Κορωναϊός ή όχι - κάποιοι άνθρωποι δεν αλλάζουν ποτέ: το παράδειγμα του Άδωνι Γεωργιάδη

Ο Άδωνις Γεωργιάδης είναι ένας έξυπνος άνθρωπος. Δούλεψε σκληρά στη ζωή του και παρά το ότι δεν ήταν από πολιτικό "τζάκι", κατάφερε και μπήκε στην κεντρική πολιτική σκηνή, καταλήγοντας αντιπρόεδρος στην ΝΔ (υπεύθυνος για το κοινοβουλευτικό έργο του κόμματος), έναν πολιτικό σχηματισμό του οποίου δε θα περνούσε την πόρτα 30 χρόνια πριν και το οποίο ύβριζε για πολλά χρόνια, όσο ήταν υπαρχηγός του Γιώργου Καρατζαφέρη.

Βέβαια αυτό δεν έγινε από μόνο του. Κατάφερε να εκμεταλλευτεί τις πολιτικές συγκυρίες προς όφελός του, κουβαλώντας ένα ακροδεξιό πολιτικό κοινό μαζί του, το οποίο είναι χρήσιμο για την ΝΔ, σε μια εποχή που η λαϊκή ακροδεξιά έχει καταφέρει να μπει στην κεντρική πολιτική σκηνή και να έχει λόγο στην χάραξη πολιτικών της Ελλάδας. Επίσης έκανε την κωλοτούμπα τέχνη: Δείτε για παράδειγμα τι έλεγε για τον Κυριάκο Μητσοτάκη λίγο πριν εγκαταλείψει το ΛΑΟΣ για τη ζεστή αγκαλιά της ΝΔ:
  

Έκανε καριέρα παίζοντας με τ' αντι-αριστερά αντακλαστικά του πολιτικού του ακροατηρίου, πουλώντας "πατριωτισμό" όπου μπορούσε, αλλά ψηφίζοντας νομοσχέδια που ο ίδιος χαρακτήριζε "αντιεθνικά" και με τα δύο χέρια. Το καλύτερο του είναι οι ευκαιρίες για να προβάλλει τις αρχαιο-βυζαντινές γνώσεις του, που όμως πολλές φορές καταλήγουν στην πλήρη γραφικότητα:

Ως υπουργός δεν έχει να επιδείξει ιδιαίτερο έργο. Το πρόσφατο παράδειγμα της πομπώδους προβολής μιας συνάντησης με ομάδα απατεώνων που τον επισκέπτηκαν σαν μεγαλοεπενδυτές τα λέει όλα. Αλλά δε νομίζουμε ότι ο Κυριάκος τον έχει για να παράξει έργο - όπως δεν τον είχε και ο Αντώνης Σαμαράς παλιότερα (διαβάστε εδώ για περισσότερες λεπτομέρειες). Δεν είναι εξάλλου από εκείνους που θα "φάνε" κρατικό χρήμα, προσέχει τους φίλους του (αφού έχει βολέψει κόσμο και κοσμάκη σε κρατικές θέσεις όπως το δικηγόρο-ΟΥΚα Πλεύρη στον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων στην προηγούμενη υπουργική του του θητεία), αν και δεν τιμάει τους μέντορές του - με αποκορύφωμα τη συμπεριφορά του απέναντι στον Γιώργο Καρατζαφέρη (ο οποίος δε λέει και τα καλύτερα για το "πνευματικό" τέκνο του). Επίσης είναι καλός στη διαστρέβλωση της αλήθειας (θυμηθείτε εδώ ένα χαρακτηριστικό περιστατικό) και στη διαχείρηση της εικόνας του (προβάλλοντας τον εαυτό του σε κάθε ευκαιρία). Στοιχεία δηλαδή που είναι ό,τι πρέπει για ένα κορυφαίο πολιτικό στέλεχος με ρόλο "αποπροσανατολιστή".

Το καλύτερό του όμως είναι όταν του δίνεται η ευκαιρία να προασπιστεί του "έργου" του κόμματος του. Εκεί τα δίνει πραγματικά όλα, ειδικά όταν απέναντί του βρίσκονται οι "αριστεροί του ΣΥΡΙΖΑ", μπροστά τους οποίους βγάζει τον ΕΔΕΣίτη (μην πούμε τον ταγματασφαλίτη) που έχει καλά κρυμμένο μέσα του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η υπόθεση "Σκοιλ Ελικικού": Μια κλασική απόδειξη του "η κρίση δημιουργεί ευκαιρίες", όπου το κράτος προκειμένου να ενισχύσει μια σειρά ελεύθερων επαγγελματιών με ευρωπαϊκά κονδύλια, στην εποχή του κορωναϊού, αποφάσισε να δημιουργήσει προγράμματα "τηλεκατάρτισης" για δεξιότητες που (για τη συντριπτική πλειοψηφία των ενισχυομένων) ήδη υπήρχαν. Η προχειρότητα των προγραμμάτων ήταν τέτοια (κλασικό παράδειγμα οι μεταφράσεις Google που οδήγησαν σε γελοιότητες τύπου "Σκοιλ Ελικικού") που ακόμα και κάποια φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ δεν κρατήθηκαν και "έβγαλαν στα μανταλάκια" την υπόθεση. Το ενδιαφέρον της ιστορίας ήταν ότι η πλειοψηφία των ιδιοκτητών των ΚΕΚ που πήραν τα προγράμματα ήταν "παιδιά της ΝΔ" - αλλά η γελοιότητα ήταν τέτοια που ακόμα σε μια άκρως διαπλεκόμενη κατάσταση όπως αυτή, το γεγονός δεν μπορούσε να μείνει κρυφό. Εκεί κάπου εμφανίστηκε και ο Άδωνις. Μπορεί το πρόγραμμα να μην τον απασχολούσε άμεσα (αφού ήταν αρμοδιότητα του Υπουργείου Εργασίας), αλλά εκείνος ως άλλος Ζορρό (τύπου Ψωμιάδη), και συνεχίζοντας να τηρεί πιστά το ρόλο του ως "μαϊντανού" φρόντισε να ξεκινήσει εκστρατεία συκοφάντισης όλων εκείνων που παρουσίαζαν την υπόθεση με τα (μελανά) χρώματα που της άρμοζε:


Αντί λοιπόν ο Άδωνις ν' ασχοληθεί με τα του υπουργείου του και να βρει ένα τρόπο να ενισχυθεί καμιά επένδυση στην Ελλάδα που να ΜΗΝ έχει σχέση με τον τουρισμό (δεδομένου ότι ο Άδωνις κινδυνεύει να μείνει στην ιστορία ως ο Υπουργός που πλήρωσε "επενδυτές" για να χτίσουν ξενοδοχείο στην Ακρόπολη) ή έστω τέλος πάντων να κάνει μια διαφοροποίηση της στάσης του λόγω κορωναϊού (ηρεμώντας για λίγο), συνέχισε στο ίδιο μοτίβο, στηρίζοντας το πρόγραμμα και λέγοντας ότι τα ΚΕΚ που θα έπαιρναν τα προγράμματα του Βρούτση είναι τα ίδια που έπαιρναν προγράμματα και επι ΣΥΡΙΖΑ.

Τελικά βέβαια ο Κυριάκος πήρε χαμπάρι το ρεζιλίκι της υπόθεσης και ζήτηση την απόσυρση των προγραμμάτων. Εκτοτε ο πολυπράγμων Αδωνις έχει πάρει "ρεπό". Ελπίζουμε αυτό να κρατήσει πολύ και να πήρε το μάθημά του, πράτοντας αυτό που έλεγαν οι (πολυαγαπημένοι του) αρχαίοι πρόγονοί μας: "Κρείττον του λαλείν το σιγάν": Κοινώς "το να βγάζει κανείς το σκασμό, είναι καλύτερο από το να μιλάει"...

Ιστορίες της εποχής του κορωναϊού: Θεωρίες συνωμοσίας για την προέλευση της πανδημίας

Ταυτόχρονα με την εμφάνιση του κορωναϊού, εμφανίστηκε και μια μεγάλη σειρά θεωριών συνωμοσίας που προσπαθούσαν να εξηγήσουν την προέλευσή του. Οι δε θεωρίες αυτές βρήκαν πολλές φορές πρόσφορο έδαφος και σε επίπεδο κυβερνητικών στελεχών. Ξεκινώντας από τους Κινέζους που σ' επίπεδο τοπικών αξιωματούχων κατηγορούσαν τις ΗΠΑ ότι ο κορωναϊός ήταν αποτέλεσμα πειραμάτων του αμερικανικού στρατού που απελευθερώθηκε για ν' ανακόψει το "κινέζικο θαύμα" και συνεχίζοντας με τον Τράμπ που ονόμασε ανοιχτά τον ιό ως "κινέζικο" αφήνοντας αιχμές για δόλο στον τρόπο αντιμετώπισης του, στην αρχή της κρίσης, δεν μπορεί να προκαλεί έκπληξη ότι τέτοιες θεωρείες βρήκαν πρόσφορο έδαφος σε πολλούς ανθρώπους, που προσπαθούσαν να εξηγήσουν το πως η ζωή τους άλλαξε - σχεδόν "ξαφνικά" - σε τόσο μεγάλο βαθμό, χωρίς οι ίδιοι να μπορούν να κάνουν κάτι για ν' αλλάξουν τα πράγματα.

Έτσι διαβάζουμε για το πως το 5G δίκτυο βοηθάει στην "εξάπλωσή" του, στο πως ο Μπιλ Γκέιτς "χρηματοδότησε" την δημιουργία του, για το πως ο κορωναϊός έχει δημιουργηθεί "χρόνια πριν"σε εργαστήριο (τη στιγμή που δεκάδες έρευνες έχουν αποδείξει με αδιάσειστα στοιχεία ότι ο ιός μεταδόθηκε από ζώα σε ανθρώπους) και απλά τώρα βγήκε "εκτός ελέγχου" (χρησιμοποιώντας ως απόδειξη την ένδειξη που υπάρχει στο Dettol ότι "εξαφανίζει" από επιφάνειες τους κορωναϊούς  - παραβλέποντας ότι πριν την εμφάνιση του COVID-19 υπήρχαν άλλοι γνωστοί κορωναϊοί που επηρεάζουν τον ανθρώπινο οργανισμό) κ.ο.κ. Η λίστα είναι ατελείωτη.

Στο όργιο παραπληροφόρησης βοήθησαν και αρκετοί επιστήμονες που εκφράζοντας - πολλές φορές επιστημονικά αναπόδεικτες στην συγκεκριμένη περίπτωση - προσωπικές απόψεις όσο αφορά τη διάδοση και την αντιμετώπιση του κορωναϊού, οδήγησαν στον πανικό ή την υπερβολική αισιοδοξία.

Κάποιες φορές όμως τα πράγματα είναι πολύ πιο απλά απ' όσο μπορεί κανείς να φανταστεί και δεν χρειάζεται καμία θεωρία συνωμοσίας για να εξηγήσει το πως φτάσαμε στο σήμερα.

Τις τελευταίες 2-3 δεκαετίες ο άνθρωπος κάνει μια πρωτοφανή - έμμεση και άμεση - επίθεση στο οικοσύστημα του πλανήτη. Οι πάγοι στην Σιβηρία, την Γροιλανδία, την Ανταρκτική και τον Καναδά λιώνουν με ταχύτατους ρυθμούς, όχι μόνο ανεβάζοντας τη στάθμη του νερού παγκόσμια και διαταρράσοντας τα οικοσυστήματα, αλλά και απελευθερώνοντας βακτήρια που ήταν καλυμμένα στον πάγο για εκατομμύρια χρόνια  -βακτήρια και μικροοργανισμούς με τα οποία ο άνθρωπος δεν είχε έρθει ποτέ σ' επαφή. Παρθένα και αρχέγονα δάση στην Ασία, την Αφρική και τον Νότια Αμερική εξαφανίζονται δίνοντας χώρο σε δρόμους, χωριά, πόλεις και χωράφια για τους ανθρώπους - εκθέτοντας τον όμως παράλληλα σε ασθένειες, ιούς και βακτήρια για τα οποία ο οργανισμός μας δεν έχει αναπτύξει άμυνες. Το ίδιο συμβαίνει και με την μόλυνση και την υπεραλίευση των θαλασσών.

Αυτό όμως είναι μόνο η μία πλευρά του προβλήματος.

Αν αυτό συνέβαινε σε μια άλλη σχετικά σύγχρονη εποχή, οποιοσδήποτε ιός θα μπορούσε ν' αντιμετωπιστεί με μια σκληρή καραντίνα - τη μόνη σίγουρη μέθοδο που εφαρμόζεται σε τέτοιες περιπτώσεις από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα - και την ταυτόχρονη προσπάθεια για εύρεση θεραπείας.

Στην εποχή μας όμως, στην οποία κάποιος μπορεί να βρεθεί από την μία άκρη του κόσμου στην άλλη σε λιγότερο από 48 ώρες και όπου όλα θυσιάζονται στο βωμό του κέρδους, κάτι τέτοιο φαντάζει δύσκολο: 

H επικράτηση του νεοφιλελευθερισμού ως κυρίαρχου μοντέλου εξάσκησης εξουσίας, αδυνάτισε τις άμυνες αντίστασης των εθνικών συστημάτων υγείας, του μοναδικού τρόπου προστασίας της δημόσιας υγείας. Ο αριθμός των νοσοκομείων, των κλινών και των ΜΕΘ μειώθηκε, το στοκ των διαθέσιμων μέτρων προστασίας (μάσκες, γάντια, στολές προστασίας) εξαφανίστηκε, η επένδυση σε ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό έγινε σχεδόν μηδενική. Αυτό δεν ισχύει μόνο για χώρες, που χτυπήθηκαν βάναυσα από την πρόσφατη οικονομική κρίση, όπως η Ελλάδα, αλλά και σε εύρωστες όπως η Γαλλία και η Ιταλία. Έτσι σε μια περίπτωση πανδημίας - η οποία ήταν τόσο αναμενόμενη ώστε μεγάλα μουσεία του κόσμου όπως το Σμιθσόνιαν στην Ουάσιγκτον, αφιέρωναν ολόκληρες αίθουσες για να εξηγήσουν το πως θα συμβεί και το πόσο αναπόφευκτη ήταν - η αδυναμία αντιμετώπισης ήταν μάλλον αναμενόμενη. 

Την ίδια στιγμή το δόγμα "η οικονομία πάνω απ' όλα", επικράτησε της κοινής λογικής στο μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη, τόσο κατά τη φάση του περιορισμού διάδοσης όσο και της προετοιμασίας της αναπόφευκτης διάδοσης της στις διάφορες περιοχές του πλανήτη: π.χ. η Μεγάλη Βρετανία και η Γερμανία συνέχισαν να έχουν απευθείας αεροδρομική σύνδεση με το Γιουχάν μέχρι και το ολικό "lockdown" της περιοχής, ενώ επέτρεπαν δεκάδες εμπορικές πτήσεις με το Μιλάνο, την Φλωρεντία και το Τρεβίζο, σε μια περίοδο που ένα σημαντικό κομμάτι της Λομβαρδίας (η πρώτη μεγάλη ευρωπαϊκή εστία του κορωναϊού) ήταν αποκλεισμένο από τις ίδιες τις ιταλικές αρχές. Την ίδια στιγμή, καμία χώρα δε φρόντισε να προετοιμαστεί για την εμφάνιση του ιού: Τ' αποθέματα προστατευτικού υγιεινομικού υλικού παρέμεναν χαμηλά, η δημιουργία καινούργιων ΜΕΘ ήταν ανύπαρκτη καθώς και ο σχεδιασμός για τον τρόπο αντιμετώπισής του. 

Η δε ανυπαρξία συνεργασίας μεταξύ των χωρών, τόσο σε παγκόσμιο όσο και ευρωπαϊκό επίπεδο, όσο αφορά τον τρόπο αντιμετώπισης μια ενδεχόμενης πανδημίας - κατέδειξε για μια ακόμα φορά ότι οργανισμοί όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν χτισμένοι στην άμμο. π.χ. Προκαλεί το λιγότερο οργή το ότι "κατάσχονται" παραγγελίες υγιεινομικού υλικού καθώς μεταφέρονται από μια "συμμαχική" χώρα σε άλλη ενώ είναι εύλογη η απορία για την επόμενη μέρα όταν υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι αντιμετώπισης της ασθένειας: από την μία καταστολή και "lockdowns" και από την άλλη εφαρμογή της "ανοσίας της αγέλης", που καθιστούν προβληματική τη συνύπαρξη της επόμενης μέρας. Βέβαια για να είμαστε ειλικρινείς αυτά συμβαίνουν και σ' εθνικό επίπεδο: είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπάρχει πανευρωπαϊκή συνεργασία για την αγορά υλικού, την ίδια στιγμή που πολιτείες των ΗΠΑ συναγωνίζονται η μία την άλλη αυξάνοντας σε δυσθεώρητα επίπεδα τις τιμές τους!

Τέλος φαίνεται ξεκάθαρα ότι η ανθρωπότητα δεν έλαβε σε καμία περίπτωση σοβαρά υπόψιν της, τα προηγούμενα "καμπανάκια" της γρίπης των πτηνών και των χοίρων. Η εμπειρία δεν εμπεδώθηκε και δεν έγινε κομμάτι του σχεδιασμού για την "επόμενη φορά". Το "δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού" έλεγαν οι αρχαίοι: εμείς φτάσαμε στις 3 και παραμείναμε αδαείς...

Που θέλουμε να καταλήξουμε; Οι θεωρίες συνωμοσίες είναι συνήθως καλές για να δώσουν εξηγήσεις σε καταστάσεις που θ' απομακρύνουν την ευθύνη από πάνω μας. Όπως έφταιγαν "οι Εβραίοι" για την οικονομική κατάσταση της Γερμανίας κατά τους ναζί την περίοδο του Μεσοπολέμου και "οι Έλληνες" για την αδυναμία των Τούρκων ν' αναπτύξουν σοβαροί οικονομική  δραστηριότητα στην Κωνσταντινούπολη τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, έτσι και σήμερα φταίει ο Γκέιτς και οι κεραίες του δικτύου 5G για τη διάδοση του κορωναϊού. Και αν για την περίπτωση Γκέιτς το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι ότι ο άνθρωπος μιλούσε για την ανάγκη προετοιμασίας για τον κίνδυνο πανδημίας από το 2010 (έχοντας ξοδέψει εκατομμύρια για να ενισχύσει τους μηχανισμούς εντοπισμού και να βοηθήσει τον κόσμο να διδαχθεί από το μάθημα της γρίπης των πτηνών το 2002 (προσπαθώντας δηλ. να προλάβει ότι συνέβει με την περίπτωση του κορωναϊού), στην περίπτωση της 5G θεωρίας συνωμοσίας συναντώνται το επιστημονικά ακατόρθωτο με την ανοησία: Το 5G λειτουργεί μέσω ενός ηλεκτρομαγνητικού φάσματος - αποτελείται δηλαδή από κύματα φωτονίων μέσω των οποίων είναι αδύνατο να διαδοθούν βιολογικά σωματίδια (από τα οποία αποτελείται ο κορωνάϊος) αποτελούμενα από πρωτεϊνες και νουκλεϊκά οξέα. Απλώς - στη δική μας διάσταση και στο δικό μας σύμπαν - δεν μπορεί να συμβεί. 

Όπως και να έχει όμως είναι πολύ πιο εύκολο για όλους μας, να προσπαθήσουμε να βρούμε και να πιστέψουμε μια απίθανη ιστορία για την προέλευση ενός ιού, που αφαίρεσαι εκατομμύρια ζωής και κατέστρεψε πολύ περισσότερες. Η ανθρώπινη βλακεία και απρονοησία είναι σίγουρα πιο δύσκολο να κατηγορηθούν, σε κάθε περίπτωση...

Ιστορίες της εποχής του κορωναϊού - Η αναζήτηση των "μαύρων προβάτων" και η απαγόρευση του σουβλίσματος

Δεν είναι πολλές οι στιγμές στην ελληνική ιστορία, που η ελληνική κοινωνία αποδέχτηκε - ως σύνολο - με μεγαλύτερη ζέση την επιβολή περιοριστικών μέτρων και αυτό παρά την αρχικά "χαλαρή" αντιμετώπιση της κατάστασης από ορισμένους. Επίσης είναι σπάνιες οι φορές που σειρά απαγορεύσεων αντιμετωπίστηκαν με τόσο θετικό τρόπο από το σύνολο σχεδόν του πολιτικού

Το παρακάτω άρθρο του Λευτέρη Χαραλαμπόπουλου αποτελεί "τροφή για σκέψη" και αξίζει να διαβαστεί... 
Οι άλλοι φόβοι
Πιο καταθλιπτικοί

κόσμου. Όμως καθώς οι μέρες προχωράνε, διαφαίνεται μια ροπή στην υπερβολή και στην αναζήτηση "μαύρων προβάτων" τόσο από πλευράς αρχών όσο και από πλευράς ΜΜΕ. Η κυβέρνηση - η οποία προφανώς διαχειρίζεται μια πολύ δύσκολη, για καιρό ειρήνης, κατάσταση, έχει κάνει αρκετά φάουλ - και δυστυχώς δείχνει να συνεχίζει να βαδίζει σ' ένα μονοπάτι δαιμονοποίησης. Την μία φταίνε οι Έλληνες της Μ. Βρετανίας (με την οποία οι πτήσεις διακόπηκαν, την ίδια στιγμή που συνεχίζονταν πτήσεις με χώρες με περισσότερα κρούσματα τόσο αναλογικά όσο και κυριολεκτικά), την άλλη φταίνε οι παππούδες που πάνε στην τράπεζα κ.ο.κ., ενώ σιγά-σιγά οδηγούμαστε σε καθεστώς "φακελοποίησης" όσων νοσούν, χωρίς να υπάρχουν ασφαλιστικές δικλείδες για την προστασία των προσωπικών δεδομένων των πασχόντων. Για να μην σχολιάσουμε τη γελοιότητα με την "απαγόρευση" του σουβλίσματος του αρνιού το Πάσχα- εκτός και αν το κράτος γνωρίζει για κάποια κρυφή επιστημονική έρευνα που λέει ότι η τσίκνα του αρνιού τραβάει τον κορωναϊό, οπότε θα ήταν καλό να την μοιραστεί μαζί μας. Εκτός και αν στην όλη αναμπουμπούλα κατέλαβε την πολιτική προστασία με τρόπο πειρατικό το vegan κίνημα και επιβάλει έτσι τις απόψεις του σε όλη την χώρα...

"Παρατηρώ τη συζήτηση που γίνεται για την ανάγκη αυστηρότερων περιορισμών στην κυκλοφορία των ανθρώπων. Ομολογώ ότι μου κάνει εντύπωση ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζεται μια γενική εικόνα «ανευθυνότητας των πολιτών».

Θεωρώ ότι δεν αντιστοιχεί στην πραγματικότητα.

Εγώ καταλαβαίνω ότι τα μέτρα που τα ονομάσαμε «Μένουμε σπίτι» στηρίζονται στη γνώση που έχουμε για το πώς μεταδίδεται ο ιός.

Και αυτή η γνώση λέει ότι ο ιός μεταδίδεται μέσα από την κοινωνική συναναστροφή.

Γιατί η μετάδοση προϋποθέτει είτε να έρθεις άμεσα σε επαφή με τα σταγονίδια που φεύγουν όταν κάποιος φταρνίζεται, βήχει ή μιλάει, είτε επειδή μοιράζεσαι κοινό χώρο με κάποιον που έχει τον ιό από τις επιφάνειες που θα αγγίξεις και μετά θα βάλεις τα χέρια σου στο στόμα, τη μύτη ή τα μάτια.

Γι’ αυτό το λόγο όσο λιγότερο συναναστρεφόμαστε άλλους ανθρώπους ή συγχρωτιζόμαστε με άλλους ανθρώπους, τόσο μικρότερη μετάδοση έχουμε.

Σ’ αυτό στηρίζεται η λογική των μέτρων «κοινωνικής αποστασιοποίησης».

Τα μέτρα αυτά κυρίως ακυρώνουν δυνατότητες μεγάλης συναναστροφής και συγχρωτισμού ανθρώπων.

Εάν κλείσεις τα σχολεία, τα πανεπιστήμια, τις εκκλησίες, τα μπαρ, τα εστιατόρια, τα καφέ, τα γήπεδα, τα γυμναστήρια, τα εμπορικά κέντρα και καταστήματα περιορίζεις ριζικά τις δυνατότητες των ανθρώπων να συγχρωτιστούν.

Δεν αρκεί, βέβαια, γιατί έχεις τους χώρους δουλειάς: εκεί εφαρμόζεις μέτρα τηλεργασίας, εκ περιτροπής εργασίας, αραίωσης και λήψης μέτρων προστασίας. Έτσι περιορίζεις ακόμη περισσότερο τη μετάδοση.

Τώρα στην εφαρμογή αυτών των μέτρων οι κυβερνήσεις προσθέτουν και άλλους περιορισμούς.

Υπάρχει για παράδειγμα ο φόβος ότι μπορεί οι άνθρωποι να μην πηγαίνουν σε εστιατόρια αλλά να μαζεύονται σε σπίτια, ή διαρκώς να πηγαίνουν πότε στο ένα σπίτι στο άλλο ή να κάθονται όλοι μαζί στο ύπαιθρο αλλά σε συνθήκες συγχρωτισμού.

Υπάρχει επίσης ένας άλλος φόβος που είναι ότι οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να πηγαίνουν από τη μία πόλη στην άλλη, ή στα χωριά τους ή στα νησιά.

Κάτι που θα μπορούσε να δημιουργήσει τοπικές εστίες και μάλιστα σε μέρη (όπως τα νησιά) που δεν υπάρχουν αναγκαίες υποδομές των υπηρεσιών υγείας.

Για να αντιμετωπιστούν αυτοί οι φόβοι έρχονται οι περιορισμοί στην κυκλοφορία, ας πούμε με τον τρόπο που εφαρμόζονται τώρα.

Ως εδώ καλά.

Βέβαια, όπως μας έχουν δείξει και άλλες χώρες όσο άνθρωποι παραμένουν υποχρεωμένοι να εργάζονται, να πηγαίνουν σε χώρους δουλειάς, να χρησιμοποιούν μέσα μαζικής μεταφοράς, να πρέπει να κάνουν κάποιες συναλλαγές με τράπεζες, δύσκολα σταματάει πλήρως η διάδοση.

Οι ειδικοί ξέρουν καλά ότι τα μέτρα αυτά λειτουργούν μειώνοντας πιθανότητες μετάδοσης και έτσι περιορίζεται ο ρυθμός της διασποράς, δεν αρρωσταίνουν όλοι ταυτόχρονα και δεν καταρρέει το σύστημα υγείας.

Δεν είναι, όμως, τα μέτρα αυτά «απόλυτοι» φραγμοί.

Το ερώτημα που τίθεται είναι: είμαστε τόσο απείθαρχοι στη χώρα μας;

Δεν το πιστεύω, εγώ καταλαβαίνω ότι οι πιο πολλοί έχουν συμμορφωθεί και έχουν αποδεχτεί τα μέτρα και την αναγκαιότητά τους.

Τηρούν αποστάσεις στις ουρές, στέλνουν sms με τις μετακινήσεις, αποφεύγουν ακόμη και να διασταυρωθούν κοντά με έναν άλλο.

Έχουμε παραβάτες;

Έχουμε, όχι όμως σε μια κλίμακα που θα την έλεγες μη εφαρμογή και γενικευμένη απειθαρχία.

Και εδώ πρέπει να πούμε μερικά πράγματα με το όνομά τους.

Ο ιός δεν μεταδίδεται επειδή άνθρωποι βγαίνουν έξω να περπατήσουν, ή να τρέξουν, ή να πάνε βόλτα τον σκύλο τους και να το κάνουν λιγότερο βιαστικά από το συνηθισμένο, να πάνε έναν περίπατο το πρωί και μία βόλτα με τον σκύλο το απόγευμα.

Το κάνουν μόνοι τους δεν εκτίθενται σε κίνδυνο, δεν εκθέτουν σε κίνδυνο.

Μπορώ να καταλάβω το πρόβλημα που υπάρχει με το ότι εάν μπορείς να βγεις από το σπίτι σου μπορεί να πας σε ένα άλλο σπίτι και να το κάνουν και άλλοι δέκα και να κάνετε «συνάθροιση».

Μπορώ να καταλάβω το πρόβλημα με τις μετακινήσεις με αυτοκίνητο που δεν ξέρεις που πάει ο άλλος.

Μπορώ να καταλάβω το πρόβλημα με τις μετακινήσεις ενόψει Πάσχα.

Για όλα αυτά λοιπόν ας ληφθούν ειδικά και συγκεκριμένα μέτρα.

Όχι όμως απαγορεύσεις που απλώς θα κάνουν τη ζωή πιο δύσκολη.

Ακόμη και μέσα στην πανδημία οι άνθρωποι πρέπει να μπορούν να βγουν να περπατήσουν ή να τρέξουν με όρους ασφαλείς.

Οι ίδιοι οι γιατροί υπογραμμίζουν την αξία της σωματικής άσκησης για την καλή υγεία και το ψυχολογικό στρες του εγκλεισμού.

Τα μέτρα που αυτή τη στιγμή εφαρμόζονται, σε συνδυασμό με την αποτροπή των μετακινήσεων στην επαρχία, καλύπτουν τις ανάγκες προστασίας και κάνουν πιο υποφερτό τον κατ’ οίκον εγκλεισμό πολλών ανθρώπων.

Εάν πάμε σε ακόμη πιο αυστηρά μέτρα, που δεν θα αποσκοπούν στην αποτροπή συναναστροφών και συναθροίσεων και απλώς θα περιορίζουν το δικαίωμα στον περίπατο, δεν είμαι καθόλου βέβαιος ότι θα έχουμε κάνει κάτι παραπάνω για πανδημία και απλώς θα έχουμε συμβάλει στο να γίνουν οι άνθρωποι πιο στεναχωρημένοι, πιο καταθλιπτικοί και πιο παχύσαρκοι.

Και επίσης καλό είναι να αναφερόμαστε στην «ατομική ευθύνη», αλλά αυτή να μην οδηγεί στο να προσπερνάμε την πολιτική ευθύνη που έχει η κυβέρνηση. Για παράδειγμα: αυτές τις μέρες έχει ουρές στις τράπεζες.

Αυτό είναι αναμενόμενο γιατί εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν να κάνουν συναλλαγές με τις τράπεζες (από πληρωμές ενοικίων μέχρι δόσεις φορολογικές) και για μια σειρά από λόγους δεν μπορούν να τις κάνουν με web banking.

Τι θα έπρεπε να κάνουν; Όμως, αυτό δείχνει ότι κάποιος στην κυβέρνηση δεν το σκέφτηκε αυτό.

Δεν σκέφτηκε ποιες είναι οι ανελαστικές συναλλαγές του μήνα και σε ποιο ποσοστό γίνονται σε γκισέ.

Και κυρίως δεν σκέφτηκε ποια λύση θα μπορούσε να υπάρξει.

Μόνο που αυτός που θα έπρεπε να το σκεφτεί δεν είναι ο πολίτης, είναι ο υπουργός ή ο σύμβουλός του.

Είναι αλήθεια ότι η κυβέρνηση πήρε έγκαιρα μέτρα και εάν εξαιρέσουμε την ταλάντευση σε σχέση με την Εκκλησία ανταποκρίθηκε στην πραγματική ανάγκη επιβολής μέτρων «κοινωνικής αποστασιοποίησης».

Όμως, την ίδια στιγμή και αυτή, όπως και οι προηγούμενες, φέρει ευθύνη γιατί έχουμε πολύ μικρό αριθμό ΜΕΘ.

Όπως και φέρει ευθύνη γιατί τα μέτρα που έχουν ληφθεί για το κοινωνικό κόστος είναι πιο κάτω από τις πολύ μεγάλες ανάγκες παρέμβασης που χρειάζονται σε μια οικονομία που ίδιος ο ΟΟΣΑ υποστηρίζει ότι θα πληγεί περισσότερο από πολλές άλλες.

Στις ευθύνες αυτές πρέπει να κάνει ό,τι μπορεί για να ανταποκριθεί.

Και η κοινωνία θα εκτιμήσει την προσπάθειά της.

Όμως, δεν χρειαζόμαστε προσπάθειες μεταφοράς ευθύνης στις πλάτες των πολιτών.

Γιατί δεν φταίει για όλα ο παππούς που θέλησε να πάει έναν μικρό περίπατο."

Ιστορίες από την εποχή του κορωναϊού - Οι επαναπατρισμοί, τα καινούργια μέτρα περιορισμού, ο εκνευρισμένος Τσιόδρας,οι προσλήψεις γιατρών και άλλα επίκαιρα

Τα όσα έχουν συμβεί στην χώρα μας σε διάστημα μικρότερο των 20 ημερών είναι πραγματικά αδιανόητα. Ο κορωναϊός καθορίζει πλέον τη ζωή μας, αφού επικρατεί η λαϊκή ρήση "ο φόβος φυλάει τα έρμα".

Σε μια πρωτοφανή κινητοποίηση για τα ελληνικά δεδομένα, η κυβέρνηση πήρε μέτρα αποτροπής της διασποράς του ιού πολύ γρήγορα. Το "Μένουμε Σπίτι" έγινε πράξη για πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού (που κατάλαβε τι σημαίνει "ατομική ευθύνη"και επέδειξε ψυχραιμία και αλληλεγγύη), σχολεία, πανεπιστήμια, μαγαζιά και καταστήματα έκλεισαν, ενώ το κράτος έδειξε υπευθυνότητα, "κρατικοποιώντας" στην ουσία μεγάλο μέρος του ιδιωτικού τομέα, ενισχύοντας οικονομικά επιχειρήσεις και εργαζομένους (όχι όμως όλους όσους θα έπρεπε όπως θα δούμε παρακάτω) με καταβολή επιδομάτων, διακοπές πληρωμών φόρων κ.ο.κ. Παράλληλα έβγαλε μπροστά ορισμένους σοβαρούς ανθρώπους - γνώστες του αντικειμένου, που δείχνουν ότι δεν πήραν τη θέση που έχουν αυστηρά και μόνο λόγω της κομματικής τους ταυτότητας/ιδεολογίας. Και ας θυμώνουν, ελπίζουμε πάνω στην ένταση της στιγμής, όταν τους τονίζεται ότι πλέον όποιος έχει συμπτώματα για τον ιό, δεν μπορεί να έχει καμία βοήθεια από πουθενά, εκτός των νοσοκομείων αναφοράς (στα οποία επικρατεί χάος), αφού οι οικογενειακοί γιατροί δε λειτουργούν πλέον. Και ας τους λένε τα διαφημιστικά σποτ της κυβέρνησης (με τον αγαπητό σε όλους Σπύρο Παπαδόπουλο) ότι πρέπει "να πάρουν τηλέφωνο το γιατρό τους".
Βέβαια δεν έγιναν όλα τα πράγματα όπως θα έπρεπε. Στην χώρα που μπορεί ο Κασιδιάρης ν' ανεβάζει βίντεο μιλώντας για τις "άγνωστες" αλήθειες για τον κορωναϊό ή η επιβολή των περιοριστικών μέτρων γίνεται με τους αστυνόμους να κατεβαίνουν στους δρόμους σαν σε παρέλαση (όπως δείχνει το παρακάτω βίντεο), τα στραβά δε διορθώνονται, ειδικά όταν δεν υπάρχει διάθεση να διορθωθούν.
Οι ανακοινώσεις περί "εκ περιτροπής" εργασία με ταυτόχρονη περικοπή του μισθού των εργαζομένων και το γεγονός ότι δόθηκε μεγάλο χρονικό περιθώριο σε επιχειρήσεις να ξεφορτωθούν εργαζομένους την ίδια στιγμή που κάποιες απ' αυτές θα μπορέσουν να εκμεταλλευτούν κάποια από τα μέτρα της κυβέρνησης δεν μπορεί να περάσουν απαρατήρητα.
Όπως επίσης δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο το ότι οι προσλήψεις στο ΕΣΥ είναι μικρού χρονικού περιθωρίου και αριθμητικά πολύ κατώτερες των αναγκών που αναμένεται να υπάρξουν το επόμενο διάστημα, δεδομένου ότι ο κορωναϊός δεν πρόκεται να εξαφανιστεί σε 3 ή 4 μήνες - αφήστε που και αν οι προσλήψεις έχουν εγκριθεί, εκείνοι που ξεκινούν υπηρεσία είναι ελάχιστοι... Ούτε ότι οι κλινικάρχες ενισχύονται σε μια περίοδο που η αισχροκέρδεια από μέρους τους "πάει σύννεφο", ενώ είναι ένας από τους λίγους κλάδους για τους οποίους ΔΕΝ προβλέπεται επίταξη κλινών (αλλά πληρωμή με όρους ελεύθερης αγοράς).
Ούτε το ότι οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα "ενισχυθούν" με "voucher" για εκπαίδευση σε ΚΕΚ, για να προσαρμοστούν στις "νέες τεχνολογικές συνθήκες", λες οι μηχανικοί και οι δικηγόροι δουλεύουν με τον άβακα και το τεφτέρι στην εποχή μας. Αυτά είναι προφανή και ήδη υπάρχει δίκαιη κριτική.
Υπάρχουν όμως και κάποια πράγματα τα οποία προκαλούν προβληματισμό και ας μην τυγχάνουν της προσοχής των media - γραπτών, ηλεκτρονικών, τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών.

Αφήνοντας στην άκρη το ότι η απαγόρευση της κυκλοφορίας - αν και ήταν απόλυτα δικαιολογημένη επιστημονικά- στηρίχθηκε σε fake news (αφού ο Πρωθυπουργός τ' ανακοίνωσε μετά από ένα διήμερο στο οποίο ελάχιστοι κυκλοφορούσαν και δεν "έμεναν σπίτι" και οι φωτογραφίες των ρεπορτάζ ήταν από προηγούμενες ημέρες): Καταρχήν έχουμε μια σαφή ανακολουθία στην κυβερνητική ρητορική. Από την μία έχουμε διαβεβαιώσεις ότι "πάμε καλά", οι Έλληνες "μένουν σπίτι", ότι αν και θα πρέπει να συνεχίσουμε να είμαστε "προσεκτικοί" οι ενδείξεις δείχνουν ότι "δε θα γίνουμε Ιταλία". Από την άλλη όμως βλέπουμε την κυβέρνηση έτοιμη να πάρει σκληρότερα μέτρα, και μάλιστα τα έχει ήδη σχεδόν προαναγγείλει (και περιλαμβάνουν ωράριο κυκλοφορίας και περαιτέρω περιορισμούς στους λόγους που δικαιολογούνται μετακινήσεις μεταξύ των άλλων). Αυτό προκαλεί προβληματισμό αφού δεν μπορείς να δηλώνεις δημόσια ότι με τα παρόντα μέτρα η κατάσταση ελέγχεται αλλά να προαναγγέλεις άμεσα πιο σκληρά μέτρα . Αν δεν χρειάζεται κάτι δεν το εφαρμόζεις - αυτό καλεί η λογική καθώς η γνώση.

Επίσης δεν μάθαμε ποτέ το γιατί η Ελλάδα καλούσε τους Έλληνες να επιστρέψουν στην χώρα από την μία, αλλά προχώρησε σε ταυτόχρονη διακοπή των εμπορικών πτήσεων από συγκεκριμένες χώρες (π.χ. Μεγάλη Βρετανία), δίνοντας μικρό χρονικό περιθώριο στους Έλληνες που ήθελαν να γυρίσουν, στο να το κάνουν με δικά τους έξοδα. Τα όσα έγιναν στην περίπτωση των περίφημων πτήσεων της Ryanair από το αεροδρόμιο Stansted του Λονδίνου, δεν τιμούν ούτε το ελληνικό κράτος (που μέσω της πρεσβείας ενθάρρυνε τους Έλληνες να πάνε στο αεροδρόμιο αλλά μετά αδιαφόρησε παντελώς), ούτε τις αρμόδιες υπηρεσίες (που επέτρεψαν τις πτήσεις να είναι κανονικά στο πρόγραμμα αφίξεων του "Μακεδονία" και του "Ελ. Βενιζέλος" χωρίς να τις έχουν απαγορεύσει). Την ίδια στιγμή διατηρούσε ανοιχτούς αεροδιαδρόμους με άλλες χώρες που η εξέλιξη της ασθένειας ήταν πιο δυσοίωνη και ταχύτερη (π.χ. Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Βέλγιο). Για κάποιες δεν υπήρξε ποτέ εξήγηση, ενώ γι' άλλες (π.χ. Βέλγιο) η δικαιολογία (δηλ. το "υπάρχει η ανάγκη να είμαστε συνδεδεμένοι με το κέντρο της Ε.Ε.") είναι αστεία λες και πλέον γίνονται διασκέψεις αυστηρά με φυσική παρουσία ή μετακινούνται εκατοντάδες υψηλής σημασίας πρόσωπα εβδομαδιαία μεταξύ των δύο χωρών. Το ότι η εξέλιξη της ασθένειας σε ορισμένες χώρες (βλ. Ολλανδία και Γερμανία) οδήγησε με καθυστέρηση μιας εβδομάδας στη διακοπή την πτήσεων δεν ακυρώνει την "κατά περίσταση" εφαρμογή του μέτρου που στηριζόταν σε μη επιστημονικά κριτήρια. Η δε εκ των υστέρων εφαρμογή αυστηρών κριτηρίων για τον επαναπατρισμό προκαλεί θυμηδία, αφού κανένα κράτος που θεωρεί ότι οι πολίτες του βρίσκονται σε κίνδυνο, δεν μπορεί να επιλέγει ποιοι θα τύχουν καλύτερης μοίρας. Οι πρώτες πτήσεις επαναπατρισμού δείχνουν επίσης μια καθαρή ανοργανωσιά αφού ειδικά για στην πρώτη πτήση από Μ. Βρετανία υπήρξαν άτομα που ούτε άρρωστα ήταν, ούτε έγκυες με μικρά παιδιά, ούτε έκαναν θεραπείες στην χώρα. Το ελληνικό δαιμόνιο και το "ο γνωστός του γνωστού" θριάμβευσαν γι' άλλη μια φορά.
Επίσης σε μια εποχή που ήδη παρατηρούνται μαζικά φαινόμενα αισχροκέρδιας (ειδικά στο ηλεκτρονικό εμπόριο), το αρμόδιο υπουργείο έχει κάνει ελάχιστα εώς καθόλου, παρά τις καταγγελίες που υπάρχουν. Η δε δήλωση του Άδωνι Γεωργιάδη ότι "επέβαλλε ήδη ένα πρόστιμο", προφανώς δεν τον τιμάει - θα έπρεπε όπως επιβάλλονται τα πρόστιμα στους δρόμους γι' αυτούς που δεν έχουν το εξοδόχαρτο μαζί τους και στις κομμώτριες που έκαναν ντεκαπάζ στις κυρίες στα κρυφά, να επιβάλλονται στις επιχειρήσεις που αύξησαν το κόστος στα αντισυπτικά στο 10πλάσιο.

Τέλος δε βλέπουμε σχέδιο για το αύριο: Αυτό μπορεί να φαντάζει πρόωρο, αλλά δεν είναι. Ο προγραμματισμός για την "εποχή μετά τον κορωναϊό", είναι απαραίτητος, δεδομένου ότι κάποια στιγμή, η έξαρση θα περάσει σε ύφεση. Ειδικά σε μια οικονομία που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στον τουρισμό, το πλήρες χάσιμο μιας χρονιάς θα σημάνει τεράστια οικονομική καταστροφή και ανεργία, που πιθανό να οδηγήσει σε μια τόσο μεγάλη έξοδο νέων από την χώρα, που μπροστά της αυτή που έγινε τη μνημονιακή περίοδο να μοιάζει με περίπατο στο πάρκο...
Το αν θα γίνει κάτι για τα παραπάνω θα το δούμε στην πορεία. Εδώ θα είμαστε και θα τα λέμε στο κάτω-κάτω. Εχουμε αρκετό χρόνο πλέον για να το κάνουμε, αρκεί να είμαστε υγιείς και μακρυά από ιούς...

(οι γελοιογραφίες προέρχονται από την "Καθημερινή", το "Έθνος" και την "Εφημερίδα των Συντακτών")

Γιατί απέτυχε η Δύση - μια άποψη για το πως καταλήξαμε στο Βατερλώ και τους μαζικούς θανάτους

«Των οικιών ημών εμπιπραμένων, ημείς άδομεν». Με τη φράση αυτή «έδειξε» ο Θουκυδίδης της αδυναμία της Πολιτείας να καταλάβει τους πραγματικούς κινδύνους για την ίδια, και την απρονοησιά των ηγετών να προστατεύσουν τους πολίτες των χωρών τους από κρίσεις που φτάνουν κοντινές και αναπόφευκτες. Η φράση αυτή ταιριάζει άριστα και στην περίπτωση της πανδημίας που ζούμε. Τοπικοί άρχοντες που φοβούνται να επικοινωνήσουν με την κεντρική εξουσία, κυβερνήσεις που αδυνατούν να ενισχύσουν τις υποδομές τους και να προετοιμάσουν τους πολίτες τους - σε αρχικό στάδιο - και να τους προστατέψουν στη συνέχεια, αδυναμία συνεργασίας και μικροπολιτική σε ευρεία κλίμακα, είναι μόνο μερικά από τα όσα βιώσαμε και βιώνουμε τους τελευταίους 3 μήνες. Το παρακάτω  πρόσφατο άρθρο του in.gr περιγράφει ευρυματικά την κατάσταση και εξηγεί γιατί φτάσαμε σε μια κατάσταση που τα πάντα κρίνονται από την αυτοθυσία των λίγων και την κοινωνική ευθύνη των πολλών, περισσότερο από την εφαρμογή ενός κεντρικού σχεδιασμού...

"Η τραγική κατάσταση που επικρατεί στη γειτονική Ιταλία, με το σύστημα υγείας να έχει φτάσει στα όριά του και τα κρούσματα όπως και τα θύματα να αυξάνονται καθημερινά, δημιούργησε εξαρχής μεγάλες απορίες.

Πώς γίνεται και σε μια χώρα αναπτυγμένη και μάλιστα μέλος της ομάδας των G7, με ιδιαίτερα καλό βιοτικό επίπεδο, υψηλό προσδόκιμο ζωής, αναπτυγμένο σύστημα υγείας και μεγάλη παράδοση στην επιστημονική έρευνα, να μην μπορεί να αντιμετωπιστεί μια επιδημία, η οποία μάλιστα έχει ως επίκεντρο το πιο αναπτυγμένο τμήμα της χώρας, αυτό που εκτός όλων των άλλων είχε και τις καλύτερες υποδομές υγείας;

Πάνω σε αυτό δόθηκαν και δίνονται διάφορες απαντήσεις: Η Ιταλία υποτίμησε την ανάγκη ετοιμότητας για κρούσματα και όταν διαπιστώθηκαν τα πρώτα, η νόσος είχε περάσει ήδη στην κοινότητα. Έγιναν λάθη αρχικά στη διαχείριση των πρώτων περιστατικών σε νοσοκομειακά περιβάλλοντα, εξαιτίας της ασάφειας των διαγνωστικών κριτηρίων, με αποτέλεσμα ευρεία αρχική διασπορά. Η ανάγκη μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης υποτιμήθηκε αρχικά, με διάφορες παλινωδίες και ταλαντεύσεις, και αργότερα διάφορα μέτρα, όπως η σταδιακή επέκταση των «κόκκινων ζωνών», οδήγησαν στο αντίθετο αποτέλεσμα, μια μαζική έξοδο που οδήγησε στη διασπορά σε όλη τη χώρα. Μεγάλο μέρος της οικονομικής βιομηχανικής και βιοτεχνικής δραστηριότητας συνεχίζεται με αποτέλεσμα να συνεχίζει να υπάρχει διασπορά και νέα κρούσματα.

Πλάι σε αυτά τα λάθη ή τις αβλεψίες αρκετοί υπογράμμισαν και τα προβλήματα με το ιταλικό πολιτικό σύστημα. Προπύργια της Λέγκας οι περιφέρειες του Βορρά, σε ανταγωνισμό με την κυβέρνηση Κόντε και με περιφερειακούς άρχοντες που δεν ήταν ακριβώς στο ύψος των περιστάσεων.

Άλλοι πάλι υπογράμμισαν ότι τα πράγματα δεν ήταν τόσο καλά εξαρχής. Το σύστημα υγείας είχε δεχτεί πλήγματα από προσπάθειες περικοπών και από τα σχέδια αποκέντρωσης που λειτουργούσαν και ως πίεση για ιδιωτικοποίηση. Οι πολιτικές λιτότητας είχαν ήδη επιφέρει ένα μεγάλο κόστος και στις υποδομές υγείας. Οι συνθήκες εργασίας σε μεγάλο μέρος της οικονομίας και δη αυτό που δεν σταμάτησε να λειτουργεί δεν ήταν ιδιαίτερα καλές. Η Ιταλία είχε έναν πληθυσμό που ήταν σε φάση γήρανσης, με όλα τα προβλήματα που αυτό μπορεί να είχε. Στο αναπτυγμένο Βορρά είχε παγιωθεί ένας τρόπος ζωής που στηριζόταν σε συχνές μετακινήσεις μέσα σε ένα πυκνό δίκτυο μικρών και μεγάλων πόλεων.

Και βέβαια και στην Ιταλία, παρά τα μηνύματα που έρχονταν από την Κίνα, δεν είχε υπάρξει κάποιος πραγματικός σχεδιασμός για το ενδεχόμενο μιας τέτοιας πανδημίας. Εξ ου και η απότομη εναλλαγή από έναν καθησυχαστικό τόνο αρχικά (σ.σ. ποιος μπορεί να ξεχάσει τον Δήμαρχο του Μιλάνου να καλεί τους τουρίστες να συνεχίσουν να επισκέπτονται την πόλη του, τη ίδια στιγμή που μερικά χιλιόμετρα παραπέρα επικρατούσε στρατιωτικός αποκλεισμός;), με μια συνθήκη διαρκών εκτάκτων μέτρων μετά.

Όμως, δεν είναι μόνο η Ιταλία

Όμως, παρά τη μεγάλη έξαρση της νόσου στην Ιταλία, που μετρά περισσότερα θύματα από την Κίνα, παρότι εκεί ξεκίνησε η πανδημία, η γειτονική μας χώρα δεν ήταν η εξαίρεση. Με την εξαίρεση της Ιαπωνίας, που δείχνει να διατηρεί εντός ορίων την επιδημία, όλες οι χώρες του G7 δείχνουν να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα.

Στις ΗΠΑ, ο πρόεδρος Τραμπ αφού αρχικά υποτίμησε τον «κινεζικό ιό» όπως επιμένει να τον ονομάζει, στη συνέχεια ανέκρουσε πρύμνα και σπεύδει να ανακοινώνει μέτρα, την ώρα που οι Πολιτείες επιβάλλουν απαγόρευση της κυκλοφορίας. Ποιος μπορεί ν' αμελήσει το γεγονός ότι ο Πρόεδρος Τραμπ συνέχισε να δίνει ανοιχτές συνεντεύξεις, στις οποίες πετούσε ασυναρτησίες, τη στιγμή που θα μπορούσε ο ίδιος να είναι φορέας του ιού δεδομένου ότι ήταν γνωστό ότι είχε έρθει σ' επαφή με άτομα που πιθανότατα ήταν;

Όμως, το βασικό πρόβλημα ήταν στις ΗΠΑ απλώς είχαν αγνοήσει τις προειδοποιήσεις ακόμη και τα σενάρια που οι ίδιες οι υπηρεσίες τους είχαν ετοιμάσει. Για την ακρίβεια ήδη από τον Οκτώβριο του 2019 είχαν στα χέρια τους τα συμπεράσματα από μια μεγάλης κλίμακας άσκηση προσομοίωσης μιας πανδημίας, που θα ξεκίναγε από την Κίνα, σε 47 μέρες θα θεωρούνταν πανδημία και στις ΗΠΑ θα τελικά 110 εκατομμύρια κρούσματα, 7,7 εκατομμύρια ανθρώπους που θα χρειάζονταν νοσηλεία και 586.000 νεκρούς. Τα συμπεράσματα της άσκησης ήταν απλά. Οι ΗΠΑ είχαν τεράστια ελλείμματα και εξοπλισμού και αποθεμάτων και οργανωτικών λύσεων για την αντιμετώπιση μιας τέτοιας πανδημίας. Ανάλογα συμπεράσματα είχαν και από άλλες αντίστοιχες μελέτες, όπως και από την αποτίμηση των κινδύνων από την επιδημία του Έμπολα το 2013-2014.

Μάλιστα, το 2018 ο πρόεδρος Τραμπ έδιωξε από το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας τον βασικό αξιωματούχο σε ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια υγείας, τον απόστρατο υποναύαρχο Τίμοθι Ζίμερ, τον άνθρωπο που είχε συντονίσει μια από τις μεγαλύτερες πρωτοβουλίες διεθνώς για την καταπολέμηση της ελονοσίας.

Αντίστοιχα, στη Μεγάλη Βρετανία, μια χώρα που στον 19ο αιώνα όρισε την έννοια της Δημόσιας Υγείας και έφτιαξε το πρώτο καθολικής πρόσβασης Εθνικό Σύστημα Υγείας, η αρχική επιλογή να μη ληφθούν έκτακτα μέτρα και να επιδιωχθεί «ανοσία αγέλης» και της προστασίας της οικονομίας με κάθε ανθρώπινο κόστος, τώρα αναθεωρείται από το βάρος προβλέψεων (και της παγκόσμιας κατακραυγής) για πολύ μεγάλο αριθμό κρουσμάτων και θυμάτων, καθώς και υπό το βάρος της πρόβλεψης για μια παρατεταμένη και ευρεία κρίση, τόσο κοινωνική όσο και οικονομική. 

Αντίστοιχα βλέπουμε και στη Γαλλία και στη Γερμανία, χώρες με ισχυρά συστήματα υγείας, να εμφανίζονται παραδοχές ότι υποτίμησαν την πανδημία αρχικά και τώρα σπεύδουν να υιοθετήσουν όλο και πιο αυστηρά μέτρα, συνειδητοποιώντας ταυτόχρονα και το μεγάλο οικονομικό κόστος.

Και βέβαια μέσα στην Ευρώπη, εκτός G7 έχουμε το παράδειγμα της Ισπανίας, όπου και εκεί επίσης είχαμε μεγάλη αύξηση των κρουσμάτων και καταφυγή σε αυστηρά έκτακτα μέτρα, τα οποία ελπίζουν όλοι να δουλέψουν...

Οι βαθύτεροι λόγοι της απρονοησίας

Το παράδοξο είναι γιατί δεν υπήρξε προετοιμασία για μια πανδημία που ήταν με έναν τρόπο τόσο προαναγγελθείσα ώστε να υπάρχουν ακόμη και κινηματογραφικές ταινίες όπως το Contagion του Στήβεν Σόντερμπεργκ;

Γιατί δεν λήφθηκαν σοβαρά υπόψη οι προειδοποιήσεις από το διαρκή φόβο για τη γρίπη H5N1 (γρίπη των πτηνών), από την εμπειρία του SARS αλλά και του Εμπολα ή άλλων επιδημιών όπως του Ζίκα ή του Ιού του Δυτικού Νείλου; Γιατί η πανδημία της γρίπης H1N1 του 2009 αντιμετωπίστηκε όχι ως πρόβα χωρίς κόστος αλλά αντίθετα ως απόδειξη ότι δεν υπάρχουν μεγάλοι κίνδυνοι;

Ο λόγος έχει να κάνει με τον τρόπο που ολοένα και περισσότερο τα κράτη υποτιμούν κινδύνους και απαξιώνουν την επένδυση στη δημόσια υγεία. Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμα και μέχρι πολύ πρόσφατα, ανώτατοι υπουργοί της χώρας μας μιλούσαν για απολύσεις στον χώρο υγείας και μαζικό κλείσιμο νοσοκομείων, με παράλληλη ιδιωτικοποίηση δημόσιων δομών υγείας. Οι ίδιοι τώρα, εν μέσω της "τέλειας καταιγίδας", δηλώνουν τη στήριξή τους στο "δημόσιο σύστημα υγείας" και δηλώνουν έτοιμοι να το στηρίξουν. Μόνο που ίσως πλέον να είναι αρκετά αργά...

Ως προς την υποτίμηση των κινδύνων αυτό κυρίως αποτυπώνεται στο πώς ενώ ξέρουμε πώς θα προκύψουν νέα παθογόνα, κάνουμε ελάχιστα για αυτά. Οι επιστήμονες είναι σαφείς: ο βασικός μηχανισμός που δημιουργεί νέα και δυνάμει πανδημικά παθογόνα είναι το κυρίαρχο πρότυπο αγροτοκτηνοτροφικής παραγωγής και κυρίως ο τρόπος που εφαρμόζεται σε περιοχές όπου η «ανάπτυξη» καταλαμβάνει περιοχές παρθένου δάσους ή απροσπέλαστα για τον άνθρωπο οικοσυστήματα. Εάν σε αυτό προσθέσουμε ότι με την εκθετική αύξηση των αεροπορικών ταξιδιών αλλά και την υπερσυγκέντρωση ανθρώπων σε μεγαλουπόλεις πολλών εκατομμυρίων (11 εκατομμύρια κατοίκους έχει το επίκεντρο της πανδημίας, η Γουχάν, ενώ όλες οι μεγάλες πόλεις που αποτελούν επίκεντρα της διασποράς του ιού έχουν πληθυσμούς πάνω από 10 εκατομμύρια), διαμορφώνονται όροι πανδημικής διασποράς, καταλαβαίνουμε τους κινδύνους.

Ως προς την απαξίωση της δημόσιας υγείας είναι βασικό να καταλάβουμε ότι τα συστήματα υγείας δεν είναι προετοιμασμένα για τέτοιες απειλές. Εν μέσω πολιτικών λιτότητας παγκοσμίως ζητήματα όπως τα αποθέματα σε μάσκες ή αναπνευστήρες ή επάρκεια σε ΜΕΘ τίθενται σε δεύτερη μοίρα παγκοσμίως. Το ίδιο ισχύει και για το γεγονός ότι η αυξημένη στροφή και σε μορφές ιδιωτικής υγείας ή συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα επίσης δεν έδινε βαρύτητα σε πρακτικές που αφορούν την προετοιμασία των συστημάτων για υγείας για μεγάλης κλίμακας έκτακτες ανάγκες.

Επιπλέον, ακόμη και τα σχέδια για έκτακτες περιστάσεις αφορούσαν περισσότερο ενδεχόμενα απειλών όπως οι πόλεμοι ή οι τρομοκρατικές επιθέσεις, παρά το ενδεχόμενο μιας παρατεταμένης επιβολής μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης.

Σε όλα αυτά προστέθηκε και μια πολιτισμική διάσταση. Η αντιμετώπιση μιας πανδημίας απαιτεί ένα είδος συλλογικής κινητοποίησης και συλλογικής πειθαρχίας που έρχεται σε σύγκρουση με εκείνο το είδος ατομικιστικού ηδονισμού που κυρίως προώθησε η νεοφιλελεύθερη ιδεολογία. Αυτό, σε συνδυασμό με την αποδιάρθρωση των μηχανισμών κοινωνικής προστασίας και των δικτύων κοινωνικής αλληλεγγύης, τυπικών και ατύπων, εξηγεί όλα τα προβλήματα που παρατηρούνται με την εφαρμογή των έκτακτων μέτρων, αλλά και τις ταλαντεύσεις των κυβερνήσεων για την επιβολή τους.

Επιπλέον, ας μην ξεχνάμε ότι ζούμε σε περιόδους όπου η οικονομική πολιτική αντιμετωπίζεται κυρίως ως ενίσχυση των δυναμικών της αγοράς. Αυτό «δομικά» σχεδόν διαμορφώνει μια ευρύτερη αντίληψη βραχυπρόθεσμου σχεδιασμού και δη με όρους άμεσου λόγου κόστους / οφέλους, αντίληψη που όμως είναι ανταγωνιστική στη λογική της πρόληψης και του μακροχρόνιου σχεδιασμού που είναι η μόνη που μπορεί να έχει αποτελέσματα στην προετοιμασία για μια πανδημία.

Αυτά όμως θ' αλλάξουν. Όπως θ' αλλάξει και ο τρόπος ζωής μας, ακόμα και αν καταφέρουμε ν' αντιμετωπίσουμε τον ιό με τις λιγότερες δυνατές απώλειες..."