της συμμετοχής προϊσταμένων οικονομικών σε ιατρικά συνέδρια

 Και επειδή "πρώτα βγαίνει η ψυχή και μετά το χούι" (όπως λέει και ο θυμόσοφος λαός), η σπατάλη δημοσίου χρήματος συνεχίζεται με αμείωτους ρυθμούς. Στην χώρα της ακρίβειας και του voucher, το υπουργείο Δικαιοσύνης έστειλε και πλήρωσε τα έξοδα για συμμετοχή σε διεθνές συνέδριο ιατροδικαστών στην Σόφια της Βουλγαρίας της υπευθύνου των οικονομικών υπηρεσιών του. Μπορεί κάποιος βέβαια να πει ότι η εν λόγω κυρία έχει κάποια σχέση με το αντικείμενο - είναι δηλαδή και αυτή ιατροδικαστής - αλλά όχι: η εν λόγω υπάλληλος έχει οικονομικό πτυχίο και το συνέδριο αφορούσε τις τελευταίες εξελίξεις στην εξέταση σορών από δολοφονίες, δυστυχήματα κλπ. Πιο συγκεκριμένα,τΤο διάστημα λοιπόν από 25 έως 28 Μαΐου πραγματοποιήθηκε στην Σόφια διεθνές συνέδριο ιατροδικαστικής όπου το υπουργείο Δικαιοσύνης χρηματοδότησε την παρουσία σε αυτό 11 ατόμων, ανάμεσα στα οποία υπηρεσιακά στελέχη του (άσχετοι δηλαδή με το επιστημονικό κομμάτι του συνεργείου), τρεις καθηγητές πανεπιστημίων και πέντε ιατροδικαστές. Ανάμεσα σε αυτούς, με τριήμερη παραμονή στη Σόφια – ήταν η προαναφερόμενη προισταμένη των ασχετων οικονομικών υπηρεσιών. 

Η χώρα μας έχει ιστορικό βέβαια σε κακοδιαχείρηση του δημοσίου χρήματος (θυμηθείτε εδώ το πως ο πρόεδρος του ΕΟΦ δικαιολογούσε προσωπικά ταξίδια ως "υπηρεσιακά"), αλλά εδώ το πράγμα έχει και συνέχεια, αφού η συμμετοχή έχει σχέση και με μια ύποπτη (και επιστημονικά αμφισβητούμενη) προγραμματική σύμβαση, κι όπου προκύπτει ότι υψηλόβαθμα άλλα στελέχη του υπουργείου Δικαιοσύνης σε συνεννόηση και με καθηγητές πανεπιστημίων αλλά και με ελεγχόμενες ενέργειες στελεχών της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης (ΕΥΣΤΑ) έχουν προχωρήσει σε ψευδείς αναφορές, προσπαθώντας, σύμφωνα με νομικούς, να αλλοιώσουν γεγονότα και να καλύψουν «φωτογραφικές» συμφωνίες για εξυπηρέτηση συγγενικών προσώπων που καρπούνται μεγάλα ποσά από ευρωπαικά κονδύλια. 

Όπως αναφέρει το in.gr, υπάρχουν έντονες παρασκηνιακές ενέργειες στελεχών του υπουργείου Δικαιοσύνης κι άλλων κρατικών λειτουργών για να αλλοιώσουν τα δεδομένα της υπόθεσης.  Σε σχετική ερώτηση της ιστοσελίδας, το υπουργείο Δικαιοσύνης απέφυγε να απάντησει για τα κριτήρια επιλογής και συμμετοχής στο συνέδριο της Βουλγαρίας των συγκεκριμένων ιατροδικαστών κι όχι ίσως αλλων, με μεγαλύτερη εμπειρία. Κι όλα αυτά βέβαια στην συνέχεια αιτιάσεων για παράτυπες επιλογές «ημετερων» ιατροδικαστών, κι αναμεσα σε αυτούς ενός κρατικού λειτουργού που υπηρετεί σε κρίσιμη υπηρεσία της Πελοποννήσου, ενώ έχει κατηγορηθεί για σοβαρα ποινικά αδικήματα κι είναι σε εξέλιξη δικαστική έρευνα σε βάρος του.

Κύριο ενδιαφέρον φέρεται ότι ήταν για την ελληνική πλεύρα και το υπουργείο Δικαιοσύνης η παρουσίαση σε ένα εκπαιδευτικό workshop (περιορισμένου ενδιαφέροντος) του συνεδρίου στην Σόφια του πειραματικού, φερόμενου ως «διεθνώς πρωτοποριακού» αλλά αμφισβητούμενου έργου της χρήσης Τεχνητής Νοημοσύνης στον χώρο των ιατροδικαστών. Το εργο αυτό που χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκά κονδύλια κι υλοποιείται από εργαστήριο του Πανεπιστημίου Πειραιά βρίσκεται στο «μικροσκόπιο» της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ύστερα κι από αποκαλύψεις του in για δεκάδες προβληματικά σημεία του. Κι ανάμεσα σε αυτά ότι θεωρείται μη εφαρμόσιμο κι αμφισβητούμενο διεθνώς, ότι βασικός επωφελούμενος είναι στενός συγγενής υπηρεσιακού στελεχους του υπουργείου Δικαιοσύνης, ότι δεν υπήρξε προsέγγιση για την υλοποίηση του από άλλο εκπαιδευτικό φορέα όπως κι ότι ήδη παρουσιάζει λειτουργικά προβλήματα κλπ.

Σημειώνεται ότι προσφάτως κι ο προαναφερόμενος συγγενής του στελέχους του υπουργείου Δικαιοσύνης που έχει λάβει χρήματα από τα ευρωπαϊκά κονδύλια σε σχετική επιστημονική ανάρτηση του παραδέχθηκε ότι στο εν λόγω έργο «παρουσιάζονται σφάλματα που ορίζονται από μια αντικρουόμενη τιμή μιας ιδιότητας της ταξης του 11,1%, ενώ υπάρχει πλήρης παράλειψη ή αποτυχία κατανόησης των καταγεγραμμένων πληροφοριών της ταξης του 13%». Επιπλέον υπάρχει παραδοχή ότι καταγράφονται και σημαντικές «παραισθήσεις» του συστήματος. Στο εν λόγω συνέδριο στην Βουλγαρία παρουσιάστηκε από καθηγητή του ΠΑΠΕΙ το έργο που διαφημίζεται από το υπουργείο Δικαιοσύνης ως διεθνώς καινοτόμο κι όπου υπήρχε όμως μηδαμινή παρουσία ξένων ιατροδικαστών, ακριβώς λόγω του προβληματισμού που υπάρχει για την χρήση του. Με την παρουσία στην εν λόγω αίθουσα κυρίως των 4-5 Ελλήνων ιατροδικαστών που είχε καλέσει στην Σόφια το υπουργείο Δικαιοσύνης. Σημειώνεται ότι κανένα σχετικό δελτίο Τύπου δεν συνέταξε για το συγκεκριμένο ταξίδι στην Βουλγαρία και την παρουσίαση του πολυδιαφημισμένου συστήματος το υπουργείο Δικαιοσύνης, παρ’ ότι σε άλλες περιπτώσεις υπήρχε σειρά αναφορών για άλλες σχετικές ενέργειες των στελεχών του.

Είναι προφανές ότι η μαζική συμμετοχή στο εν λόγω συνέδριο, είχε ως σκοπό (πέρα της επίσκεψης στην βαλκανική πρωτεύουσα) την υποστήριξη της εν λόγω παρουσίασης, η οποία υποβλήθηκε για να υποστηριχθεί επιστημονικά.

"Ελλάδα, χώρα του φωτός", κατά τ' άλλα, και της επιστημονικής αριστείας, θα προσθέταμε εμείς...

"Νέας γενιάς" γενετικά τροποποιημένα φυτά: προσεχώς στο τραπέζι σας...

 Το τι καταναλώνουμε μέσα από τα τρόφιμα και τα ποτά μπορεί να μην είναι ψηλά στην ατζέντα της επικαιρότητας, ούτε κύριο θέμα συζήτησης σε "ηλεκτρονικές" ή "φυσικές" παρέες. Παρόλα αυτά παραμένει ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί καθορίζει την πορεία της υγείας μας, σε τεράστιο βαθμό.

Και παρότι η διατροφική αξία και ποιότητα των όσων λαμβάνουμε έχει πέσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, τα πράγματα εντός της Ε.Ε. παραμένουν σχετικά καλά, γιατί υπάρχουν αρκετές δικλείδες ασφαλείας. Ο βασικότερος εξ αυτών έχει να κάνει με την προστασία των ευρωπαίων καταναλωτών από τις γενετικά τροποποιημένες τροφές. 

Αυτό όμως είναι έτοιμο ν' αλλάξει, αφού η Ε.Ε. θέει να "χαλαρώσει" τους πολύ αυστηρούς κανονισμούς, με πρόσχημα την επισιτιστική ανασφάλεια που έχει δημιουργηθεί στην υφήλιο, λόγω των συνεχών πολεμικών συγκρούσεων, έχοντας στο μυαλό της προφανώς το "γενετικά τροποποιημένη τροφή είναι κα
λύτερη από το "καθόλου τροφή".

Ο τρόπος που αυτό επιχειρείται είναι απλός: η ΕΕ αποζητά να διαχωρίσει τα νέα φυτά από τους παλιούς Γενετικά Τροποποιημένους Οργανισμούς. 

Ο νέος κανονισμός διαχωρίζει τα φυτά που προκύπτουν από NGTs σε δύο βασικές κατηγορίες: 

Κατηγορία 1: Αφορά φυτά στα οποία έχουν γίνει περιορισμένες, στοχευμένες τροποποιήσεις (έως 20 γενετικές αλλαγές) που «θα μπορούσαν να προκύψουν και φυσικά ή μέσω παραδοσιακών μεθόδων διασταύρωσης», όπως διατυπώνεται ο ισχυρισμός. Αυτά τα «νέα μεταλλαγμένα» (ή ΓΤΟ νέας γενιάς) είναι τα φυτά που έχουν υποστεί γενετική επεξεργασία με τη βοήθεια των νέων γονιδιωματικών τεχνικών, χωρίς την προσθήκη ξένου DNA από άλλα είδη. Αυτά τα φυτά πλέον θα εξισώνονται με τα συμβατικά. Θα απαλλάσσονται από τους αυστηρούς ελέγχους, τις χρονοβόρες αδειοδοτήσεις και την υποχρεωτική σήμανση στα ράφια των σούπερ μάρκετ που ισχύουν για τα «κλασικά» μεταλλαγμένα. Δεν επιτρέπεται να είναι ανθεκτικά σε ζιζανιοκτόνα, ενώ παραμένουν απαγορευμένα για τη βιολογική γεωργία. Στους σπόρους θα υπάρχει σήμανση για να γνωρίζουν οι αγρότες τι αγοράζουν.  

Κατηγορία 2: Αφορά φυτά με πιο πολύπλοκες γενετικές τροποποιήσεις που ναι μεν προκύπτουν από τις νέες τεχνικές, αλλά θα συνεχίσουν να υπάγονται στην υφιστάμενη, αυστηρή νομοθεσία περί ΓΤΟ (υποχρεωτικοί έλεγχοι κινδύνου, ιχνηλασιμότητα, αυστηρή σήμανση στο ράφι για τον καταναλωτή).

Η 2η κατηγορία παραμένει σταθερή, αλλά στην πραγματικότητα είναι ξεπερασμένη, οπότε το πρόβλημα έγγυται στα τελευταίας γενιάς τροποποιημένα. Αν το σχέδιο εγκριθεί, η διατροφή μας θα περιέχει κρυφά μεταλλαγμένα συστατικά τα οποία μάλιστα δεν θα φέρουν καμία σήμανση, δεν θα έχουν αξιολογήσεις ασφάλειας και δεν θα έχουν δοκιμαστεί.

Και όπως σωστά αναφέρει η Greenpeace, "ο καταναλωτής δεν θα ξέρει τι τρώει, ο αγρότης θα αντιμετωπίσει κινδύνους γιατί αυτά τα φυτά θα είναι πατενταρισμένα, και λόγω έλλειψης διαφάνειας οι επιστήμονες δεν θα μπορούν να παρακολουθήσουν τις επιπτώσεις των νέων μεταλλαγμένων στον άνθρωπο και τα οικοσυστήματα".

Βέβαια τα πράγματα δεν είναι απλά. Ένας μεγάλος συνασπισμός οργανώσεων της βιομηχανίας τροφίμων, επιστημόνων και αγροτών πιέζει για την άμεση ψήφιση του κανονισμού. Τα βασικά τους επιχειρήματα είναι ότι η ΕΕ χρειάζεται αυτές τις τεχνολογίες για να παραμείνει ανταγωνιστική παγκοσμίως, δημιουργώντας καλλιέργειες που θα είναι πιο ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή και σε ασθένειες, αλλά και πιο αποδοτικές για την αποφυγή μιας επισιτιστικής κρίσης σε μια εποχή παγκόσμιων κρίσεων.

Το ποιος θα επηρεάζει τελικά τους σπόρους, τον τύπο/τη διάρκεια/την ανθεκτικότητα της καλλιέργειας και τελικά θα έχει τον απόλυτο έλεγχο πάνω στη διατροφή μας, δεν αναφέρουν, αλλά όλοι μας μπορούμε να φανταστούμε, ποιος είναι - σίγουρα όχι η Ε.Ε. και φυσικά όχι, οι ίδιοι οι καταναλωτές.

Ένα ακόμη βασικό επιχείρημα στη φαρέτρα τους είναι η νέα τεχνική CRISPR-Cas9 (συχνά αναφέρεται απλά ως CRISPR), ένα επαναστατικό εργαλείο γονιδιακής επεξεργασίας, που χρησιμοποιείται για τη γενετική τροποποίηση των φυτών. Μπορείτε να τη φανταστείτε ως ένα εξαιρετικά ακριβές, μοριακό «ψαλίδι» που επιτρέπει στους επιστήμονες να κόβουν, να αφαιρούν, να προσθέτουν ή να αλλάζουν συγκεκριμένα τμήματα του DNA ενός οργανισμού (φυτού, ζώου ή μικροοργανισμού) με πρωτοφανή ευκολία. Η ανακάλυψή της άλλαξε ριζικά τη βιολογία και την ιατρική, χαρίζοντας μάλιστα το Νόμπελ Χημείας του 2020 στις δημιουργούς της, Emmanuelle Charpentier και Jennifer Doudna. Οι υποστηρικτές του εργαλείου θεωρούν ότι έτσι περιορίζεται αυτόματα ο κίνδυνος επιβλαβών μεταλλάξεων, αφού θα υπάρχει "απόλυτος" έλεγχος πάνω στο τελικό προϊόν. 

Είναι όμως τα πράγματα έτσι; Όχι απαραίτητα. Οι επικριτές, όπως ο ομότιμος καθηγητής Μοριακής Γενετικής και Τοξικολογίας στο King’s College London Μιχάλης Αντωνίου, τονίζουν ότι "κανένα γονίδιο ή το πρωτεϊνικό προϊόν του δεν λειτουργεί μεμονωμένα, αλλά ως μέρος ενός απίστευτα εξελιγμένου, λεπτεπίλεπτα ισορροπημένου και ρυθμιζόμενου δικτύου. Έτσι, η αλλαγή μόνο ενός γονιδίου και του πρωτεϊνικού προϊόντος του, πόσο μάλλον πολλαπλών γονιδίων/πρωτεϊνών, μπορεί να αλλάξει τη λειτουργία αυτού του δικτύου με σημαντικές αλλαγές στη βιοχημεία και τη σύνθεση. Ένα αποδεδειγμένο και αναμφισβήτητο γεγονός, γνωστό εδώ και δεκαετίες, είναι ότι η διαδικασία ανάπτυξης φυτικών κυττάρων στο εργαστήριο εισάγει μεγάλης κλίμακας θέσεις βλάβης του DNA που αριθμούν εκατοντάδες ή και χιλιάδες. Η διαδικασία μετασχηματισμού «προσθέτει» σε αυτή τη βλάβη του DNA. Και αυτό συμβαίνει ανεξάρτητα από τη δράση του εργαλείου CRISPR/Cas".

Ο κίνδυνος λοιπόν που υπάρχει με την "απελευθέρωση" της νέας γενιάς γενετικά τροποποιημένων φυτών είναι ότι οι παραγωγοί φυτικών προϊόντων διατροφής δεν θα διεξάγουν καμία έρευνα για να δουν αν υπάρχει επισφάλεια στη δημόσια υγεία. Έτσι, θα εισέλθουν στην αγορά προϊόντα, τα οποία θα μπορούσαν να περιέχουν τοξίνες ή αλλεργιογόνα - και αν υπάρχει η πιθανότητα, είναι σίγουρο σχεδόν, λόγω του μεγέθους της αλλαγής, ότι θα γίνει πραγματικότητα: Επειδή η φύση λειτουργεί με τον τρόπο που λειτουργεί, είναι αναπόφευκτο ότι μόλις οι τα νέα μεταλλαγμένα καλλιεργηθούν στο ευρύτερο περιβάλλον, θα εξαπλωθούν ταχύτατα, μέσω της αναπαραγωγής και θα είναι σχεδόν αδύνατο, να ανακληθεί οποιοδήποτε φυτό τέτοιου τύπου που στη συνέχεια διαπιστώνεται (μέσω εκ των υστέρων ελέγχων) ότι είναι τοξικό ή αλλεργιογόνο. Είναι προφανές ότι έτσι θα παραμείνει, και λόγω της φυσικής επιλογής, για πάντα στην τροφική αλυσίδα.

Από την άλλη μπορεί να υπάρχει σήμερα επισιτιστική κρίση σε πολλές περιοχές του πλανήτη αλλά αυτό, στην παρούσα φάση, δεν είναι αποτέλεσμα έλλειψης τροφής. Είναι επίτοκο της αδυναμίας πρόσβασης σε τρόφιμα λόγω της φτώχειας. Οι άνθρωποι δεν έχουν τα χρήματα για να αγοράσουν τρόφιμα ή δεν έχουν πρόσβαση για να καλλιεργήσουν τη γη. Έτσι, τα επισιτιστικά προβλήματα σε παγκόσμια κλίμακα οφείλονται κυρίως σε κοινωνικοοικονομικούς λόγους, επομένως η αύξηση της παραγωγής τροφίμων με οποιοδήποτε μέσο δεν πρόκειται να βοηθήσει τα πράγματα.

Αναμένεται η οποιαδήποτε εξέλιξη, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον...

Κύριε Μητσοτάκη βρισκόμαστε στο 2026, όχι στο 2015...

  Καθώς απ' ότι φαίνεται, μπαίνουμε σιγά-σιγά σε προεκλογική περίοδο, η κυβέρνηση προσπαθεί να παραμείνει στη θέση της χρησιμοποιώντας ένα παλιό και δοκιμασμένο όπλο, την κινδυνολογία. Παρακάπτοντας το γεγονός ότι η ατζέντα που χρησιμοποιείται δεν είναι "θετική" (δηλαδή δεν αναφέρονται τα "επιτεύγματα" της κυβέρνησης, αλλά η ψήφος ζητάτε με βάση το ποιος θα μπορούσε να είναι λιγότερο "κακός" στη διακυβέρνηση της χώρας) η χρήση της τακτικής αυτής ήταν μάλλον αναμενόμενη. Αυτό που δεν ήταν αναμενόμενο, είναι η κατεύθυνση της κινδυνολογίας: πιο συγκεκριμένα τα βέλη του κ. Μητσοτάκη, δεν κατευθύνονται προς το ΠΑΣΟΚ, το οποίο μετά την πολυδιάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ είναι η αξιωματική αντιπολίτευση, αλλά προς τον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος προς το παρόν δε διαθέτει καν όχημα εισόδου στην πολιτική σκηνή. O λόγος που το κάνει είναι προφανής: αν και θα είναι σχεδόν αδύνατον το καινούργιο αυτό κόμμα, να διεκδικήσει τη εκλογική πρωτειά σε πρώτες εκλογές, θα μπορούσε δυνητικά να το κάνει, είτε άμεσα είτε μέσω συμμαχιών σε μεταγενέστερο χρόνο ή τουλάχιστον αυτό φοβάται η ΝΔ. 

Επ' αυτού γράφει σχετικά ο Γιώργος Καρέλιας:

"Οι πρωθυπουργοί έχουν συχνά αυταπάτες. Βλέπουν μια ειδυλλιακή εικόνα από τα περίκλειστα γραφεία και σπίτια τους ή όπως την φιλοτεχνούν οι γύρω τους. Νομίζουν ότι τα πράγματα πάνε για τους άλλους όπως πάνε για τους ίδιους, δηλαδή κατ’ ευχήν. Γι’ αυτό, όταν τα αποτελέσματα δεν είναι όπως εκείνοι τα φαντάζονται, εκπλήσσονται. Και η έκπληξη είναι ακόμα μεγαλύτερη για εκείνους που έχουν πιστέψει ότι δεν έχουν αντίπαλο. Εκτός από όλα αυτά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης φαίνεται ότι έχει και μια άλλη αυταπάτη: ότι στις επικείμενες εκλογές θα ψηφίσουμε για το…2015. 

Μιλώντας χτες στο προσυνέδριο της ΝΔ στη Θεσσαλονίκη, είπε: «Τα παιδιά που είναι 18-20 χρονών, το 2010, όταν η χώρα χρεοκόπησε, ήταν 6 και 7 ετών. Δεν τα έζησαν. Δεν έζησαν τις μεγάλες δυσκολίες που εμείς περάσαμε. Πρέπει, όμως, να μην ξεχνούν και πολύ περισσότερο να ξέρουν όταν οι αρχιτέκτονες της χρεοκοπίας ζητούν να τους εμπιστευτούν ξανά». Και «Όσο κάποιοι οραματίζονται επιστροφή στο καταστροφικό 2015, η ΝΔ σχεδιάζει το ελπιδοφόρο 2030». Ο κ. Μητσοτάκης μπερδεύει σκόπιμα χρονιές και γεγονότα νομίζοντας ότι θα μπερδέψει και όσους ακούνε ή διαβάζουν αυτά που λέει.

Πρώτον, η χώρα χρεοκόπησε (τυπικά το 2010, ουσιαστικά το 2007-2009) εξαιτίας των πολιτικών και του δικού του κόμματος. Και τη χρεοκοπία αυτή διαχειρίστηκε και το κόμμα του και εν μέρει ο ίδιος, ήταν υπουργός την περίοδο 2012-2014. 

Δεύτερον, το 2015 ήταν αποτέλεσμα της χρεοκοπίας πού προηγήθηκε. Τα φαινόμενα ΣΥΡΙΖΑ και Τσίπρας δεν έπεσαν από τον ουρανό. Κι αν το 2015 ήταν «καταστροφικό», ποιοι έφεραν την προηγηθείσα καταστροφή; Ο κ. Μητσοτάκης «επιστρέφει» στο 2010 και στο 2015. Προφανώς, δεν εμπιστεύεται τα δικά του, που θα κριθούν σήμερα. 

Και αυτή είναι η δική του «αυταπάτη». Επικουρούμενος από φίλια προπαγανδιστικά κατασκευάσματα, νομίζει ότι θα καταφέρει να «μεταφέρει» τους ψηφοφόρους στην προηγούμενη δεκαετία. Ματαιοπονεί. Αυτά έχουν κριθεί. Τώρα θα κριθούν τα έργα και οι ημέρες του ιδίου και των υπουργών του. Και θα κριθούν αυστηρότερα, διότι από  το 2019 κυβερνούν άνετα, χωρίς το βάρος της χρεοκοπίας και των Μνημονίων, από τα οποία άλλοι τους είχαν απαλλάξει, αφήνοντάς τους και μεγάλο «μαξιλάρι». Γι’ αυτό οι ψηφοφόροι μπορεί να θυμηθούν ότι τα βάρη της καθημερινής ζωής ήταν μικρότερα το 2019 από τα αντίστοιχα του σήμερα. 

Υπάρχει επ’ αυτού κι ένα δημοσκοπικό εύρημα που μπορεί να βγάλει από τις αυταπάτες τους σημερινούς: η μεγάλη πλειονότητα θεωρεί  ότι η οικονομική της κατάσταση ήταν καλύτερη το 2019. Αυτό έρχεται σε προφανή αντίθεση με την φωτεινή εικόνα που περιγράφουν ο κ. Μητσοτάκης και οι δικοί του για τα αποτελέσματα της  δικής τους διακυβέρνησης. 

Και, επιπλέον, δείχνει ότι ο μπαμπούλας του 2015 δεν υπάρχει πια, αντίθετα ενδέχεται η σύγκριση του 2019 με το 2026 να ευνοεί το παρελθόν. Αυτό το παρελθόν με το οποίο  ο νυν πρωθυπουργός επιδιώκει να τρομάξει όσους ψηφοφόρους έδειξαν στις ευρωεκλογές ότι τον εγκαταλείπουν. Όμως, ενδέχεται όλο αυτό να τους γυρίσει μπούμερανγκ, αν οι ψηφοφόροι ενστερνιστούν αυτό που λέει η ρήση «κάθε πέρσι και καλύτερα»…"

Η ευρωεισαγγελέας Κοβέσι και οι "Μένουμε Ευρώπη"

 Θα θυμάστε σίγουρα τα αμίμητα συλλαλητήρια στο Σύνταγμα με τα ψηλά ποτήρια, την περίοδο του δημοψηφίσματος το 2015. Οι "Μένουμε Ευρώπη" που βρίσκονταν πίσω από τις σουρεαλιστικές αυτές σκηνές, είχαν αρχηγούς τον Κυριάκο και την παρέα του - και ο Άδωνις ήταν από τα πρωτοπαλίκαρα του. Ήταν εκείνοι δηλαδή που ξεσηκώθηκαν πιστεύοντας ότι ο "κακός" Τσίπρας ετοιμαζόταν για μια ηρωϊκή έξοδο από την Ε.Ε. και προσπαθούσαν με ένα ποτήρι πορτ και με φουα γκρα, να πείσουν τον κόσμο να ψηφίζει "Ναι". Η ιστορία τους διεύψεσε: Ο λαός ψήφισε "Όχι" αλλά ο Τσίπρας κατάφερε και το έκανε "Ναι", δίνοντας μια μεγάλη ανάσα, στους επαναστάτες με τα ψηλά ποτήρια. 

Αυτό όμως που δεν είχε υπολογίσει ο Κυριάκος και η παρέα του είναι το ότι ο Τσίπρας θα του την έφερνε "εκ των έσω". Δηλαδή ότι σιγά αλλά σταθερά θα "άλωνε" την Ε.Ε. βάζοντας σε καίριες θέσεις ανθρώπους της "συνωμοταξίας" του, που τυφλωμένοι προφανώς από το μίσος προς τους "αντιστασιακούς" Κούλη, Άδωνι και Μάκη, θα έψαχναν ευκαιρία πως θα κάνουν τη ζωή τους δύσκολη..."Η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο" και έτσι 11 χρόνια μετά (με το πιάτο να έχει χαλάσει πλέον από το κρύο και να το έχουμε για πέταμα), ήρθε η ώρα που οι αυθεντικοί ευρωπαϊστές αυτής της χώρας, να βρεθούν στο στόχαστρο της ευρω-εισαγγελίας και της κυρίας Κοβέσι. 

Η περίπτωση του η κυρία Κοβέσι είχε αγνές προθέσεις και ήθελε απλώς να κάνει τη δουλειά της ως ευρωεισαγγελέας ερευνώντας ένα πιθανό σκάνδαλο, προφανώς και δεν υπάρχει περίπτωση να συμβαίνει. Η κυρία Κοβέσι είναι Ρουμάνα, άρα πρώην κομμουνίστρια δηλαδή της ίδιας συνωμοταξίας με τον Αλέξη, που ως γνωστόν επιστρέφει στην κεντρική πολιτική σκηνή και θέλει να γίνει πρωθυπουργός. Να μην σας τα λέμε όλα εμείς - κάντε το συνειρμό και θα καταλάβετε γιατί γίνονται όλα αυτά. Μην εκπλαγείται για το αν κάποια στιγμή η Κοβέσι κατέβει και ευρωβουλευτής με το κόμμα Τσίπρα. Και αν αυτά σας φαίνονται υπερβολικά και θεωρίες συνωμοσίας, μη γελάτε...Όρεξη να έχει να διαβάζει κανείς και θα βρει αυτά και άλλα τέτοια πολλά στα κοινωνικά δίκτυα. 

Στα ίδια κοινωνικά δίκτυα βέβαια έχουν δημιουργεί και ομάδες για την "Λάουρα Κοβέσι της καρδιάς μας". Υμνητές δηλαδή των κινήσεων και δηλώσεων της κυρίας Λάουρας, που την ακολουθούν φανατικά και γράφουν διθύραμβους για εκείνη. Δε θα εκπλαγούμε αν κάποια στιγμή στο κοντινό μέλλον, σε κάποια από τις επισκέψεις της στην χώρα μας (που με βάση τα όσα ακούγονται θα είναι συχνές) δούμε και πανό ή πινακάκια που θα γράφουν "Λάουρα Παντρέψου Με" από κάποιον φανατικό.

Θα υπάρχουν σίγουρα και τέτοιοι.

Μέχρι να συμβούν αυτά, και μέχρι να κληθεί η Ελλάδα να πληρώσει ένα ακόμα υπέρογκο πρόστιμο για κατασπατάληση ευρωπαϊκών κονδυλίων, θα συνεχίσουμε να έχουμε συχνές επιθέσεις των κυβερνητικών στελεχών που δεν εννοούν να καταλάβουν ότι είναι άλλο να ενδιαφέρεσαι για το συμφέρον του λαού και ν' ακούς τα προβλήματά του και άλλο να βάζεις μέσο πίεσης για να γίνουν στα αρχεία του ΟΠΕΚΕΠΕ τα 10 πρόβατα που έχει ο Μπάρμπα-Σήφης, στο Πέραμα Μυλωποτάμου, 100 χωρίς αυτά να γεννήσουν. Η Λάουρα (της καρδιάς μας) το είπε εξάλλου ξεκάθαρα: "...Η ουσία της υπόθεσης δεν είναι ούτε η ανανέωση της θητείας των εντεταλμένων εισαγγελέων που δουλεύουν στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, ούτε τι πιστεύει η Κοβέσι. Η ουσία είναι τι συνέβη με τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τι ευθύνη έχει ο καθένας. Σας θυμίζω τι είπα τον Οκτώβριο, ότι ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι ακρωνύμιο της διαφθοράς, του νεποτισμού και πελατικού κράτους. Πιστεύω βαθιά ότι οι πολίτες στην Ελλάδα βλέπουν πίσω από το νέφος αποπροσανατολιτισμού που επιχειρείται. Για εμένα και τους συναδέλφους μου ως εισαγγελείς, η διαφθορά, η κατάχρηση εξουσίας, η απάτη, η αθέμιτη επιρροή αποτελούν εγκλήματα. Ορίζονται ως εγκλήματα στο ελληνικό δίκαιο, ορίζονται ως εγκλήματα και στα δίκαια σχεδόν όλων των κρατών μελών της ΕΕ. Επομένως, κανένας, μα κανένας στον κόσμο δεν θα μπορέσει να με πείσει πως αυτές οι κατηγορίες είναι μέρος της δουλειάς (part of job description) ενός πολιτικού στην Ελλάδα ή οποιουδήποτε πολιτικού στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Κανένας δεν θα με πείσει για κάτι τέτοιο". Και μάλλον έχει δίκιο. 

Και ας μην μπορεί να χωνέψει ο Άδωνις και οι λοιποί "Μενουμε-ευρωπαίοι" της ΝΔ, το πως βρέθηκαν εκείνοι στο στόχαστρο ενός κατεξοχήν ευρώ-θεσμού όπως η Ευρωεισαγγελία. Συμβαίνει και στις καλύτερες οικογένειες στην εποχή μας. Η εποχή του Δεληγιάννη και του Κωλέττη πέρασαν, και είναι καιρός να το συνειδητοποιήσουν συνεπείς "αγωνιστές" όπως αυτοί...

(Τα σκίτσα προέρχονται από τις εφημερίδες "Το Ποντίκι" και "Καθημερινή").